Hội nghị về Hệ thống Xử lý Thông tin Mạng thần kinh Nhân tạo
| Neural Information Processing Systems Foundation | |
|---|---|
| Tên viết tắt | NeurIPS (trước đây NIPS) |
| Thành lập | 1987 |
| Thành lập tại | Hoa Kỳ |
| Loại | Tổ chức phi lợi nhuận |
| Trụ sở chính | San Diego, California, Hoa Kỳ[1] |
Vùng phục vụ | Toàn cầu |
| Lĩnh vực | Học máy, khoa học thần kinh tính toán, trí tuệ nhân tạo, thống kê |
Chủ tịch | Terrence Sejnowski[1] |
Doanh thu | 15.159.148 USD (năm tài khóa 2025)[1] |
| Website | neurips |
| Một phần của loạt bài về |
| Học máy và khai phá dữ liệu |
|---|
 |
Hội nghị về Hệ thống Xử lý Thông tin Mạng thần kinh Nhân tạo (tiếng Anh: Conference on Neural Information Processing Systems, viết tắt là NeurIPS, trước đây là NIPS) là một hội nghị khoa học thường niên trong lĩnh vực học máy và khoa học thần kinh tính toán, được tổ chức lần đầu năm 1987.
Hội nghị được tổ chức bởi một quỹ phi lợi nhuận cùng tên (Neural Information Processing Systems Foundation) có trụ sở tại bang California, Hoa Kỳ.[1] Chương trình hội nghị gồm ba ngày trình bày bài báo và các bài phát biểu đến từ diễn giả khách mời, tiếp theo là hai ngày hội thảo chuyên đề (workshop) và các cuộc thi.
Lịch sử
Ý tưởng tổ chức một hội nghị về hệ thống xử lý thông tin thần kinh nảy sinh từ các cuộc gặp mặt nhỏ do nhà nghiên cứu Yaser Abu-Mostafa tổ chức tại Viện Công nghệ California (Caltech) vào giữa thập niên 1980, lấy cảm hứng từ mô hình mạng Hopfield của John Hopfield.[2] Sau hai năm tổ chức các buổi gặp quy mô nhỏ, năm 1986, Demetri Psaltis (nguyên là giảng viên hướng dẫn của Abu-Mostafa tại Caltech) cùng Phòng thí nghiệm Bell đồng tổ chức một cuộc gặp lớn hơn với khoảng 150 nhà khoa học tại Santa Barbara, bang California.[2] Theo lời kể của Abu-Mostafa, chính cuộc gặp này khiến nhóm tổ chức nhận ra "đây là chuyện nghiêm túc" và quyết định xây dựng một hội nghị thường niên chính thức.[2]
Hội nghị đầu tiên, khi đó dự kiến tổ chức tại Boulder nhưng chuyển địa điểm vào phút chót, đã diễn ra tại Denver, bang Colorado vào tháng 11 năm 1987 với khoảng 75 người tham dự, do Edward C. Posner (nhà lý thuyết thông tin tại Caltech kiêm nhà công nghệ trưởng của Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực) làm trưởng ban tổ chức và Abu-Mostafa làm trưởng ban chương trình.[2][3] Hội nghị được Nhóm Lý thuyết Thông tin thuộc IEEE bảo trợ, và đây cũng là lý do tên gọi hội nghị dùng cụm từ "Information Processing" (xử lý thông tin) thay vì "Computation" (tính toán) như một số đề xuất ban đầu.[3]
Cùng năm 1987, Posner thành lập quỹ NeurIPS nhằm đảm bảo nền tảng tài chính và pháp lý ổn định cho hội nghị.[4] Ngày 15 tháng 6 năm 1993, Posner qua đời ở Pasadena sau khi bị một xe tải va chạm trong lúc đang đạp xe đến chỗ làm.[5] Terrence Sejnowski đảm nhiệm vị trí chủ tịch Quỹ NeurIPS kể từ đó cho đến nay.[1]
Hội nghị ban đầu được viết tắt là "NIPS". Tuy nhiên, cách viết tắt này đã gặp phải nhiều lời chỉ trích vì từ "nips" trong tiếng Anh có thể được hiểu là "núm vú", đồng thời đây cũng là một từ miệt thị nhắm vào người Nhật Bản.[6] Do đó, ban lãnh đạo hội nghị đã đổi tên viết tắt thành "NeurIPS" vào tháng 11 năm 2018.[7]
Phạm vi và chủ đề
NeurIPS quy tụ nghiên cứu từ nhiều lĩnh vực liên ngành, bao gồm học máy, khoa học thần kinh, khoa học sự sống và thống kê.[8]
Sự trỗi dậy của phương pháp học sâu thông qua mạng neuron nhân tạo, được thúc đẩy bởi phần cứng tính toán nhanh hơn và các bộ dữ liệu quy mô lớn như ImageNet, đã dẫn đến nhiều đột phá được công bố tại NeurIPS.[9] Trong đó có kiến trúc AlexNet công bố tại hội nghị năm 2012[10]—cột mốc thường được xem là điểm khởi đầu của làn sóng học sâu hiện đại.[9] Các bài báo dựa trên mạng neuron sâu công bố tại hội nghị sau đó đã đóng góp vào nhiều tiến bộ trong nhận dạng giọng nói, nhận dạng vật thể trong ảnh, chú thích ảnh tự động, và dịch máy.[9]
NeurIPS còn tổ chức một số hội thảo chuyên đề cho các công trình được công bố bởi các nhà khoa học thuộc nhóm thiểu số, trong đó có các nhà khoa học nữ (Women in Machine Learning), các nhà khoa học da màu (Black in AI), và các nhà khoa học thuộc cộng đồng LGBT (Queer in AI).[11][12]
Quy mô
Số lượng bài nộp cho NeurIPS tăng nhanh trong nửa đầu thập niên 2020, phản ánh làn sóng quan tâm bùng nổ đối với trí tuệ nhân tạo. Theo tạp chí Fortune, hội nghị năm 2023 tại New Orleans nhận 13.330 bài nộp, tăng so với 9.634 bài của năm 2022, và thu hút hơn 16.000 người tham dự.[13] Đến năm 2024, hội nghị tổ chức tại Vancouver tiếp tục thu hút hơn 16.000 người tham dự, và được hãng tin Reuters mô tả là sự kiện thường niên lớn nhất trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.[14]
Một nghiên cứu phân tích tính bền vững của mô hình hội nghị trí tuệ nhân tạo tập trung ghi nhận rằng Trung tâm Hội nghị Vancouver, nơi tổ chức NeurIPS 2024, có sức chứa tối đa khoảng 18.000 người; do nhu cầu đăng ký gần chạm đến giới hạn này, ban tổ chức đã phải áp dụng hình thức bốc thăm để giới hạn số lượng đăng ký của những người không phải là tác giả bài báo.[15]
Sự tăng trưởng nhanh về quy mô, cùng sự hiện diện ngày càng lớn của các công ty công nghệ, khiến giới báo chí mô tả NeurIPS gần như một sự kiện tuyển dụng nhân tài quy mô lớn cho các tập đoàn công nghệ cũng như các công ty khởi nghiệp AI. Theo Semafor, tại kỳ họp năm 2023, nhiều nghiên cứu sinh tiến sĩ đã đến hội nghị với hy vọng tìm được việc làm tại các công ty như Google hay OpenAI, nơi họ có thể nhận mức lương lên tới 500.000 USD mỗi năm.[16]
Xếp hạng và uy tín học thuật
Trong bảng xếp hạng hội thảo Khoa học máy tính - Học máy & Trí tuệ nhân tạo của Research.com năm 2024, NeurIPS xếp hạng thứ 7 trong tổng số hơn 200 hội thảo được đánh giá, với chỉ số H-index 147.[17] Phương pháp xếp hạng của Research.com dựa trên một chỉ số thư mục học kết hợp ước tính H-index và số lượng nhà khoa học có uy tín từng công bố tại hội thảo trong ba năm gần nhất.[17]
Trong danh mục khuyến nghị của Liên đoàn Máy tính Trung Quốc (China Computer Federation, CCF), NeurIPS được liệt kê là hội thảo hạng A trong nhóm trí tuệ nhân tạo, cùng nhóm với các hội thảo như AAAI, ICML, ICLR, và CVPR.[18]
Thí nghiệm về tính nhất quán của NeurIPS
Tại kỳ họp NeurIPS 2014, hai trưởng ban chương trình khi đó là Corinna Cortes và Neil D. Lawrence đã thiết kế một thí nghiệm để đo mức độ khách quan của quy trình bình duyệt: 170 trong tổng số 1.678 bài nộp (khoảng 10%) được chọn ngẫu nhiên và gửi cho hai hội đồng phản biện hoàn toàn độc lập với nhau, mỗi hội đồng không biết bài đó cũng đang được hội đồng kia chấm. Sau đó, kết quả của hai hội đồng được so sánh: nếu quy trình bình duyệt hoàn toàn khách quan và phản ánh đúng chất lượng bài báo, hai hội đồng độc lập sẽ luôn đưa ra cùng một quyết định (đều nhận hoặc đều từ chối); ngược lại, nếu hội đồng phản biện chỉ chọn ngẫu nhiên xem bài báo nào được nhận và bài báo nào bị từ chối mà không quan tâm tới nội dung bài báo, thì ta có thể tính toán trước một tỷ lệ bất đồng kỳ vọng giữa hai hội đồng dựa trên xác suất thống kê.[19][20]
Kết quả cho thấy thực tế nằm giữa hai thái cực này, nhưng gần với sự ngẫu nhiên hơn là sự nhất quán tuyệt đối: khoảng 26% số bài nộp trùng lặp nhận được quyết định khác nhau giữa hai hội đồng, thấp hơn mức 37,5% mà lý thuyết xác suất dự đoán nếu quyết định hoàn toàn ngẫu nhiên, nhưng vẫn cách rất xa mức 0% mà một quy trình nhất quán tuyệt đối sẽ cho ra.[20] Như vậy cũng có nghĩa rằng trong số các bài đã được nhận vào hội nghị, từ một nửa đến hai phần ba trong số chúng có thể sẽ bị từ chối nếu được bình duyệt lại lần nữa.[21]
Năm 2021, ban tổ chức lặp lại thí nghiệm với quy mô lớn hơn nhiều khi hội nghị nhận hơn 9.000 bài nộp từ hơn 23.000 tác giả.[22] Kết quả tương tự năm 2014: hai hội đồng bất đồng về quyết định chấp nhận hay từ chối đối với 23% số bài nộp trùng lặp, thấp hơn mức 35,1% dự đoán nếu hoàn toàn ngẫu nhiên nhưng vẫn còn cách xa mức nhất quán tuyệt đối 0%; đồng nghĩa với việc khoảng một nửa danh sách bài được chấp nhận sẽ bị từ chối nếu quy trình bình duyệt được thực hiện lại một cách độc lập.[22] Nghiên cứu cũng ghi nhận rằng nếu hội nghị áp dụng tiêu chuẩn xét duyệt khắt khe hơn để giảm tỷ lệ chấp nhận, kết quả bình duyệt sẽ càng "ngẫu hứng" hơn chứ không giảm.[22]
Tham khảo
- ^ a b c d e "Neural Information Processing Systems Foundation Inc". ProPublica Nonprofit Explorer. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2026. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2026.
- ^ a b c d "How Caltech Launched a Leading AI Conference". Caltech Magazine. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2026.
- ^ a b Abu-Mostafa, Yaser. "The first NIPS/NeurIPS". Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 7 năm 2026. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2026.
- ^ "Edward C. Posner Memorial Fellowship Fund". Connectionists mailing list archive, Carnegie Mellon University. ngày 24 tháng 6 năm 1993. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2026.
- ^ "Dr. Edward C. Posner, August 10, 1933, to June 15, 1993" (PDF). IPN Progress Report, Jet Propulsion Laboratory, NASA. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2026.
- ^ Brown, Jennings (ngày 19 tháng 11 năm 2018). "'NIPS' AI Conference Changes Name Following Protests Over Gross Acronym". Gizmodo. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2026.
- ^ Else, Holly (ngày 19 tháng 11 năm 2018). "AI conference widely known as 'NIPS' changes its controversial acronym". Nature News. doi:10.1038/d41586-018-07476-w. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2026.
- ^ "Annual Conference on Neural Information Processing Systems (NeurIPS) 2025". Pacific Northwest National Laboratory. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2026.
- ^ a b c The Deep Learning Revolution. MIT Press. 2018. ISBN 9780262038034.
- ^ Krizhevsky, Alex; Sutskever, Ilya; Hinton, Geoffrey E. (2017). "ImageNet classification with deep convolutional neural networks". Communications of the ACM. Quyển 60 số 6. tr. 84–90. doi:10.1145/3065386.
- ^ "How one conference embraced diversity". Nature. Quyển 564 số 7735. 2018. tr. 161–162. doi:10.1038/d41586-018-07718-x.
- ^ Johnson, Khari (ngày 10 tháng 12 năm 2019). "Why you can't just take pictures at the Queer in AI workshop at NeurIPS". VentureBeat. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2026.
- ^ Lazzaro, Sage (ngày 19 tháng 12 năm 2023). "AI's top research conference morphed into a recruiting extravaganza, summing up a wild 2023". Fortune. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2026.
- ^ Dastin, Jeffrey; Cai, Kenrick; Tong, Anna (ngày 16 tháng 12 năm 2024). "When AI vies with Taylor Swift for hot ticket in town". Reuters. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2026.
- ^ Chen, Nuo; Duan, Moming; Lin, Andre Huikai; Wang, Qian; Wu, Jiaying; He, Bingsheng (2025). "Position: The Current AI Conference Model is Unsustainable! Diagnosing the Crisis of Centralized AI Conferences". arXiv:2508.04586.
- ^ Matsakis, Louise (ngày 15 tháng 12 năm 2023). "NeurIPS, the hottest event for recruiting AI talent". Semafor. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2026.
- ^ a b "World's Best Computer Science - Machine Learning & Artificial intelligence Conferences Ranking". Research.com. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 7 năm 2026. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2026.
- ^ "中国计算机学会推荐国际学术会议和期刊目录" [CCF Recommended International Academic Conferences and Journals] (PDF). China Computer Federation. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2026.
- ^ Lawrence, Neil (ngày 16 tháng 12 năm 2014). "The NIPS Experiment". Inverse Probability. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2015.
- ^ a b Cortes, Corinna; Lawrence, Neil D. (2021). "Inconsistency in Conference Peer Review: Revisiting the 2014 NeurIPS Experiment". arXiv:2109.09774.
- ^ Langford, John (ngày 9 tháng 3 năm 2015). "The NIPS Experiment". Communications of the ACM. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2026.
- ^ a b c Beygelzimer, Alina; Dauphin, Yann N.; Liang, Percy; Vaughan, Jennifer Wortman (2023). "Has the Machine Learning Review Process Become More Arbitrary as the Field Has Grown? The NeurIPS 2021 Consistency Experiment". arXiv:2306.03262.