Phan Trọng Quỳ
Phan Trọng Quỳ hay Phạm Trọng Quỳ[1] có bút danh Hoàng Chi (1924 – 1981)[2] là nam đạo diễn, nhà quay phim tài liệu người Việt Nam, được truy tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú năm 1984,[3] sau đó là danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân và giải thưởng Nhà nước vào năm 2012.[4][5]
Phan Trọng Quỳ | |
|---|---|
| Tập tin:NSND Phan Trọng Quỳ.jpg | |
| Sinh | Phan Trọng Quỳ 1924 |
| Mất | 1981 (56–57 tuổi) |
| Quốc tịch |  Việt Nam |
| Nghề nghiệp | Đạo diễn phim tài liệu |
| Tổ chức | Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương |
| Đảng phái chính trị |  Đảng Cộng sản Việt Nam |
Trong sự nghiệp của mình, ông thuộc biên chế Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, tham gia hơn 10 phim tài liệu và phóng sự với 8 giải Bông sen Vàng và Bạc,[6] từng giữ chức Viện trưởng Viện lưu trữ phim Việt Nam.[3]
Sự nghiệp
Năm 1972, ông ghi hình trận Điện Biên Phủ trên không gần đường Hoàng Hoa Thám – Hà Nội, đây là một trong những cảnh quay nhần nhất của một chiếc B52 bị bắn hạ.[6][7]
Năm 1972, trong buổi lễ kỷ niệm ba năm thành lập Hội Điện ảnh Việt Nam, Phan Trọng Quỳ được Ban Thường vụ Hội khen thưởng cùng với một số đồng nghiệp như Nguyễn Nhất Hiên, Nguyễn Như Ái, Ma Văn Cường, Đặng Thu Vân, Trần Quốc Ân.[8] Cùng với An Như Sơn, Nguyễn Thế Đoàn, Phan Trọng Quỳ là 3 nghệ sĩ có tổng thời gian ghi hình Chủ tịch Hồ Chí Minh lâu nhất.[9]
Đời tư
Ông kết hôn với bà Trịnh Thị Nhân vào năm 1955 và có 3 người con gái, bà cũng từng làm trong linh vực điện ảnh.[6]
Giải thưởng
| Năm | Tựa đề | Đạo diễn | Vai trò | Chú thích |
|---|---|---|---|---|
| Hồ chứa nước Mẫu Sơn | Không | Quay phim | ||
| 1957 | Bác Hồ đi thăm các nước xã hội chủ nghĩa | |||
| 1958 | Diệt dốt | Nguyễn Thụ | ||
| 1964 | Như đón cả miền Nam anh hùng | Đồng đạo diễn Tô Cương | ||
| Điện Biên Phủ | Không | Quay phim | [10] | |
| 1967 | Hà Nội lập công mừng thọ Bác Hồ | Không | [1] | |
| Hồ chứa nước Mẫu Sơn | Không | |||
| 1968 | Lúa trên đất lửa | Đạo diễn | ||
| Một ngày trực chiến | Đồng đạo diễn Nhất Hiên | |||
| Như cành chung gốc | Đạo diễn | [11] | ||
| 1971 | Lên thăm Cao Bằng | Đạo diễn | ||
| 1972 | Quảng Trị những ngày đầu giải phóng | Không | Quay phim | [11] |
| 1973 | Tội ác tột cùng trừng phạt đích đáng | Ma Cường | Biên kịch | |
Giải thưởng
| Năm | Giải thưởng | Tác phẩm | Kết quả | Vai trò | Chú thích |
|---|---|---|---|---|---|
| 1970 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 1 | Một ngày trực chiến | Bông sen Vàng | Đạo diễn | |
| Hà Nội lập công mừng thọ Bác Hồ | Bông sen Vàng | Quay phim | |||
| Lúa trên đất lửa | Bông sen Bạc | Đạo diễn | |||
| 1973 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 2 | Như đón cả miền Nam anh hùng | Bông sen Vàng | ||
| Hồ chứa nước Mẫu Sơn | Bông sen Vàng | Quay phim | |||
| Diệt dốt | Bông sen Bạc | ||||
| Quảng Trị những ngày đầu giải phóng | Bông sen Bạc | ||||
| 1975 | Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 3 | Tội ác tột cùng, trừng trị đích đáng | Bông sen Bạc | Đạo diễn |
Tham khảo
- ^ a b "Phim Hà Nội lập công mừng thọ Bác Hồ". Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2025.
- ^ Nguyễn Thị Thu Hà (ngày 30 tháng 4 năm 2024). "Những khoảnh khắc sống cùng lịch sử". Báo điện tử Đại biểu nhân dân. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2024.
- ^ a b Hà Chi (ngày 12 tháng 6 năm 2011). "Số hồ sơ "khổng lồ" chờ xét danh hiệu nghệ sĩ". thethaovanhoa.vn. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2025.
- ^ K.Huyền (ngày 15 tháng 5 năm 2012). "Công bố giải thưởng Hồ Chí Minh, giải thưởng Nhà nước, danh hiệu NSND, NSƯT". Báo Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2025.
- ^ Hà Chi (ngày 16 tháng 5 năm 2012). "Chủ tịch Hội Điện ảnh VN được "minh oan"". Báo Thể thao & Văn hóa. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2025.
- ^ a b c Ngô Hồng Vân (ngày 26 tháng 9 năm 2022). "Đạo diễn, NSND Phan Trọng Quỳ - Người nghệ sĩ - chiến sĩ". Tạp chí điện tử Văn hóa Nghệ thuật. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2025.
- ^ Thanh Giang (ngày 27 tháng 7 năm 2025). "Đạo diễn, NSND Lê Thi và ký ức đồng đội". Đài Tiếng nói Việt Nam. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2025.
- ^ "Kỷ niệm 3 năm thành lập Hội Điện ảnh". Văn hóa nghệ thuật. Quyển 25–36. Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch. 1973. tr. 74. ISSN 0866-8655. OCLC 1192320906. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2025.
- ^ Đông Quỳnh (ngày 1 tháng 9 năm 2012). "Nghệ sỹ An Như Sơn và những ngày làm điện ảnh cách mạng". Báo Đại biểu Nhân dân. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2025.
- ^ Vũ Đức Tân (ngày 3 tháng 5 năm 2024). "Các nhiếp ảnh gia và tác phẩm nổi tiếng ở Chiến dịch Điện Biên Phủ". Báo Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2025.
- ^ a b "Lê Nguyên". Hội Điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh. ngày 25 tháng 6 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2025.