Đồ lót
Đồ lót hay nội y là những món trang phục được mặc bên trong quần áo ngoài, thường tiếp xúc trực tiếp với da, mặc dù chúng có thể gồm nhiều lớp. Chúng có tác dụng giữ cho quần áo ngoài không bị bẩn hoặc hư hại bởi chất thải của cơ thể, giảm ma sát giữa quần áo ngoài và da, định hình cơ thể và che chắn hoặc nâng đỡ các bộ phận cơ thể. Trong thời tiết lạnh, đồ lót dài đôi khi được mặc để giữ ấm thêm. Một số loại đồ lót đặc biệt có ý nghĩa tôn giáo. Một số loại quần áo được thiết kế làm đồ lót, trong khi những loại khác, chẳng hạn như áo phông và một số loại quần short, phù hợp cả làm đồ lót và đồ ngoài. Nếu được làm bằng chất liệu hoặc vải phù hợp, một số đồ lót có thể dùng làm đồ ngủ hoặc đồ bơi, và một số đồ lót được thiết kế để thu hút tình dục hoặc tạo vẻ ngoài hấp dẫn.
Đồ lót thường có hai loại, loại mặc để che phần thân trên và loại mặc để che eo và chân, mặc dù cũng có loại đồ lót che cả hai. Nam và nữ thường mặc các kiểu đồ lót khác nhau. Đồ lót phổ biến mà nam giới mặc ngày nay bao gồm quần boxer hoặc quần chữ nhật, trong khi nữ giới thường mặc áo ngực và quần lót. Các loại đồ lót được cả hai giới mặc bao gồm áo thun, áo cộc tay (còn gọi là áo ba lỗ, áo tank top, áo chữ A hoặc áo vest), quần sịp cổ điển, quần bikini, quần lọt khe, quần lót dây và quần lót chữ G.
Chức năng
Đồ lót được mặc vì nhiều lý do. Chúng giúp quần áo bên ngoài không bị bẩn bởi mồ hôi, nước tiểu,[1] tinh dịch, dịch tiền tinh dịch, phân, dịch tiết âm đạo và máu kinh nguyệt.[2] Áo ngực của phụ nữ giúp nâng đỡ bầu ngực, còn quần lót nam, quần đùi và các loại quần lót tương tự khác phục vụ chức năng cho bộ phận sinh dục nam. Áo corset có thể được mặc như một loại áo lót định hình để nâng đỡ bầu ngực và thân trên, cũng như để thay đổi hình dáng cơ thể của phụ nữ. Để được hỗ trợ và bảo vệ thêm khi chơi thể thao, nam giới thường mặc đồ lót bó sát hơn, bao gồm cả quần lót thể thao (jockstrap) và quần lót thể thao có túi đựng miếng bảo vệ. Các vũ công nam đôi khi đeo đai hỗ trợ và giữ kín đáo khi mặc quần bó. Phụ nữ có thể mặc áo ngực thể thao giúp nâng đỡ tốt hơn, từ đó tăng sự thoải mái và giảm nguy cơ tổn thương dây chằng ngực trong các bài tập cường độ cao như chạy bộ.
Ở những vùng khí hậu lạnh, đồ lót có thể là một lớp quần áo bổ sung giúp giữ ấm cho người mặc. Đồ lót cũng có thể được sử dụng để giữ gìn sự kín đáo của người mặc – ví dụ, một số phụ nữ mặc áo lót hai dây và váy lót bên trong những bộ quần áo mỏng manh. Ngược lại, một số loại đồ lót có thể được mặc để kích thích tình dục, chẳng hạn như đồ lót ăn được hoặc quần lót không đáy.
Đồ lót được mặc để giữ ấm bên trong bộ đồ phi hành gia và bộ đồ lặn. Trong trường hợp bộ đồ lặn, giá trị cách nhiệt của đồ lót được lựa chọn sao cho phù hợp với nhiệt độ nước dự kiến và mức độ hoạt động của chuyến lặn hoặc hoạt động dưới nước đã lên kế hoạch.[3]
Một số loại quần áo được thiết kế riêng để làm đồ lót, trong khi những loại khác như áo phông và một số loại quần short có thể dùng được cả làm đồ lót và đồ mặc ngoài. Tính phù hợp của đồ lót khi dùng làm đồ mặc ngoài, ngoài yếu tố khí hậu trong nhà hay ngoài trời, còn phụ thuộc nhiều vào chuẩn mực xã hội, thời trang và quy định của pháp luật. Nếu được làm từ chất liệu phù hợp, một số loại đồ lót có thể dùng làm đồ ngủ hoặc đồ bơi.
Lịch sử
Lịch sử cổ đại
Chiếc khố là hình thức đồ lót đơn giản nhất; có lẽ nó là loại đồ lót đầu tiên được con người mặc. Ở những vùng khí hậu ấm áp, khố thường là trang phục duy nhất được mặc (thực chất là trang phục ngoài chứ không phải đồ lót), và chắc chắn đó cũng là nguồn gốc của nó, nhưng ở những vùng lạnh hơn, khố thường là lớp trang phục cơ bản và được che phủ bởi các loại trang phục khác. Trong hầu hết các nền văn minh cổ đại, đây là loại đồ lót duy nhất có sẵn.
Khăn đóng khố có thể có ba dạng chính. Dạng đầu tiên, và đơn giản nhất, chỉ là một dải vải dài được luồn giữa hai chân rồi vòng quanh eo. Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy tàn tích của những chiếc khăn đóng khố bằng da có niên đại 7.000 năm.[4] Chiếc "malo" cổ của người Hawaii có hình dạng như vậy, cũng như một số kiểu "fundoshi" của người Nhật. Một kiểu khác thường được gọi là "cache-sexe": một mảnh vải hình tam giác được buộc bằng dây hoặc vòng, dùng để cố định tam giác giữa hai chân và che bộ phận sinh dục. Vua Ai Cập Tutankhamun (1341 TCN – 1323 TCN) được tìm thấy trong mộ với nhiều chiếc khố bằng vải lanh kiểu này.[4] Một hình thức khác giống váy hơn: một mảnh vải được quấn quanh hông nhiều lần rồi buộc chặt bằng dây thắt lưng.
Người ta cho rằng đàn ông ở Hy Lạp cổ đại và La Mã cổ đại đều mặc khố, mặc dù không rõ phụ nữ Hy Lạp có mặc đồ lót hay không. Có một số suy đoán cho rằng chỉ nô lệ mới mặc khố, còn thường dân thì không mặc đồ lót bên dưới áo chiton. Các bức tranh khảm thời La Mã cho thấy phụ nữ (chủ yếu trong bối cảnh thể thao, khi không mặc gì khác) đôi khi mặc "strophiae" (khăn che ngực) hoặc áo ngực làm bằng da mềm, cùng với "subligacula" (quần ngắn hoặc khố). Đàn ông cũng mặc "subligacula".[4]
Vải dùng để may khố có thể là len, vải lanh hoặc hỗn hợp len-vải lanh. Chỉ tầng lớp thượng lưu mới đủ khả năng mua lụa nhập khẩu.
Khố vẫn được người dân trên khắp thế giới mặc – ví dụ, đây là loại đồ lót truyền thống trong nhiều xã hội châu Á. Trong nhiều nền văn hóa, chủ yếu là vùng nhiệt đới, trang phục truyền thống của nam giới có thể chỉ bao gồm một loại áo duy nhất ở dưới thắt lưng hoặc thậm chí không mặc gì cả, đồ lót là tùy chọn, bao gồm cả dhoti và lungi của Ấn Độ, hoặc kilt của Scotland.
Xem thêm
- Tranh cãi về áo corset
- Tã
- Vớ đùi
- Đồ bơi
- Luật về quần dài – luật về việc để lộ đồ lót
Tham khảo
- ^ US Patent Number 6447493
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- ^ a b c Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
Đọc thêm
- Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value). First published in London by Michael Joseph in 1951.
- Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
- Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
Liên kết ngoài
- Hình ảnh đồ lót cổ điển từ bộ sưu tập hình ảnh của Thư viện Công cộng New York. Lưu trữ ngày 9 tháng 8 năm 2020 tại Wayback Machine
- Bộ đồ lót nữ thủ công, năm 1911, trong cơ sở dữ liệu bộ sưu tập trực tuyến của Hiệp hội Lịch sử Staten Island..
- Lịch sử hình thành nội y - câu chuyện về thế giới đồ lót
Lỗi Lua trong Mô_đun:Authority_control tại dòng 152: attempt to index field 'wikibase' (a nil value).