Bước tới nội dung

Stepanakert

39°48′55″B 46°45′7″Đ / 39,81528°B 46,75194°Đ / 39.81528; 46.75194
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Trang Bản mẫu:Thông tin khu dân cư/styles.css không có nội dung.

Stepanakert / Khankendi
Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value). / Xankəndi
—  Thành phố  —
Tập tin:StepanakertCollage.jpg
Từ góc trái trên cùng:
Nhà thờ Đức Mẹ Đồng Trinh
Quảng trường Phục hưng • Trung tâm Stepanakert
Sân bay Stepanakert • Đường chân trời Stepanakert
Park Hotel Artsakh  • We Are Our Mountains
Đại học Artsakh  • Stepanakert Memorial

Hiệu kỳ

Ấn chương

Vị trí của Stepanakert/Khankendi tại Azerbaijan và Vùng kinh tế Karabakh.
Lỗi Lua trong Mô_đun:Location_map tại dòng 461: Giá trị "<strong class="error"><span class="scribunto-error mw-scribunto-error-10d7d2ec">Lỗi Lua trong Mô_đun:Thông_tin_khu_dân_cư tại dòng 426: attempt to index field &#039;wikibase&#039; (a nil value).</span></strong>" không phải là kinh độ hợp lệ.
Quốc giaAzerbaijan
VùngKarabakh
Quy chế thành phố1940[1]
Chính quyền
 • Đại diện đặc biệt của tổng thốngElchin Yusubov[2]
Diện tích
 • Tổng cộng29,12 km2 (1,124 mi2)
Độ cao813 m (2,667 ft)
Dân số (2021)[3]
 • Tổng cộng75,000
 • Mật độ0,026/km2 (0,067/mi2)
Nguồn: diện tích và dân số thành phố Stepanakert[4]

Stepanakert,[lower-alpha 1] tên chính thức là Khankendi,[lower-alpha 2] là một thành phố tại vùng Nagorno-Karabakh của Azerbaijan. Thành phố là thủ đô của nhà nước Cộng hòa Artsakh ly khai trước cuộc tấn công của Azerbaijan vào năm 2023. Stepanakert nằm trong một thung lũng trên sườn phía đông của dãy núi Karabakh, bên bờ trái sông Qarqarçay.[5]

Tháng 9 năm 2023, Azerbaijan chiếm quyền kiểm soát Stepanakert. Gần như toàn bộ dân số người Armenia của thành phố tháo chạy đến Armenia trước khi lực lượng của Azerbaijan tiến vào thành phố.[6] Thành phố bị bỏ hoang[lower-alpha 3] hơn một năm; tháng 9 năm, Azerbaijan bắt đầu định cư cư dân mới trong thành phố sau khi khánh thành Đại học Karabakh.[11]

Tên gọi

Thành phố được đổi tên thành Stepanakert (Bản mẫu:Lit) vào ngày 20 tháng 9 năm 1923,[12] lấy tên nhà cách mạng Bolshevik người Armenia Stepan Shahumian. Tên gọi gồm hai từ Stepan (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).) và kert (Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value).).[1]

Lịch sử

Thành lập

Chiến tranh Nagorno-Karabakh thứ nhất

Azerbaijan tái chiếm

Tháng 3 năm 2024, chính quyền Azerbaijan phá hủy trụ sở Quốc hội Artsakh và tòa nhà Liên minh Chiến sĩ Tự do Artsakh.[13][14] Tháng 11 năm 2024, báo chí đưa tin rằng Azerbaijan đã phá hủy quần thể di tích lịch sử Armenia của thành phố.[15][16]

Địa lý

Khí hậu

Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “weather box”.

Chính trị

Dưới thời Liên Xô, Stepanakert là thủ phủ của Tỉnh tự trị Nagorno-Karabakh thuộc Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan từ năm 1923 đến năm 1991. Sau khi Artsakh tuyên bố độc lập vào năm 1991, Stepanakert trở thành trung tâm chính trị, văn hóa của Cộng hòa Artsakh và là nơi đặt trụ sở chính quyền: Nhà Chính phủ, Quốc hội, Dinh Tổng thống, Tòa án Hiến pháp, các bộ, cơ quan tư pháp và những cơ quan nhà nước khác.[19]

Kinh tế

Nhân khẩu

Năm Người Armenian Người Azerbaijan[lower-alpha 4] Dân tộc khác Tổng cộng
Dân số % Dân số % Dân số %
1897[21] 628 42.0 442 29.6 425 28.4 1,495
1926[20] 2,724 85.4 343 10.8 122 3.8 3,189
1939[20] 9,079 86.8 672 6.4 708 6.8 10,459
1959[20] 17,640 89.5 1,143 5.8 920 4.7 19,703
1970[20] 26,684 88.1 2,762 9.1 847 2.8 30,293
1979[20] 33,898 87.0 4,303 11.0 747 2.0 38,948
Tháng 9 năm 1988: Chiến tranh Nagorno-Karabakh thứ nhất: Dân số Azerbaijan bị trục xuất[22]
2005[23] 49,848 99.7 2 0.0 136 0.3 49,986
2010[24] 52,900 52,900
2015[25] 55,309 55,309
Tháng 9–11 năm 2020: Chiến tranh Nagorno-Karabakh thứ hai
2021[26] 75,000 75,000
Tháng 9 năm 2023: Azerbaijan tấn công Nagorno-Karabakh
2024 k. 24[27] k. 8,000 [28] k. 8,000

Ghi chú

  1. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Unicode_data tại dòng 487: attempt to index field 'scripts' (a boolean value)., Eastern pronunciation: [stɛpʰɑnɑˈkɛɾt].
  2. ^ tiếng Azerbaijani: Xankəndi, phát âm [xɑncænˈdi] Tập âm thanh "Az-Khankendi.ogg" không có sẵn.
  3. ^ The city was described as a "ghost town" by several sources following the Azerbaijani takeover.[7][8][9][10]
  4. ^ Mentioned as "Muslims" in the 1897 census and "Turks" in the 1926 census.[20]

Tham khảo

  1. ^ a ă Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên hewsen
  2. ^ "Xankəndi, Ağdərə və Xocalıda Azərbaycan Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi təyin edilib". report.az (bằng tiếng Azerbaijan). ngày 7 tháng 3 năm 2024. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2024.
  3. ^ "Figures" (PDF). stat-nkr.am. 2015. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 12 tháng 9 năm 2020. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2016.
  4. ^ "General Characteristics of the NKR" (PDF). Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 29 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2015.
  5. ^ Baranchikov 2016, tr. 225
  6. ^ "Armenians describe journey to safety after fall of their homeland". The Independent (bằng tiếng Anh). ngày 29 tháng 9 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 9 năm 2023. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2023.
  7. ^ "Nagorno-Karabakh's abandoned capital transforms under Azerbaijani rule". Eurasianet. ngày 11 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2024. It was once the seat of a de facto government. Now it's a ghost town that plays host to projections of its conquerors' power
  8. ^ Nechepurenko, Ivan (ngày 17 tháng 11 năm 2023). "What's Left When a Long War Suddenly Ends". The New York Times. ISSN 1553-8095. …the Nagorno-Karabakh city of Stepanakert, also known as Khankendi, a ghost town after its ethnic Armenian residents fled in fear as Azerbaijani troops captured the area.
  9. ^ Barseghyan, Arshaluys; Aghayev, Ismi (ngày 2 tháng 10 năm 2023). "UN mission arrives to empty streets in Nagorno-Karabakh". OC Media. Reporting from the regional capital Stepanakert, Al Jazeera describes a 'ghost town' with no one left.
  10. ^ Gunter, Joel (ngày 3 tháng 10 năm 2023). "Deserted Nagorno-Karabakh reveals aftermath of lightning-fast Armenian defeat". BBC. The few images that have emerged from Khankendi since the takeover show a ghost town, where possessions appear to have been abandoned in the streets as residents fled.
  11. ^ Hajiyeva, Gunay (ngày 24 tháng 9 năm 2024). "Classes Begin at Karabakh University in Khankendi". Caspian News. Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2024.
  12. ^ Abrahamyan, H. B. (1971). "Սովետական շինարարությունը Լեռնային Ղարաբաղում (1920-1925 թթ.)" [Soviet construction in Nagorno-Karabakh (1920–1921)]. Լրաբեր հասարակական գիտությունների (5): 81.
  13. ^ "Azerbaijanis Destroy Artsakh National Assembly Building". The Armenian Report. ngày 4 tháng 3 năm 2024. Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2024.
  14. ^ "Azerbaijanis destroy Karabakh parliament building". News.am. ngày 4 tháng 3 năm 2024. Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2024.
  15. ^ "How Azerbaijan is erasing traces of the ancient Armenian presence in Nagorno-Karabakh". observers.france24.com. ngày 7 tháng 11 năm 2024.
  16. ^ "Azerbaijan Razes Entire Historic Center of Stepanakert". mirrorspectator.com. ngày 31 tháng 10 năm 2024.
  17. ^ "Xankandi (Stepanakert) Climate Normals 1961–1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2015.Bản mẫu:Cbignore
  18. ^ "Global Surface Summary of the Day – GSOD". National Oceanic and Atmospheric Administration. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023.
  19. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên RU2
  20. ^ a ă â b c d "население нагорно-карабахской республики". www.ethno-kavkaz.narod.ru. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 9 năm 2011.
  21. ^ Troinitsky, N. A. (1905). Населенные места Российской империи в 500 и более жителей с указанием всего наличного в них населения и числа жителей преобладающих вероисповеданий, по данным первой всеобщей переписи населения 1897 г. [Populated areas of the Russian Empire with 500 or more inhabitants, indicating the total population in them and the number of inhabitants of the predominant religions, according to the first general population census of 1897] (bằng tiếng Nga). Saint Petersburg: Tipografiya Obshchestvennaya polza. tr. 32. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 8 năm 2022.
  22. ^ de Waal 2013, tr. 46
  23. ^ De facto and De Jure Population by Administrative Territorial Distribution and Sex Lưu trữ ngày 2 tháng 3 năm 2011 tại Wayback Machine Census in NKR, 2005. The National Statistical Service of Nagorno-karabakh Republic
  24. ^ [1] Lưu trữ ngày 29 tháng 9 năm 2015 tại Wayback Machine Statistics in NKR, 2010. The National Statistical Service of Nagorno-Karabakh Republic
  25. ^ "Table 1.6 NKR urban and rural settlements grouping according to de jure population number" (PDF). stat-nkr.am. Population Census 2015. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 7 tháng 3 năm 2020.
  26. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên Karen
  27. ^ Ռ/Կ, «Ազատություն» (ngày 15 tháng 11 năm 2023). "U.S. Says Nagorno-Karabakh Armenians Entitled To Return Home". «Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան (bằng tiếng Armenia). Truy cập ngày 10 tháng 2 năm 2024.
  28. ^ "Azerbaijan reports progress on major projects in Khankendi, Khojaly, and Aghdara districts for 2024". trend.az. ngày 30 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2025.
Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Stepanakert&oldid=1314920”