Tào Quốc Công chúa
Tào Quốc Trưởng công chúa (chữ Hán: 曹国长公主; 1317 — 1352), thường giản gọi Tào Quốc Công chúa (曹国公主), tên thật là Chu Phật Nữ (朱佛女).[1] Vốn là 1 thường dân người Hán sống vào cuối thời nhà Nguyên, là chị gái thứ hai của Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương, vợ của Lũng Tây vương Lý Trinh, mẹ của Kỳ Dương vương Lý Văn Trung danh tướng khai quốc thời nhà Minh.
| Tào Quốc Trưởng công chúa 曹国长公主 | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Trưởng công chúa nhà Minh (truy phong) | |||||||||
 | |||||||||
| Thông tin chung | |||||||||
| Sinh | Năm Diên Hữu thứ 4 (1317) Hào Châu, Chung Ly (nay là phía đông huyện Phượng Dương, tỉnh An Huy) | ||||||||
| Mất | Năm Chí Chính thứ 10 (1351) | ||||||||
| Phối ngẫu | Lũng Tây vương Lý Trinh | ||||||||
| Hậu duệ | Kỳ Dương vương Lý Văn Trung | ||||||||
| |||||||||
| Tước hiệu | Công chúa (公主) (truy phong) Trưởng công chúa (长公主) (truy thăng) | ||||||||
| Hoàng tộc | nhà Minh | ||||||||
| Thân phụ | Nhân Tổ Thuần Hoàng đế | ||||||||
| Thân mẫu | Thuần Hoàng hậu Trần thị | ||||||||
Tiểu sử
Tào Quốc Trưởng công chúa có huý danh là Chu Phật Nữ (朱佛女),[1] sinh năm Diên Hữu thứ 4 nhà Nguyên (1317), con gái thứ 2 của Nhân Tổ Thuần Hoàng đế Chu Thế Trân và Thuần Hoàng hậu Trần thị, em gái Thái Nguyên Trưởng công chúa Chu thị.[2] Là người Hào Châu, Chung Ly thời nhà Nguyên (nay là phía đông huyện Phượng Dương, tỉnh An Huy).
|
|
| Tranh chân dung Lũng Tây vương Lý Trinh (trái) và Kỳ Dương vương Lý Văn Trung (phải) | |
Chu Phật Nữ gả cho Lý Trinh,[2] người làng Linh Tích (thời đó thuộc Hu Dị, nay thuộc tỉnh An Huy), sinh được một con trai là Lý Văn Trung, năm Chí Chính thứ 10 nhà Nguyên (1351), khi Lý Văn Trung 12 tuổi thì công chúa qua đời, hưởng thọ 36 tuổi (tính theo tuổi mụ). Năm Hồng Vũ nguyên niên (1368), Chu Nguyên Chương lên ngôi Hoàng đế, lập ra nhà Minh, sử gọi [Hồng Vũ Đế].
Cùng năm ông truy phong cho nhị tỷ của mình tước vị Hiếu Thân Công chúa (孝亲公主),[3] năm Hồng Vũ thứ 3 (1370) đổi phong hiệu và truy thăng làm Lũng Tây Trưởng công chúa (陇西长公主).[4] Năm Hồng Vũ thứ 5 (1372), vì chiến công của con trai bà Lý Văn Trung, bà được gia sách thành Tào Quốc Trưởng công chúa (曹国长公主).[4][5]
Xem thêm
Chú thích
- ^ a b "Bức chân dung Hoàng tỷ Hiếu Thân Tào Quốc Trưởng Công chúa nhà Minh, in tại Danh mục vật thể văn hóa gia tộc Kỳ Dương, số 12": Trưởng công chúa tên húy là Phật Nữ, là chị gái của Minh Thái Tổ. Là nguyên phối (vợ chính) của Lũng Tây Vương Lý Trinh. (Gốc) 《明皇姊孝亲曹国长公主画像刊岐阳世家文物编目第十二 》 长公主讳佛女，明太祖姊。陇西王李贞，元配。
- ^ a b "Minh Sử - Truyện về Tào Quốc Trưởng công chúa": Tào Quốc Trưởng Công chúa là em gái của Thái Nguyên Trưởng Công chúa, gả cho Lý Trinh. Công chúa tính tình thuần hậu hiếu thảo, giúp Lý Trinh lo liệu việc nhà vô cùng cần kiệm, mất sớm. (Gốc) 《明史曹国长公主传》 曹国长公主，太原主母妹，嫁李贞。主性纯孝，助贞理家尤勤俭，早卒。
- ^ "Minh Sử - Truyện về Tào Quốc Trưởng công chúa": Lý Trinh dắt con trai là Văn Trung đi lánh nạn chiến tranh, đến nương tựa Thái Tổ ở Trừ Dương. Tháng 2 năm Hồng Vũ nguyên niên, truy phong công chúa làm Hiếu Thân Công chúa, phong Lý Trinh làm Ân Thân Hầu Phụ mã Đô úy. (Gốc) 《明史曹国长公主传》 贞携子文忠避兵，依太祖于滁阳。洪武元年二月追册主为孝亲公主，封贞恩亲侯驸马都尉。
- ^ a b "Minh Sử - Truyện về Tào Quốc Trưởng công chúa": Trước đó, do loạn binh, công chúa chưa được an táng, [Thái Tổ] bèn lệnh cho cơ quan có thẩm quyền chuẩn bị lễ nghi để an táng tại khu mộ tổ họ Lý. Chiếu thư viết: "Quy chế nhà thờ và bia đình của công chúa, mọi thứ đều thực hiện theo quy cách của công thần được truy tặng tước Vương." Năm thứ 3, đổi phong công chúa làm Lũng Tây Trưởng công chúa. Năm thứ 5, nhờ con là Văn Trung hiển quý, gia phong công chúa làm Tào Quốc Trưởng công chúa, đồng thời thăng Lý Trinh làm Hữu Trụ Quốc, Tào Quốc Công. (Gốc) 《明史曹国长公主传》 先是，兵乱，主未葬，命有司具礼葬于李氏先墓。诏曰：“公主祠堂碑亭，其制悉视功臣之赠爵为王者。”三年改册主陇西长公主。五年，以文忠贵，加册曹国长公主，并进贞右柱国曹国公。
- ^ "Minh Sử - Công chúa liệt truyện" (Gốc) 《明史·公主传》