Bước tới nội dung

Tòa án tối cao Ireland

53°20′45″B 6°16′25″T / 53,345899°B 6,273489°T / 53.345899; -6.273489
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tòa án tối cao Ireland
tiếng Ireland: Cúirt Uachtarach na hÉireann
Tập tin:Logo used by the Supreme Court of the Republic of Ireland.png
Tập tin:Four Courts, Dublin 2014-09-13.jpg
Trụ sở Tòa án tối cao tại Four Courts, Dublin
Thành lập29 tháng 9 năm 1961 (1961-09-29)
Vị tríFour Courts, Dublin
Tọa độ53°20′45″B 6°16′25″T / 53,345899°B 6,273489°T / 53.345899; -6.273489
Phương pháp bổ nhiệm thẩm phánDo tổng thống bổ nhiệm theo đề nghị của Chính phủ
Ủy quyền bởiĐiều 34 Hiến pháp Ireland
Luật Tổ chức tòa án 1961
Nhiệm kỳ thẩm phánGiữ chức vụ cho đến khi đạt độ tuổi nghỉ hưu bắt buộc là 70 tuổi hoặc bị Quốc hội bãi nhiệm vì sai phạm hoặc không làm việc được.
Số lượng thẩm phán10 thẩm phán và 2 thành viên dựa chức
Websitesupremecourt.ie
Chánh án
Đương nhiệmDonal O'Donnell
Từ11 tháng 10 năm 2021 (2021-10-11)

Tòa án tối cao Ireland (tiếng Ireland: Cúirt Uachtarach na hÉireann) là cơ quan xét xử cao nhất tại Cộng hòa Ireland. Tòa án tối cao, Tòa án phúc thẩm và Tòa án cấp cao thực hiện quyền giám sát hiến pháp đối với luật của Quốc hội. Tòa án tối cao có nhiệm vụ đảm bảo các cơ quan nhà nước và công dân tuân thủ Hiến pháp Ireland. Trụ sở Tòa án tối cao ở Tứ pháp đình tại Dublin.

Lịch sử

Tòa án tối cao được thành lập chính thức vào ngày 29 tháng 9 năm 1961.[1][2] Trước năm 1961, Tòa án tối cao Nhà nước Tự do Ireland là cơ quan xét xử cao nhất của Ireland theo điều khoản chuyển tiếp của Hiến pháp Ireland với điều kiện các thẩm phán phải tuyên thệ nhậm chức theo Hiến pháp mới. Tòa án tối cao Nhà nước Tự do Ireland được thành lập theo Luật Tổ chức tòa án 1924 và Hiến pháp Nhà nước Tự do Ireland.[3] Trước năm 1924, Hiến pháp Nhà nước Tự do Ireland cho phép Tòa án Tư pháp Tối cao tiếp tục hoạt động,[4] được thành lập vào năm 1877 tại Vương quốc Liên hiệp Anh và Ireland.[5]

Thành phần

Tòa án tối cao gồm chánh án, tối đa chín thẩm phán chính thức và hai thành viên dựa chức là chủ tịch Tòa án phúc thẩm và chủ tịch Tòa án cấp cao. Hội đồng xét xử Tòa án tối cao gồm ba, năm hoặc bảy thẩm phán. Tòa án tối cao có thể lập hơn một hội đồng xét xử cùng một lúc. Trong trường hợp xem xét tổng thống có bị mất năng lực làm việc vĩnh viễn hay không, xem xét tính hợp hiến của một dự luật do tổng thống chuyển đến hoặc xem xét tính hợp hiến của luật của Quốc hội thì hội đồng xét xử gồm ít nhất năm thẩm phán.

Thẩm phán Tòa án tối cao do tổng thống bổ nhiệm theo đề nghị ràng buộc của Chính phủ. Từ năm 1995, Chính phủ tham khảo ý kiến của hội đồng cố vấn tư pháp trước khi đề nghị bổ nhiệm thẩm phán.

Thẩm phán đương nhiệm

Họ tên[6] Hình Bổ nhiệm Alma mater Chức vụ trước Ghi chú
Donal O'Donnell Tháng 3 năm 2010 UCD (B.C.L.), Đại học Virginia (LL.M), King's Inns Chánh án từ tháng 10 năm 2021[7][8]
Elizabeth Dunne Tháng 7 năm 2013 UCD (B.C.L.), King's Inns Thẩm phán Tòa án cấp cao (2004–2013)

Judge of the Circuit Court (1996–2004)

Peter Charleton Tháng 6 năm 2014 TCD (B.A. (Mod) Legal Science),

King's Inns

Thẩm phán Tòa án cấp cao (2006–2014)
Iseult O'Malley Tháng 10 năm 2015 TCD (B.A. (Mod) Legal Science),

King's Inns

Thẩm phán Tòa án cấp cao (2012–2015)
Séamus Woulfe Tháng 7 năm 2020[9] TCD (B.A. (Mod) Legal Science),

Đại học Dalhousie (LL.M), King's Inns

Tổng chưởng lý (2017–2020)
Gerard Hogan Tháng 10 năm 2021 UCD (B.C.L, LL.M, LL.D), Trường Luật Đại học Pennsylvania (LL.M),

TCD (PhD), King's Inns

Advocate General of the Court of Justice (2018–2021)

Thẩm phán Tòa án phúc thẩm (2014–2018) Thẩm phán Tòa án cấp cao (2010–2014)

Brian Murray Tháng 2 năm 2022 TCD, Đại học Cambridge (LL.M),

King's Inns

Thẩm phán Tòa án phúc thẩm (2019–2022)
Maurice Collins Tháng 11 năm 2022[10] UCC (B.A.), King's Inns Thẩm phán Tòa án phúc thẩm (2019–2022)
Aileen Donnelly Tháng 6 năm 2023[11] UCD (B.C.L., M.Equal.S), King's Inns Thẩm phán Tòa án phúc thẩm (2019–2023)

Thẩm phán Tòa án cấp cao (2014–2019)

Thành viên dựa chức

Họ tên Nhậm chức Alma mater Notes
Caroline Costello Tháng 7 năm 2024 UCD, King's Inns Chủ tịch Tòa án phúc thẩm[12]
David Barniville Tháng 7 năm 2022 UCD, King's Inns Chủ tịch Tòa án cấp cao[13]

Nhiệm kỳ

Thẩm phán Tòa án tối cao giữ chức vụ cho đến khi đạt độ tuổi nghỉ hưu bắt buộc là 70 tuổi. Quốc hội cũng có thể bãi nhiệm thẩm phán trong trường hợp mắc sai phạm hoặc mất năng lực làm việc.

Thẩm quyền

Tòa án tối cao có thẩm quyền xét xử phúc thẩm quyết định của Tòa án phúc thẩm. Trong một số trường hợp đặc biệt, Tòa án tối cao có thể trực tiếp xét xử phúc thẩm quyết định của Tòa án cấp cao.

Tòa án tối cao có thẩm quyền xét xử sơ thẩm trong trường hợp xem xét tính hợp hiến của một dự luật theo đề nghị của tổng thống và xem xét tổng thống có mất năng lực làm việc hay không.

Từ khi Tòa án phúc thẩm được thành lập theo Tu chính án thứ 33 Hiến pháp Ireland, Tòa án tối cao có quyền từ chối thụ lý đơn kháng cáo quyết định của tòa án cấp dưới, tương tự như Tòa án Tối cao Hoa Kỳ.[14]

Giám sát hiến pháp

Tòa án tối cao có quyền hủy bỏ luật của Quốc hội trái với Hiến pháp Ireland và ban hành lệnh cấm đối với cơ quan nhà nước, cá nhân nhằm đảm bảo việc tuân thủ hiến pháp. Hiến pháp Ireland quy định luật trái với hiến pháp thì không có hiệu lực. Điều 26 Hiến pháp cho phép tổng thống đề nghị Tòa án tối cao xem xét tính hợp hiến của một dự luật trước khi công bố dự luật. Trong trường hợp Tòa án tối cao xác nhận tính hợp hiến thì tòa án khác không được xem xét lại tính hợp hiến của dự luật đó.

Từ năm 2013, thẩm phán Tòa án tối cao được trình bày ý kiến đồng tình, phản đối quyết định của Tòa án tối cao trong trường hợp Tòa án tối cao xem xét tính hợp hiến của luật của Quốc hội.[a] Trong trường hợp Tòa án tối cao xem xét tính hợp hiến của một dự luật do tổng thống chuyển đến Tòa án tối cao thì Tòa án tối cao chỉ công bố một quyết đinh duy nhất.

Xem thêm

Ghi chú

  1. ^ For example dissenting opinions were given in Norris v. The Attorney General, concerning the constitutionality of ss. 61 and 62 of the Offences Against the Person Act 1861, whereas only a single judgement was given in Buckley v. The Attorney General, concerning the constitutionality of the Sinn Féin Funds Act 1947.[15]

Tham khảo

  1. ^ "Courts (Establishment and Constitution) Act 1961 (Commencement) Order 1961". Irish Statute Book. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2016.
  2. ^ "Courts (Establishment and Constitution) Act 1961, Section 1". Irish Statute Book. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2016.
  3. ^ "The Courts of Justice Act 11924, Section 5". Irish Statute Book. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2016.
  4. ^ "Constitution of the Irish Free State". Irish Statute Book. Article 75. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2016.
  5. ^ "Supreme Court of Judicature Act (Ireland) 1877". Irish Statute Book. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2016.
  6. ^ "The Judges". Courts Service of Ireland. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2021.
  7. ^ "Diary – President Appoints Mr Justice Donal O'Donnell As New Chief Justice". president.ie (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2021.
  8. ^ "Chief Justice Frank Clarke". The Supreme Court of Ireland. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2017.
  9. ^ "Diary President Appoints New Judge of the Supreme Court". president.ie (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2020.
  10. ^ "Diary – President Appoints Judges to the Supreme Court and the High Court 29 11 22". president.ie (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2022.
  11. ^ "Diary President Appoints Justice Aileen Donnelly S.c to the Supreme Court". president.ie (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2023.
  12. ^ "Chief Justice Frank Clarke". The Supreme Court of Ireland. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2017.
  13. ^ "Diary President Appoints David Barniville As President of the High Court". president.ie (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2022.
  14. ^ "Thirty-third Amendment to the Constitution Act". Irish Statute Book. ngày 1 tháng 11 năm 2013. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2020.
  15. ^ Kelly 2002; and The State (Sheerin) v. Kennedy

Liên kết ngoài

Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Tòa_án_tối_cao_Ireland&oldid=7890270”