Tật khúc xạ

Bản mẫu:Infobox medical condition (new) Tật khúc xạ là tình trạng hình ảnh không hội tụ chính xác trên võng mạc, do hình dạng nhãn cầu, giác mạc hoặc cả hai bất thường. Các loại tật khúc xạ phổ biến nhất gồm cận thị, viễn thị, loạn thị và lão thị. Cận thị khiến nhìn xa bị mờ, trong khi viễn thị và lão thị làm cho việc nhìn gần trở nên khó khăn, loạn thị làm hình ảnh bị méo hoặc mờ. Các triệu chứng kèm theo có thể bao gồm song thị, đau đầu và mỏi mắt.

Cận thị xảy ra khi nhãn cầu dài, viễn thị khi nhãn cầu ngắn, loạn thị do giác mạc có hình dạng bất thường, còn lão thị là kết quả của việc thủy tinh thể bị lão hóa, làm suy giảm khả năng điều tiết của mắt. Một số tật khúc xạ phổ biến hơn ở những người có tiền sử gia đình mắc bệnh. Chẩn đoán được thực hiện thông qua khám mắt.

Tật khúc xạ được điều chỉnh bằng kính mắt, kính áp tròng hoặc phẫu thuật. Kính mắt là phương pháp điều chỉnh đơn giản và an toàn nhất. Kính áp tròng có thể giúp mở rộng trường thị giác, nhưng đi kèm với nguy cơ nhiễm trùng. Phẫu thuật khúc xạ có thể bao gồm các kỹ thuật thay đổi hình dạng giác mạc hoặc cấy ghép kính nội nhãn.

Các yếu tố nguy cơ

Di truyền học

Đáy mắt của người bị viêm võng mạc sắc tố ở giai đoạn đầu

Có bằng chứng cho thấy các tật khúc xạ có yếu tố di truyền. Những người có cha mẹ mắc một số loại tật khúc xạ nhất định có khả năng cao hơn cũng sẽ mắc các tật khúc xạ tương tự.

Cơ sở dữ liệu OMIM đã liệt kê 261 rối loạn di truyền mà trong đó cận thị là một trong những triệu chứng.

Môi trường

Trong các nghiên cứu về khuynh hướng di truyền của tật khúc xạ, đã ghi nhận có mối liên hệ giữa các yếu tố môi trường và nguy cơ phát triển cận thị. Cận thị được quan sát thấy ở những người làm các nghề đòi hỏi thị lực cao. Việc đọc sách được xác định là một yếu tố dự báo cận thị ở trẻ em. Người ta báo cáo rằng trẻ em bị cận thị dành nhiều thời gian đọc sách hơn đáng kể so với trẻ không bị cận, trong khi những trẻ không cận dành nhiều thời gian cho các hoạt động ngoài trời hơn. Ngoài ra, việc nhìn gần kéo dài, như khi đọc sách, nhìn màn hình ở cự ly gần hoặc viết có liên quan đến cận thị. Địa vị kinh tế xã hội và trình độ học vấn cao hơn cũng đã được ghi nhận là các yếu tố nguy cơ của cận thị. Bên cạnh đó, sụp mí mắt cũng có thể gây ra các tật khúc xạ.

Dịch tễ học

Số năm sống được điều chỉnh theo mức độ bệnh tật trong số 100.000 người bị tật khúc xạ năm 2004.

  Không có dữ liệu

  Dưới 100

  100–170

  170–240

  240–310

  310–380

  380–450

  450–520

  520–590

  590–660

  660–730

  730–800

  Trên 800

Năm 2013, ước tính có 660 triệu người mắc tật khúc xạ chưa được điều chỉnh (tương đương 10/100 người). Trong số này, 9,5 triệu người bị mù do tật khúc xạ.

Tật khúc xạ là nguyên nhân hàng đầu gây suy giảm thị lực và là nguyên nhân đứng thứ hai gây mất thị lực trên toàn cầu. Gánh nặng bệnh tật do tật khúc xạ thường được đánh giá bằng chỉ số DALY, cho thấy mức tăng 8% trong giai đoạn 1990–2019.

Ước tính có 1–2 tỷ người trên toàn cầu mắc tật khúc xạ. Tỷ lệ mắc thay đổi giữa các khu vực trên thế giới, với 25% dân số châu Âu và 80% dân số châu Á bị ảnh hưởng. Cận thị là tật khúc xạ phổ biến nhất, với tỷ lệ mắc ở người trưởng thành dao động từ 15–49%, trong khi ở trẻ em là từ 1,2–42%. Viễn thị thường gặp ở trẻ nhỏ, khi nhãn cầu chưa phát triển đạt chiều dài hoàn chỉnh, và ở người cao tuổi, khi khả năng điều tiết của mắt đã suy giảm. Lão thị ảnh hưởng đến phần lớn những người trên 35 tuổi, và gần như 100% số người trong độ tuổi 55–65. Tật khúc xạ không được điều chỉnh là nguyên nhân gây suy giảm thị lực và mù lòa cho nhiều người trên toàn thế giới. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây mất thị lực, cùng với đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng và thiếu vitamin A.