Bước tới nội dung

Tổng thống Botswana

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Tổng thống Cộng hòa Botswana
Tautona wa Botswana
Cờ tổng thống
Đương nhiệm
Duma Boko
từ ngày 1 tháng 11 năm 2024
Kính ngữTổng thống
His Excellency
Dinh thựState House
Trụ sởGaborone
Bổ nhiệm bởiQuốc hội Botswana
Nhiệm kỳNăm năm,
không được giữ chức vụ quá hai nhiệm kỳ
Tuân theoHiến pháp Botswana
Người đầu tiên nhậm chứcSeretse Khama
Thành lập30 tháng 9 năm 1966; 59 năm trước (1966-09-30)
Cấp phóPhó Tổng thống Botswana
Lương bổng1.075.056 pula Botswana[1]

Tổng thống Cộng hòa Botswana là nguyên thủ quốc gia, người đứng đầu chính phủ của Botswana và tổng tư lệnh Lực lượng Phòng vệ Botswana.[2] Tổng thống do Quốc hội bầu, bãi nhiệm và thường là lãnh đạo của đảng lớn nhất trong Quốc hội. Nhiệm kỳ của tổng thống là năm năm và tổng thống không được giữ chức vụ quá mười năm. Tổng thống đương nhiệm là Duma Boko, nhậm chức vào ngày 1 tháng 11 năm 2024 sau cuộc tổng tuyển cử năm 2024.

Nhiệm kỳ

Tổng thống do Quốc hội bầu ra. Nhiệm kỳ của tổng thống theo nhiệm kỳ của Quốc hội.[3] Giới hạn nhiệm kỳ của tổng thống được quy định lần đầu tiên vào năm 1997 dưới thời tổng thống Quett Masire.[4][5] Từ năm 1998, tổng thống không được giữ chức vụ quá mười năm.[5] Nguyên tổng thống được hưởng lương hưu.[6]

Bầu cử

Một ứng cử viên nghị sĩ Quốc hội tuyên bố ủng hộ một ứng cử viên tổng thống khi nộp hồ sơ ứng cử và ứng cử viên nhận được quá nửa tổng số ủng hộ của các nghị sĩ Quốc hội trúng cử được bầu làm tổng thống.[7][8][9] Trong trường hợp không có ứng cử viên nào nhận được quá nửa tổng số ủng hộ thì Quốc hội bầu tổng thống theo quá nửa tổng số nghị sĩ Quốc hội. Nếu không có tổng thống nào được bầu sau tối đa năm lần bỏ phiếu hoặc nếu chủ tịch Quốc hội xác định không có ứng cử viên nào có đủ sự ủng hộ để được bầu làm tổng thống thì phải tổ chức tổng tuyển cử mới.[8] Trên thực tế, tổng thống là lãnh đạo của đảng hoặc liên minh chiếm đa số trong Quốc hội [10]

Nhiệm vụ và quyền hạn

Tổng thống thực hiện quyền hành pháp và phải tham khảo ý kiến của Nội các về các vấn đề chính sách và việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn. Tổng thống bổ nhiệm bộ trưởng, thứ trưởng trong số nghị sĩ Quốc hội, tổng chưởng lý, viện trưởng Viện công tố, thẩm phán Tòa án tối cao và thẩm phán Tòa án phúc thẩm. Tổng thống công bố luật của Quốc hội và có thể đề nghị Quốc hội xem xét lại. Trong trường hợp Quốc hội thông qua lại dự luật thì tổng thống phải công bố hoặc giải tán Quốc hội chậm nhất là 21 ngày kể từ ngày tiếp nhận dự luật. Tổng thống có quyền tuyên bố tình trạng khẩn cấp và quyết định ân xá, giảm án, hoãn thi hành án sau khi tham khảo ý kiến của Ủy ban cố vấn về ân xá.[11]

Danh sách tổng thống Botswana

  Mặt trận Dân tộc Botswana
  Đảng Dân chủ Botswana

† Qua đời khi đang giữ chức vụ

No. Hình Họ tên

(Năm sinh – Năm mất)

Bầu cử[12][13] Nhiệm kỳ Đảng

(Liên minh)

Nhậm chức Mãn nhiệm Thời gian giữ chức vụ
1 Seretse Khama

(1921–1980)[14][15]

1965

1969

1974

1979

30 tháng 9 năm 1966[16] 13 tháng 7 năm 1980[†][13] 13 năm, 287 ngày Đảng Dân chủ Botswana
2 Quett Masire

(1925–2017)

1984

1989

1994

18 tháng 7 năm 1980[13] 31 tháng 3 năm 1998[13] 17 năm, 256 ngày Đảng Dân chủ Botswana
3 Tập tin:Festus Mogae 2009-06-23.jpg Festus Mogae

(sinh năm 1939)[17]

1999

2004

1 tháng 4 năm 1998[18] 1 tháng 4 năm 2008[19] 10 năm Đảng Dân chủ Botswana
4 Tập tin:Ian Khama (2014) (cropped) (cropped).jpg Ian Khama

(sinh năm 1953)[20]

2009

2014

1 tháng 4 năm 2008[21] 1 tháng 4 năm 2018[22] 10 năm Đảng Dân chủ Botswana
5 Tập tin:Mokgweetsi Masisi May 2023.jpg Mokgweetsi Masisi

(sinh năm 1961)[23]

2019 1 tháng 4 năm 2018[24] 1 tháng 11 năm 2024 6 năm, 214 ngày Đảng Dân chủ Botswana
6 Duma Boko

(sinh năm 1969)

2024 1 tháng 11 năm 2024[25] Đương nhiệm 1 năm, 283 ngày Mặt trận Dân tộc Botswana

(Liên minh Thay đổi Dân chủ)

Dòng thời gian

<timeline>ImageSize=width:900 height:auto barincrement:21 PlotArea = top:10 bottom:80 right:150 left:20 AlignBars = late

Define $today = 11/08/2026

Colors = 

 id:bdp value:rgb(1,0,0)    legend:Đảng_Dân_chủ_Botswana
 id:bnf value:rgb(1,0.65,0) legend:Mặt_trận_Dân_tộc_Botswana

 id:gray1  value:gray(0.85)
 id:gray2  value:gray(0.95)

DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/01/1966 till:$today TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = gridcolor:gray1 unit:year increment:5 start:1970 ScaleMinor = gridcolor:gray2 unit:year increment:1 start:1966

Legend = columns:1 left:150 top:35 columnwidth:170

TextData = 

 pos:(20,38) textcolor:black fontsize:M
 text:"Đảng:"

BarData = 

bar:SKhama
bar:Masire
bar:Mogae
bar:IKhama
bar:Masisi
bar:Boko

PlotData = 

 width:5 align:left fontsize:9 shift:(5,-4) anchor:till

bar:SKhama
 from: 30/09/1966 till: 13/07/1980 color:bdp text:"Seretse Khama"
bar:Masire
 from: 18/07/1980 till: 31/03/1998 color:bdp text:"Quett Masire"
bar:Mogae
 from: 01/04/1998 till: 01/04/2008 color:bdp text:"Festus Mogae"
bar:IKhama
 from: 01/04/2008 till: 01/04/2018 color:bdp text:"Ian Khama"
bar:Masisi
 from: 01/01/2018 till: 01/11/2024 color:bdp text:"Mokgweetsi Masisi"
bar:Boko
 from: 01/11/2024 till: $today     color:bnf text:"Duma Boko"</timeline>

Xem thêm

Tham khảo

  1. ^ "Salaries" (PDF). 2019. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 9 tháng 2 năm 2023. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2024.
  2. ^ "Botswana 1966 (rev. 2016) Constitution – Constitute". www.constituteproject.org (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2024.
  3. ^ "Botswana: Freedom in the World 2023 Country Report". Freedom House (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2024.
  4. ^ Padnani 2017.
  5. ^ a b "History". www.parliament.gov.bw. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2024.
  6. ^ "PRESIDENTS (PENSIONS AND RETIREMENT BENEFITS)". Botswana Laws. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2024.
  7. ^ Chaudry 2009.
  8. ^ a b "Constitution of Botswana 1966". www.commonlii.org. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2024.
  9. ^ Ntuane 2006.
  10. ^ "About us". www.parliament.gov.bw. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 10 năm 2022. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2024.
  11. ^ "Botswana 1966 (rev. 2016) Constitution". Constitute Project (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 27 tháng 3 năm 2025.
  12. ^ "President Seretse Khama | South African History Online". www.sahistory.org.za. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  13. ^ a b c d "65. Botswana (1966–present)". uca.edu (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  14. ^ Zuber, David (ngày 4 tháng 4 năm 2022). "Seretse Khama (1921–1980) •" (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  15. ^ "The "Unfortunate Marriage" of Seretse Khama | Inner Temple". www.innertemple.org.uk (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  16. ^ "Seretse Khama (1921–1980) | The Presidency". www.thepresidency.gov.za. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  17. ^ "President Festus Mogae". KnowBotswana. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  18. ^ Nkala, Gideon (ngày 31 tháng 3 năm 2008). "Mogae: portrait of a democrat(Mogae Legacy)". Mmegi Online (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  19. ^ "Reflections on a Presidency: 10 Years at Botswana's Helm | Wilson Center". www.wilsoncenter.org (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  20. ^ "Ian Khama (Seretse Khama Ian Khama) | Profile | Africa Confidential". www.africa-confidential.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  21. ^ "Ian Khama". The Brenthurst Foundation (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  22. ^ "Human Rights Defender barred from entering Botswana". Civicus Monitor (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  23. ^ "Botswana: Mokgweetsi Masisi takes over presidency – DW – 03/31/2018". dw.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  24. ^ "Botswana swears in Mokgweetsi Masisi as president". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  25. ^ "Duma Boko sworn in as Botswana's new president". www.aa.com.tr. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2024.
Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Tổng_thống_Botswana&oldid=7876105”