Bước tới nội dung

TRAPPIST-1d

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
TRAPPIST-1d
Tập tin:Artist impression of TRAPPIST-1 d.jpg
Hình ảnh minh họa của TRAPPIST-1d (8/2025)
Khám phá[1]
Khám phá bởiMichaël Gillon et al.
Nơi khám pháTRAPPIST
Ngày phát hiện02/05/2016
Kĩ thuật quan sát
Phương pháp quá cảnh
Đặc trưng quỹ đạo[4]
002227±000019 AU
Độ lệch tâm000837±000093[2]
4049219±0000026 d
Độ nghiêng quỹ đạo89896°±0077°
−873°±617°[2]
SaoTRAPPIST-1[3]
Đặc trưng vật lý[4]
Bán kính trung bình
0788+0011
−0010
 R🜨
Khối lượng0388±0012 M🜨
Mật độ trung bình
4354+0156
−0163
g/cm3
0624±0019 g
611±019 m/s2
Nhiệt độTeq: 286,2±28 K (13,1 °C; 55,5 °F)[5]
Khí quyển
Thành phần khí quyểnKhông có hoặc rất mỏng[6]

TRAPPIST-1d là một ngoại hành tinh nhỏ (với khối lượng khoảng 0.4 M🜨), quay quanh rìa trong của vùng có thể sinh sống của sao lùn TRAPPIST-1, nằm cách Trái Đất 40.7 năm ánh sáng (12.5 parsec) nằm trong chòm sao Bảo Bình.

Ngoại hành tinh này được phát hiện bằng phương pháp quá cảnh. Những dấu hiệu đầu tiên về sự tồn tại của nó được công bố vào năm 2016, nhưng những năm sau đó các nhà khoa học mới có thể thu thập thêm thông tin về bản chất có thể có của hành tinh này.

TRAPPIST 1-d là hành tinh có khối lượng nhỏ thứ hai trong hệ thống. [7] Hành tinh này nhận được lượng ánh sáng từ sao mẹ nhiều hơn Trái Đất khoảng 4.3%, khiến nó nằm ở rìa vùng có thể sinh sống.[8]

Một nghiên cứu năm 2025, dựa trên các quan sát của kính thiên văn Không gian James Webb, cho thấy dữ liệu "phù hợp" với khả năng TRAPPIST-1d hoàn toàn không có bầu khí quyển. Tuy nhiên, vẫn có khả năng nhỏ với việc hành tinh này có khí quyển, nhưng để xác định điều đó với độ chính xác cao hơn sẽ cần đến một phương pháp quan sát khác.[6]

Bầu khí quyển

Năm 2025, TRAPPISST-1d được quan sát bới Kính viễn vọng không gian James Webb. Kết quả nghiên cứu cho thấy, với độ chính xác >95%, có thể loại trừ giả thuyết hành tinh này sở hữu một bầu khí quyển dày và không có mây (tương tự như trời quang trên Sao Kim, Sao Hỏa thời kỳ đầu hoặc Trái Đất thời Thái Cổ). Điều này dẫn đến hai giả thuyết phù hợp. Đầu tiên, hành tinh này hoàn toàn không có khí quyển, tương tự như Sao Thủy hay Mặt Trăng, đây là phương án mà các nhà khoa học đánh giá cao nhất. Nhưng vẫn có khả năng nhỏ cho thấy hành tinh này có bầu khí quyển, những lớp mây hoặc aerosoltầng ngoài đã ngăn ánh sáng từ TRAPPIST-1 xuyên qua, do đó giảm khả năng ghi nhận dấu hiệu của các phần tử khí khác trong bầu khí quyển.[6] Nếu như khí quyển của hành tinh này tồn tại, thì nó sẽ là lớp CO2 cực kỳ mỏng tương tự như Sao Hỏa, hoặc một bầu khí quyển dày kiểu Sao Kim với hiệu ứng nhà kính và các đám mây ở độ cao lớn có thành phần CO2 bị ảnh hưởng bởi hơi nước tương tự trên Trái Đất.[6] Tuy nhiên giả thuyết trên nằm ở ngưỡng 2-sigma, nên chưa thể bác bỏ hoàn toàn, nhưng cũng chưa thể là giả thuyết phù hợp với các dữ liệu quan sát. Piaulet-Ghorayeb, người chủ trì nghiên cứu, cho biết họ sử dụng phương pháp quá cảnh, chỉ là một trong những phương pháp nghiên cứu. Bà cho biết kết quả này không làm giảm khả năng tồn tại khí quyển của TRAPPIST-1d, nhưng việc khám phá sẽ trở nên "khó khăn" hơn với những kết quả thu được.[9]

Do TRAPPIST-1d chỉ có khối lượng tương đương 0.3 M🜨, nên rất có thể hành tinh này không có từ trường. Vì thế, những cơn gió sao từ sao mẹ sẽ cuốn trôi các thành phần dễ bay hơi trong khí quyển (bao gồm cả hơi nước), khiến khí quyển còn lại nghèo hydro, tương tự như Sao Kim hay Sao Hỏa.[10]

Tham khảo

  1. ^ Gillon, Michaël; Jehin, Emmanuël; Lederer, Susan M.; Delrez, Laetitia; và đồng nghiệp (tháng 5 năm 2016). "Temperate Earth-sized planets transiting a nearby ultracool dwarf star". Nature (bằng tiếng Anh). 533 (7602): 221–224. arXiv:1605.07211. Bibcode:2016Natur.533..221G. doi:10.1038/nature17448. ISSN 1476-4687. PMC 5321506. PMID 27135924.
  2. ^ a b Grimm, Simon L.; Demory, Brice-Olivier; Gillon, Michael; Dorn, Caroline; Agol, Eric; Burdanov, Artem; Delrez, Laetitia; Sestovic, Marko; Triaud, Amaury H.M.J.; Turbet, Martin; Bolmont, Emeline; Caldas, Anthony; de Wit, Julien; Jehin, Emmanuel; Leconte, Jeremy; Raymond, Sean N.; Van Grootel, Valerie; Burgasser, Adam J.; Carey, Sean; Fabrycky, Daniel; Heng, Kevin; Hernandez, David M.; Ingalls, James G.; Lederer, Susan; Selsis, Franck; Queloz, Didier (ngày 5 tháng 2 năm 2018). "The nature of the TRAPPIST-1 exoplanets". Astronomy & Astrophysics. 613: A68. arXiv:1802.01377. Bibcode:2018A&A...613A..68G. doi:10.1051/0004-6361/201732233. S2CID 3441829.
  3. ^ Van Grootel, Valerie; Fernandes, Catarina S.; Gillon, Michaël; Jehin, Emmanuel; Scuflaire, Richard; và đồng nghiệp (ngày 5 tháng 12 năm 2017). "Stellar Parameters for Trappist-1". The Astrophysical Journal. 853 (1): 30. arXiv:1712.01911. Bibcode:2018ApJ...853...30V. doi:10.3847/1538-4357/aaa023. S2CID 54034373.
  4. ^ a b Agol, Eric; Dorn, Caroline; Grimm, Simon L.; Turbet, Martin; và đồng nghiệp (ngày 1 tháng 2 năm 2021). "Refining the Transit-timing and Photometric Analysis of TRAPPIST-1: Masses, Radii, Densities, Dynamics, and Ephemerides". The Planetary Science Journal (bằng tiếng Anh). 2 (1): 1. arXiv:2010.01074. Bibcode:2021PSJ.....2....1A. doi:10.3847/psj/abd022. S2CID 222125312.
  5. ^ Ducrot, E.; Gillon, M.; Delrez, L.; Agol, E.; và đồng nghiệp (ngày 1 tháng 8 năm 2020). "TRAPPIST-1: Global results of the Spitzer Exploration Science Program Red Worlds". Astronomy & Astrophysics (bằng tiếng Anh). 640: A112. arXiv:2006.13826. Bibcode:2020A&A...640A.112D. doi:10.1051/0004-6361/201937392. ISSN 0004-6361. S2CID 220041987.
  6. ^ a b c d Piaulet-Ghorayeb, Caroline; và đồng nghiệp (ngày 11 tháng 8 năm 2025). "Strict limits on potential secondary atmospheres on the temperate rocky exo-Earth TRAPPIST-1 d". The Astrophysical Journal. 989 (2): 181. arXiv:2508.08416. Bibcode:2025ApJ...989..181P. doi:10.3847/1538-4357/adf207.
  7. ^ Howell, Elizabeth (ngày 7 tháng 2 năm 2018). "Rocky-Planet-Like Atmospheres Are Possible on 3 TRAPPIST-1 Planets". Space.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 2 năm 2021.
  8. ^ Delrez, Laetitia; Gillon, Michael; H.M.J, Amaury; Brice-Oliver Demory, Triaud; de Wit, Julien; Ingalls, James; Agol, Eric; Bolmont, Emeline; Burdanov, Artem; Burgasser, Adam J.; Carey, Sean J.; Jehin, Emmanuel; Leconte, Jeremy; Lederer, Susan; Queloz, Didier; Selsis, Franck; Grootel, Valerie Van (ngày 9 tháng 1 năm 2018). "Early 2017 observations of TRAPPIST-1 with Spitzer". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 475 (3): 3577–3597. arXiv:1801.02554. Bibcode:2018MNRAS.475.3577D. doi:10.1093/mnras/sty051.
  9. ^ Fortin, Jayce (ngày 14 tháng 8 năm 2025). "The Third Rock From Another Sun Shows No Signs of Life So Far". The New York Times. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2024.
  10. ^ "Study brings new climate models of small star TRAPPIST 1's seven intriguing worlds". eurekalert.org. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2018.

Liên kết ngoài