Thỏa thuận Minsk

Các nhà lãnh đạo của Belarus, Nga, Đức, Pháp và Ukraina tại hội nghị thượng đỉnh ngày 11–12 tháng 2 năm 2015 ở Minsk, Belarus

Bản đồ vùng đệm được thiết lập theo bản ghi nhớ tiếp theo của Hiệp định Minsk

Thỏa thuận Minsk là các thỏa thuận quốc tế nhằm chấm dứt chiến tranh ở vùng Donbass, Ukraina giữa Nhà nước Ukraina và các lực lượng ly khai thân Nga được quân chính quy Nga hậu thuẫn.

Thỏa thuận Minsk I, hoặc Hiệp định Minsk, được ký vào ngày 5 tháng 9 năm 2014. Nội dung do Nhóm Liên lạc Ba bên về Ukraina dự thảo. Nhóm Liên lạc ba bên này bao gồm Ukraina, Nga và Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu do Đức và Pháp làm trung gian theo thể thức Normandy. Lãnh đạo Cộng hòa Nhân dân Donetsk và Cộng hòa Nhân dân Luhansk tự xưng không công nhận Nhóm Liên lạc ba bên này. Thỏa thuận Minsk I đã không thể chấm dứt được chiến tranh. Liên bang Nga tiếp tục chi viện cho hai nhà nước ly khai tiến hành các hoạt động quân sự. Lực lượng vũ trang Ukraina bị thua trong trận Debaltseve.

Thỏa thuận Minsk II được ký vào ngày 12 tháng 2 năm 2015. Thỏa thuận lần hai này bao gồm cả ngừng bắn, trao đổi tù binh, rút vũ khí hạng nặng khỏi mặt trận, cải cách hiến pháp Ukraina để trao quyền tự trị cho một số khu vực ở Donbass. Tuy chiến sự sau đó có giảm, Thỏa thuận Minsk II chưa bao giờ được thực hiện đầy đủ.

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Nga và Ukraina gia tăng đầu năm 2022, Nga đã công nhận hai nhà nước Donetsk và Luhansk vào ngày 21 tháng 2 năm 2022. Tổng thống Putin tuyên bố Thỏa thuận Minsk không còn tồn tại và đổ lỗi cho Ukraina dùng thỏa thuận để chuẩn bị cho chiến tranh. Cựu Thủ tướng Đức sau đó cũng thừa nhận Thỏa thuận Minsk giúp Ukraina có thời gian củng cố quân đội lớn mạnh. Chính quyền Ukraina lại đổ lỗi cho Nga đã thao túng, bóp méo thỏa thuận Minsk để có lợi cho Nga. Có tin cho rằng, sau khi tham khảo ý kiến của Hoa Kỳ và phát hiện phía Nga cài các điều kiện bất lợi cho Ukraina ở phụ lục của thỏa thuận, nên Ukraina đã từ chối ký.

Ngày 24 tháng 2 năm 2022, Lực lượng vũ trang Liên bang Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraina.

Hiệp định Minsk

Hiệp định Minsk

Tên đầy đủ: Hiệp định về kết quả tham vấn của Nhóm Liên lạc Ba bên về các bước chung nhằm thực hiện Kế hoạch Hòa bình của Tổng thống Ukraina, P. Poroshenko, và các sáng kiến ​​của Tổng thống Nga, V. Putin
Hoàn cảnh	Chiến tranh Donbas
Ngày kí	5 tháng 9 năm 2014 (2014-09-05)
Nơi kí	Minsk, Belarus
Ngày hết hiệu lực	21 tháng 2 năm 2022 (2022-02-21)
Người trung gian	François Hollande Angela Merkel
Bên kí ban đầu	Heidi Tagliavini Leonid Kuchma Mikhail Zurabov Aleksandr Zakharchenko Igor Plotnitskiy
Ngôn ngữ	Tiếng Nga

Nội dung

1. Để đảm bảo một lệnh ngừng bắn song phương ngay lập tức.
2. Để đảm bảo việc giám sát và xác minh lệnh ngừng bắn của OSCE.
3. Phân quyền, bao gồm cả việc thông qua việc ban hành luật của Ukraina "Về trật tự tạm thời của chính quyền địa phương tại các huyện cụ thể thuộc tỉnh Donetsk và Luhansk".
4. Nhằm đảm bảo việc giám sát thường xuyên biên giới Ukraina-Nga và việc xác minh của OSCE thông qua việc thiết lập các khu vực an ninh ở vùng biên giới giữa Ukraina và Liên bang Nga.
5. Yêu cầu thả ngay lập tức tất cả con tin và những người bị giam giữ trái phép.
6. Một đạo luật ngăn cấm việc truy tố và trừng phạt những người có liên quan đến các sự kiện đã xảy ra ở một số khu vực thuộc tỉnh Donetsk và Luhansk.
7. Tiếp tục cuộc đối thoại quốc gia toàn diện.
8. Đưa ra các biện pháp để cải thiện tình hình nhân đạo ở Donbas.
9. Để đảm bảo tổ chức bầu cử địa phương sớm theo đúng luật của Ukraina "Về trật tự tạm thời của chính quyền địa phương tại một số huyện thuộc tỉnh Donetsk và Luhansk".
10. Rút các nhóm vũ trang bất hợp pháp, trang thiết bị quân sự, cũng như các chiến binh và lính đánh thuê khỏi lãnh thổ Ukraina.
11. Đề xuất một chương trình phục hồi và tái thiết kinh tế cho khu vực Donbas.
12. Nhằm đảm bảo an ninh cá nhân cho những người tham gia các cuộc tham vấn.

Người ký kết

• Nhà ngoại giao Thụy Sĩ và đại diện OSCE Heidi Tagliavini
• Cựu tổng thống Ukraina (tháng 7 năm 1994 đến tháng 1 năm 2005) và đại diện Ukraina Leonid Kuchma
• Đại sứ Nga tại Ukraina và đại diện Nga Mikhail Zurabov

Minsk II, tháng 2 năm 2015

Nội dung

Bản đồ vùng đệm được thiết lập theo thỏa thuận Minsk thứ hai

1. Yêu cầu ngừng bắn ngay lập tức và toàn diện tại các quận cụ thể thuộc tỉnh Donetsk và Luhansk của Ukraina và việc thực hiện nghiêm túc lệnh ngừng bắn này kể từ 00:00 giờ EET ngày 15 tháng 2 năm 2015.
2. Cả hai bên rút toàn bộ vũ khí hạng nặng ra khoảng cách bằng nhau nhằm tạo ra vùng an ninh cách nhau tối thiểu 50 km (31 mi) đối với pháo cỡ nòng 100mm trở lên, và vùng an ninh cách nhau 70 km (43 mi) đối với hệ thống phóng rocket đa nòng (MRLS) và 140 km (87 mi) đối với các hệ thống tên lửa chiến thuật MLRS Tornado-S, Uragan, Smerch và Tochka U:
   • Đối với quân đội Ukraina, tính từ đường ranh giới tiếp xúc thực tế;
   • đối với các lực lượng vũ trang thuộc các quận cụ thể của các tỉnh Donetsk và Luhansk của Ukraina, từ đường ranh giới tiếp xúc theo Bản ghi nhớ Minsk ngày 19 tháng 9 năm 2014
     Việc rút các loại vũ khí hạng nặng nói trên phải bắt đầu chậm nhất vào ngày thứ hai sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực và phải hoàn thành trong vòng 14 ngày.
     Quá trình này sẽ được OSCE hỗ trợ với sự giúp đỡ của Nhóm Liên lạc Ba bên.
3. Việc giám sát và xác minh hiệu quả chế độ ngừng bắn và việc rút vũ khí hạng nặng của OSCE sẽ được thực hiện ngay từ ngày đầu tiên rút quân, sử dụng tất cả các phương tiện kỹ thuật cần thiết như vệ tinh, máy bay không người lái, hệ thống định vị bằng sóng vô tuyến, v.v.
4. Vào ngày đầu tiên sau khi rút quân, một cuộc đối thoại sẽ bắt đầu về các phương thức tiến hành bầu cử địa phương phù hợp với pháp luật Ukraina và Luật Ukraina "Về trật tự tạm thời của chính quyền tự quản địa phương tại các huyện cụ thể thuộc tỉnh Donetsk và Luhansk", cũng như về tương lai của các huyện này dựa trên luật đã nêu trên.
   Không chậm trễ, nhưng không muộn hơn 30 ngày kể từ ngày ký văn bản này, một nghị quyết phải được Verkhovna Rada thông qua, chỉ rõ lãnh thổ thuộc chế độ đặc biệt theo luật "Về trật tự tạm thời của chính quyền địa phương tại các huyện cụ thể thuộc tỉnh Donetsk và Luhansk", dựa trên đường lối được thiết lập bởi Bản ghi nhớ Minsk ngày 19 tháng 9 năm 2014.
5. Cung cấp sự tha thứ và ân xá bằng cách ban hành luật cấm truy tố và trừng phạt những người có liên quan đến các sự kiện đã xảy ra tại các quận cụ thể thuộc tỉnh Donetsk và Luhansk của Ukraina.
6. Đảm bảo việc thả và trao đổi tất cả con tin và những người bị giam giữ trái phép, dựa trên nguyên tắc "tất cả đổi tất cả". Quá trình này phải kết thúc chậm nhất vào ngày thứ năm sau khi rút quân (vũ khí).
7. Cung cấp khả năng tiếp cận, vận chuyển, lưu trữ và phân phối viện trợ nhân đạo an toàn cho người cần giúp đỡ, dựa trên cơ chế quốc tế.
8. Xác định các phương thức khôi phục hoàn toàn các mối liên hệ kinh tế - xã hội, bao gồm cả các khoản chuyển giao xã hội, chẳng hạn như chi trả lương hưu và các khoản thanh toán khác (thu nhập và doanh thu, thanh toán đúng hạn các hóa đơn cộng đồng, khôi phục việc nộp thuế trong khuôn khổ pháp luật Ukraina).
   Với mục tiêu này, Ukraina sẽ khôi phục quyền quản lý đối với phân khúc hệ thống ngân hàng của mình tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi xung đột, và có thể, một cơ chế quốc tế sẽ được thiết lập để tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch đó.
9. Khôi phục quyền kiểm soát biên giới quốc gia cho chính phủ Ukraina trong toàn bộ khu vực xung đột, việc này phải bắt đầu vào ngày đầu tiên sau cuộc bầu cử địa phương và kết thúc sau khi hoàn tất quá trình điều chỉnh chính trị (bầu cử địa phương tại các huyện cụ thể của tỉnh Donetsk và Luhansk dựa trên luật pháp Ukraina và cải cách Hiến pháp) vào cuối năm 2015, với điều kiện thực hiện Điểm 11 – thông qua tham vấn và thỏa thuận với đại diện của các huyện cụ thể thuộc tỉnh Donetsk và Luhansk trong khuôn khổ Nhóm Liên lạc Ba bên.
10. Rút toàn bộ các lực lượng vũ trang nước ngoài, trang thiết bị quân sự và lính đánh thuê khỏi lãnh thổ Ukraina dưới sự giám sát của OSCE. Giải giáp tất cả các nhóm bất hợp pháp.
11. Cải cách hiến pháp ở Ukraina, với hiến pháp mới có hiệu lực vào cuối năm 2015, trong đó yếu tố then chốt là phân quyền (có tính đến đặc thù của các huyện thuộc tỉnh Donetsk và Luhansk, được thống nhất với đại diện của các huyện này), và cũng phê duyệt luật thường trực về quy chế đặc biệt của các huyện thuộc tỉnh Donetsk và Luhansk theo các biện pháp được nêu trong chú thích đính kèm, vào cuối năm 2015.
12. Căn cứ vào Luật của Ukraina "Về chế độ tự quản địa phương tạm thời tại các huyện cụ thể thuộc tỉnh Donetsk và Luhansk", các vấn đề liên quan đến bầu cử địa phương sẽ được thảo luận và thống nhất với đại diện các huyện cụ thể thuộc tỉnh Donetsk và Luhansk trong khuôn khổ Nhóm Liên lạc Ba bên. Cuộc bầu cử sẽ được tổ chức theo các tiêu chuẩn liên quan của OSCE và được giám sát bởi OSCE/ODIHR.
13. Tăng cường hoạt động của Nhóm Liên lạc Ba bên, bao gồm cả việc thành lập các nhóm làm việc về thực hiện các khía cạnh liên quan của thỏa thuận Minsk. Các nhóm này sẽ phản ánh thành phần của Nhóm Liên lạc Ba bên.

Người ký kết

• Các lãnh đạo ly khai Alexander Zakharchenko và Igor Plotnitsky
• Nhà ngoại giao Thụy Sĩ và đại diện OSCE Heidi Tagliavini
• Cựu tổng thống Ukraina và đại diện Ukraina Leonid Kuchma
• Đại sứ Nga tại Ukraina và đại diện Nga Mikhail Zurabov