Bước tới nội dung

Tha Tháp Lạt thị

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Tha Tháp Lạt thị (chữ Hán: 他塔喇氏, Möllendorff: Tatara hala), còn gọi Tha Tháp Lạp thị (他塔拉氏) hoặc Tha Tha Lạp thị (他他拉氏) là một họ lớn của người Mãn Châu, được xếp vào Mãn tộc bát đại tính[1].

Vào cuối thời Minh, Tha Tháp Lạt chủ yếu sinh sống ở Trát Cô Mộc (扎库木) và An Chử Lạp Khố (安褚拉库), số còn lại rải rác sống tại vùng sông Nột Ân, Ngõa Nhĩ Khác, Ninh Cổ Tháp, núi Trường Bạch, Mã Chát, Trát Khắc Đan,.. về sau đều lần lượt quy phục Nỗ Nhĩ Cáp Xích[2]. Đến thời nhà Thanh, gia quyến của Đại Đồ Khố Cáp Lý (岱图库哈理) thế cư tại Trát Cô Mộc là hiển hách nhất, là Thanh sơ quan lại thế gia; ngoài ra, hai vị Trân phi và Cẩn phi nổi danh thời Thanh mạt cũng xuất thân từ dòng họ này. Từ thời Dân Quốc về sau, các chi hệ của họ chủ yếu cải sang các họ Hán như: Đường (唐), Đàm (谭), Thư (舒), Tùng (松), Bang (邦),...[3]

Các thế gia lớn thời Thanh

Gia tộc Đại Đồ Khố Cáp Lý

  • Anh Ngạch Nhĩ Đới (英俄尔岱): nhậm Hộ bộ Thượng thư, Đô thống Mãn Châu Chính Bạch kỳ, thụ phong Nhất đẳng Khinh xa đô úy, sau thăng Nhị đẳng Công.
  • Y Đồ (伊图): con trai Anh Ngạch Nhĩ Đới, nhậm Nội đại thần, thụ tước Nhị đẳng Tử.
  • Sách Cách (塞格): cháu trai Y Đồ, nhậm Tá lĩnh, thụ Vân kỵ úy.
  • Thượng Nghệ Đồ (尚裔图): thụ Kỵ đô úy kiêm Vân kỵ úy.
  • Tô Nạp Hải (苏纳海): nhậm Hộ bộ Thượng thư.
  • Đạt Hô Ba Yến (达瑚巴颜): cháu trai Đại Đồ Khố Cáp Lý, nhậm Tá lĩnh, thụ Kỵ đô úy, sau thăng Tam đẳng Khinh xa đô úy.
  • A Tế Cách Ni Khảm (阿济格尼堪): con trai Đạt Hô Ba Yến, thụ Nhất đẳng Nam, sau thăng Tam đẳng Bá.
  • A Mật Đạt (阿密达): làm quan đến Lĩnh thị vệ Nội đại thần.
  • Tàm Bại (谭拜): nhậm Tá lĩnh, Binh bộ Thượng thư, Đô thống Mãn Châu Chính Bạch kỳ, gia phong Nhị đẳng Nam.
  • Mã Nhĩ Sách (玛尔赛): con trai Tàm Bại, nhậm Hộ bộ Thượng thư, gia phong Nhất đẳng Tử.

Gia tộc La Đồn

  • La Đồn (罗屯): khai quốc công thần nhà Thanh, một trong Ngũ vị đại thần.
  • Cáp Ninh A (哈宁阿): con trai La Đồn, phong Kỵ đô úy.
  • Hán Sở Cáp (汉楚哈): con trai Cáp Ninh A, thụ Tam đẳng Khinh xa đô úy.
  • Sách Nhĩ Hòa Nặc (索尔和诺): nhậm Kiêu kị giáo, sau thế chức Vân kỵ úy.

Gia tộc Ngạch Nhĩ Cổ Đại

  • Hựu Thái (裕泰): Tổng đốc các tỉnh Thiểm Cam, Hồ Quảng.
  • Chí Duệ (志锐): danh thần cuối thời Thanh, nhậm đến Y Lê Tướng quân.

Nhân vật nổi bật

Hậu phi nhà Thanh

Ngạch phò nhà Thanh

Mệnh phụ nhà Thanh

Thời Hoàng Thái Cực

  • Đích Phu nhân của Trấn quốc Cần Mẫn công A Bái

Thời Thuận Trị

Thời Khang Hi

  • Đích Phúc tấn của Hằng Ôn Thân vương Dận Kì
  • Trắc Phúc tấn của Hiển Mật Thân vương Đan Trăn
  • Trắc Phúc tấn của Dĩ cách Thuận Thừa Quận vương Bố Mục Ba

Thời Càn Long

  • Trắc Phúc tấn của Thành Thân vương Vĩnh Tinh

Thời Đạo Quang

  • Trắc Phúc tấn của Thuận Thừa Cần Quận vương Xuân Sơn

Thời Hàm Phong

  • Trắc Phúc tấn của Thuận Thừa Mẫn Quận vương Khánh Ân

Thời Đồng Trị

  • Đích Phúc tấn của Di Đoan Thân vương Tái Đôn

Chú thích

  1. ^ 刘庆华 2012，第18頁
  2. ^ 弘昼等 2002，第167-179頁
  3. ^ 赵力 2012，第418頁
Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Tha_Tháp_Lạt_thị&oldid=7945564”