Bước tới nội dung

Thang Delisle

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Thang Delisle (°D) là một thang nhiệt độ phát minh năm 1732 bởi nhà thiên văn học người Pháp Joseph-Nicolas Delisle (1688–1768).[1] Delisle là tác giả của Mémoires pour servir à l'histoire et aux progrès de l'Astronomie, de la Géographie et de la Physique (1738).

Lịch sử

Năm 1732, Delisle xây dựng một nhiệt kế sử dụng thủy ngân. Delisle chọn thang này bằng cách sử dụng nhiệt độ của nước sôi là điểm không (0) cố định và đo sự co của thủy ngân (với nhiệt độ nhỏ hơn).[1] Nhiệt kế Delisle thường có 2400 hoặc 2700 chia độ,thích hợp với mùa đông ở St. Petersburg,[2] vì ông ấy đã được mời bởi Pyotr I của Nga đến St. Petersburg để thành lập một đài thiên văn năm 1725.[3] Năm 1738, Josias Weitbrecht (1702–47) chia lại nhiệt kế Delisle với hai điểm cố định, giữ 0 độ làm điểm sôi và thêm 150 độ làm điểm đóng băng của nước. Ông ấy gửi nhiệt kế đã chia độ cho nhiều nhà học giả, bao gồm Anders Celsius.[1] Thang Celsius, giống như thang Delisle, ban đầu chạy từ không đến độ là nước đóng băng đến 100 độ là nhiệt độ sôi của nước. Nó được lưu trữ để sử dụng sau này sau cái chết của ông ấy, làm một phần của nghiên cứu của nhà thực vật học người Thụy Điển Carl Linnaeus và nhà sản xuất của nhiệt kế Linnaeus thermometers, Daniel Ekström.[4]

Nhiệt kế Delisle vẫn tiếp tục được sử dụng gần 100 năm sau ở Nga.

Bảng chuyển đổi giữa các đơn vị nhiệt độ khác nhau

<timeline> ImageSize = width:905 height:50 PlotArea = left:80 right:15 bottom:20 top:5 AlignBars = justify Colors = 

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:223 till:383 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:230 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:223

PlotData= 

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25 shift:(0,-5)

LineData= 

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front

 at:233.15 color:lightline layer:back
 at:253.15 color:lightline layer:back
 at:273.15 color:lightline layer:back
 at:293.15 color:lightline layer:back
 at:313.15 color:red layer:back
 at:333.15 color:lightline layer:back
 at:353.15 color:lightline layer:back
 at:373.15 color:lightline layer:back

TextData = 

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,13)
  text: Kelvin K

</timeline><timeline> ImageSize = width:905 height:50 PlotArea = left:80 right:15 bottom:20 top:5 AlignBars = justify Colors = 

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:-50 till:110 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:-50 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-50

PlotData= 

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:5 shift:(0,-5)

LineData= 

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front

 at:-40 color:lightline layer:back
 at:-20 color:lightline layer:back
 at:0 color:lightline layer:back
 at:20 color:lightline layer:back
 at:40 color:lightline layer:back
 at:60 color:lightline layer:back
 at:80 color:lightline layer:back
 at:100 color:lightline layer:back

TextData = 

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,13)
  text: Celsius °C

</timeline><timeline> ImageSize = width:905 height:50 PlotArea = left:80 right:15 bottom:20 top:5 AlignBars = justify Colors = 

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:-58 till:230 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:-50 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-58 PlotData= 

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25 shift:(0,-5)

LineData= 

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front
 at:-40 color:lightline layer:back
 at:-4 color:lightline layer:back
 at:32 color:lightline layer:back
 at:68 color:lightline layer:back
 at:104 color:lightline layer:back
 at:140 color:lightline layer:back
 at:176 color:lightline layer:back
 at:212 color:lightline layer:back

TextData = 

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,13)
  text:Fahrenheit °F

</timeline><timeline> ImageSize = width:905 height:50 PlotArea = left:80 right:15 bottom:20 top:5 AlignBars = justify Colors = 

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:402 till:690 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:410 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:402 PlotData= 

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25 shift:(0,-5)

LineData= 

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front
 at:419.7   color:lightline layer:back
 at:455.7   color:lightline layer:back
 at:491.7   color:lightline layer:back
 at:527.7   color:lightline layer:back
 at:563.7 color:lightline layer:back
 at:599.7 color:lightline layer:back
 at:635.7  color:lightline layer:back
 at:671.7 color:lightline layer:back

TextData = 

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,13)
  text:Rankine °Ra

</timeline><timeline>ImageSize = width:905 height:50 PlotArea = left:80 right:15 bottom:20 top:5 AlignBars = justify Colors = 

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:-18.75 till:65.25 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:5 start:-15 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-18

PlotData= 

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:5 shift:(0,-5)

LineData= 

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front
 
 at:-13.5 color:lightline layer:back
 at:-3 color:lightline layer:back
 at:7.5 color:lightline layer:back
 at:18 color:lightline layer:back
 at:28.5 color:lightline layer:back
 at:39 color:lightline layer:back
 at:49.5 color:lightline layer:back
 at:60 color:lightline layer:back

TextData = 

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,13)
  text:Rømer °Rø

</timeline><timeline>ImageSize = width:905 height:50 PlotArea = left:80 right:15 bottom:20 top:5 AlignBars = justify Colors = 

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:-16.5 till:36.3 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:5 start:-15 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-15

PlotData= 

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:5 shift:(0,-5)

LineData= 

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front
 
 at:-13.2 color:lightline layer:back
 at:-6.6 color:lightline layer:back
 at:0 color:lightline layer:back
 at:6.6 color:lightline layer:back
 at:13.2 color:lightline layer:back
 at:19.8 color:lightline layer:back
 at:26.4 color:lightline layer:back
 at:33 color:lightline layer:back

TextData = 

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,13)
  text:Newton °N

</timeline><timeline>ImageSize = width:905 height:50 PlotArea = left:80 right:15 bottom:20 top:5 AlignBars = justify Colors = 

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:-15 till:225 DateFormat = yyyy TimeAxis = orientation:horizontal order:reverse format:yyyy ScaleMajor = unit:year increment:15 start:-15 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-15


LineData= 

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front
 
 at:0 color:lightline layer:back
 at:30 color:lightline layer:back
 at:60 color:lightline layer:back
 at:90 color:lightline layer:back
 at:120 color:lightline layer:back
 at:150 color:lightline layer:back
 at:180 color:lightline layer:back
 at:210 color:lightline layer:back

TextData = 

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,13)
  text:Delisle °D

</timeline><timeline> ImageSize = width:905 height:100 PlotArea = left:80 right:15 bottom:70 top:5 AlignBars = justify Colors = 

 id:black  value:black
 id:white  value:white
 id:lightline  value:rgb(0.8,0.8,0.8)

Period = from:-40 till:88 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:-30 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:-40 PlotData= 

 align:center textcolor:black fontsize:8 mark:(line,black) width:25 shift:(0,-5)

LineData= 

 at:start      color:green layer:front
 at:end        color:green layer:front
 at:-32 color:lightline layer:back
 at:-16 color:lightline layer:back
 at:0 color:lightline layer:back
 at:16 color:lightline layer:back
 at:32 color:red layer:back
 at:48 color:lightline layer:back
 at:64 color:lightline layer:back
 at:80 color:lightline layer:back

TextData = 

  fontsize:10
  textcolor:blue
  pos:(0,60)
  text:Réaumur °Ré
  fontsize:12
  textcolor:red
  pos:(110,20)
  text:313.15 K   =   40 °C   =   104 °F   =   563.67 °Ra   =   28.5 °Rø   =    13.2 °N   =   90 °D   =   32 °Ré

</timeline>

Xem thêm

Chú thích và tham khảo

  1. ^ a b c Camuffo, Dario (2002). Improved Understanding of Past Climatic Variability from Early Daily European Instrumental Sources. Kluwer Academic Publishers. tr. 314.
  2. ^ W. E. Knowles Middleton (1966). A history of the thermometer and its use in meteorology. Johns Hopkins Press. tr. 88.
  3. ^ John Lankford, biên tập (1997). History of Astronomy: An Encyclopedia. tr. 191.
  4. ^ Gunnar Tibell, biên tập (2008). "Linnaeus' thermometer". Uppsala Universitet.

Liên kết ngoài

Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Thang_Delisle&oldid=6789173”