Tiếng Selkup

Tiếng Selkup
Sử dụng tại	Nga
Khu vực	Khu tự trị Yamalo-Nenets
Tổng số người nói	1.000 (thống kê 2010)
Dân tộc	Người Selkup
Phân loại	Ngữ hệ Ural Samoyed (lõi) Kamas–Selkup Tiếng Selkup
Mã ngôn ngữ
ISO 639-2	sel
ISO 639-3	sel
Glottolog	selk1253
ELP	Bản mẫu:Endangered Languages Project

Tiếng Selkup là ngôn ngữ của người Selkup, thuộc về nhóm ngôn ngữ Samoyed của ngữ hệ Ural. Nó được nói bởi chừng 1000 người trong khu vực nằm giữa sông Obi và sông Enisei. Cái tên Selkup bắt nguồn từ tên gọi tiếng Nga "" (selkupsky yazyk), mà lại dựa trên nội danh của phương ngữ Taz, шӧльӄумыт әты šöľqumyt әty (tiếng người rừng). Mỗi phương ngữ lại có tên tự gọi riêng.

Tiếng Selkup ngày nay là tàn dư của một dãy phương ngữ rộng trước kia mà ngày nay hai phương ngữ xa nhau nhất không còn có thể thông hiểu nhau nữa. Ba phương ngữ chính là Taz (Bắc) (, tazovsky dialekt), cơ sở cho dạng viết tiếng Selkup chuẩn, Tym (Trung) (, tymsky dialekt), và Ket (, ketsky dialekt).

Ngữ âm

Có 25 nguyên âm và 16 phụ âm trong phương ngữ Taz.

Hệ thống phụ âm tiếng Selkup Taz

	Môi	Răng	Vòm (hóa)	Ngạc mềm	Lưỡi gà
Mũi
Tắc
Xát
Rung
Cạnh lưỡi			/lʲ/
Bán nguyên âm

• Hai âm tắc và xát vòm hóa , thường được chuyển thành lần lượt âm tắc xát chân răng-vòm và âm xát .
• Khi đứng trước nguyên âm trước, dạng vòm hóa của các nguyên âm khác cũng xuất hiện.
• và lần lượt là là tha âm của khi nằm trước âm mũi và âm lỏng.
• Các âm tắc , , có tha âm , , khi đứng trước hay .

Nguyên âm tiếng Selkup Taz

		Trước		Giữa	Sau
		Không làm tròn	Làm tròn	Không làm tròn	Làm tròn
Căng	Đóng				,
	Vừa
	Mở
Lơi	Đóng
	Vừa

• Độ dài nguyên âm được phân biệt, trừ , bắt nguồn từ trong tiếng Selkup nguyên thủy, không có dạng ngắn.
• Sự khác biệt về độ dài nguyên âm chỉ được phân biệt rạch ròi trong âm tiết đầu của từ: ở những âm tiết sau, cả ngắn hay dài và đều không xuất hiện. (Những ô tô màu sẫm.)
• Nguyên âm lơi chỉ xuất hiện trong nguyên âm đầu không nhấn; thường thì nó tương đứng với ngắn.

Tiếng Selkup có cấu trúc âm tiết (P)N(P) (P: phụ âm, N: nguyên âm). Âm đầu từ và và cuối từ không hiện diện. Nhiều cụm phụ âm như có mặt.

Chú thích

• Helimski, Eugene. 1998. "Selkup" . In: Abondolo, David (ed): Uralic languages. London and New York: Routledge. ISBN 0-415-08198-X.

Liên kết ngoài

• Endangered Languages of Indigenous Peoples of Siberia: The Selkup Language
• The Red Book of the Peoples of the Russian Empire: The Selkups