Bước tới nội dung

Trung tâm nghệ thuật

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Trung tâm nghệ thuật Rockingham
Trung tâm nghệ thuật Aberystwyth

Trung tâm nghệ thuật (Arts centre/Arts center) là một trung tâm cộng đồng đa năng có nhiệm vụ khuyến khích hoạt động nghệ thuật và cung cấp các tiện nghi như không gian nghệ thuật để sáng tạo và thực hành nghệ thuật. Trung tâm nghệ thuật được phân định rạch ròi thể hiện sự khác biệt so với một phòng trưng bày nghệ thuật hay một bảo tàng nghệ thuật vốn chỉ để trưng bày, triễn lãm trong khi trung tâm nghệ thuật chú trọng vào sự tương tác, giảng dạy, lưu trú và sáng tác. Một trung tâm nghệ thuật vận hành như một Trung tâm cộng đồng mang tính chất chức năng, gánh vác trên vai một sứ mệnh đặc thù nhằm mục đích khuyến khích, bồi đắp và thúc đẩy các thực hành nghệ thuật đa phương tiện. Nó cung ứng một hệ sinh thái cơ sở vật chất hạ tầng toàn diện, tiêu biểu như mạng lưới không gian nhà hát chuyên nghiệp, các phân khu trưng bày triển lãm, các tụ điểm phục vụ cho hoạt động biểu diễn âm nhạc, các khu vực tổ chức hội thảo (workshop), hệ thống cơ sở vật chất phục vụ giáo dục đào tạo, cùng với việc được trang bị hệ thống máy móc kỹ thuật tân tiến.[1]

Tiêu chuẩn

Tại Hoa Kỳ, các thiết chế được định danh là "trung tâm nghệ thuật" theo quy chuẩn thông lệ thường thể hiện dưới hai hình thái, thứ nhất là mạng lưới các cơ sở được định hướng nhằm mục đích trưng bày, kiến tạo với việc làm cho các hoạt động sáng tác nghệ thuật trở nên dễ dàng tiếp cận, cởi mở hơn đối với công chúng và những cá nhân khao khát đam mê nghệ thuật, thứ hai hiện diện dưới dạng những khu phức hợp tòa nhà chuyên ưu tiên cung cấp không gian cho thuê đối với khối các nghệ sĩ độc lập, các phòng trưng bày thương mại, hoặc các công ty doanh nghiệp có liên quan trực tiếp đến guồng quay sản xuất nghệ thuật. Tại Vương quốc Anh, Hiệp hội Nghệ thuật Bluecoat đã chính thức được thành lập tại thành phố cảng Liverpool vào năm 1927 như một hệ quả tất yếu đến từ những nỗ lực dốc sức bền bỉ của một nhóm các nghệ sĩ cùng với lực lượng những người yêu nghệ thuật, những người đã kiên cường trụ lại tại Bluecoat Chambers kể từ năm 1907.[2] Đại bộ phận các trung tâm nghệ thuật tại Vương quốc Anh đã bắt đầu đâm chồi nảy lộc ngay sau Chiến tranh thế giới thứ hai với việc dần dần trải qua một cuộc lột xác chuyển mình từ những tụ điểm chủ yếu phục vụ riêng cho tầng lớp trung lưu trở thành các trung tâm thay thế, thời thượng của kỷ nguyên những năm 1960-1970. Cuối cùng, khi bước sang kỷ nguyên của những năm 1980, chúng đã mở toang cánh cửa phục vụ cho toàn bộ cộng đồng vĩ mô thông qua việc triển khai một mạng lưới các chương trình tạo điều kiện tháo khoán cho phép sự tiếp cận dễ dàng đối với những người phải ngồi xe lăn với lực lượng các cá nhân và hội nhóm khuyết tật.

Tại phần còn lại của lục địa Châu Âu, một điểm chung phổ quát giữa đại bộ phận các trung tâm nghệ thuật là việc chúng được o bế tài trợ một phần bằng nguồn ngân sách nhà nước, bởi lẽ chúng được soi rọi nhìn nhận là có khả năng tạo những sức ảnh hưởng mang tính chất tích cực lên xã hội và kinh tế căn cứ chiếu theo triết lý của Mô hình Rhineland. Những thiết chế này đã chập chững khởi sự vào các thập niên 1970, 1980 và 1990 dưới hình hài của những không gian bị chiếm dụng trái phép (squatted) và mãi đến sau này mới được chính quyền chính thức hợp pháp hóa. Tại Việt Nam, mô hình "trung tâm nghệ thuật" thường được công chúng và giới chuyên môn biết đến dưới các danh xưng linh hoạt tiêu biểu như "trung tâm nghệ thuật đương đại", "không gian nghệ thuật" (art space), hoặc "tổ hợp nghệ thuật sáng tạo". Không giống với mô hình "Trung tâm văn hóa" hay "Nhà văn hóa" thường do bộ máy nhà nước quản lý điều hành nhằm mục đích phục vụ cộng đồng, các trung tâm nghệ thuật tại Việt Nam hiện đại chủ yếu được thai nghén hình thành từ các nguồn lực đầu tư tư nhân, các quỹ hỗ trợ nghệ thuật độc lập hoặc do chính lực lượng các nghệ sĩ tự phát đứng ra khởi xướng thành lập và các trung tâm lớn tư nhân có vai trò như một lồng ấp ươm tạo (incubator) kiến tạo môi trường hoạt động sôi nổi cho các nghệ sĩ, tổ chức các buổi hội thảo (workshop), tọa đàm nghệ thuật cùng các sự kiện giáo dục cộng đồng, hoàn toàn đáp ứng trọn vẹn những tiêu chí khắt khe đúng nghĩa theo quy chuẩn của phương Tây.

Dưới đây là danh sách các trung tâm nghệ thuật đương đại:

Một trung tâm nghệ thuật
Một trung tâm nghệ thuật
Bên trong một trung tâm nghệ thuật
Trước cổng vào Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tỉnh Hải Dương, đường Hồng Quang, thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương (cũ)

Châu Mỹ

Hoa Kỳ

Canada

Châu Âu

Tại Anh

Trung tâm nghệ thuật Barbican ở Luân Đôn

Nước khác

Châu Á

Đài Loan

Nước khác

Châu Úc

Xem thêm

Chú thích

  1. ^ Evans, G. (2001) 'Amenity planning and the arts centre', Chương 4 của Cultural Planning: an urban renaissance? London, Routledge
  2. ^ "The UK's first arts centre". Bluecoat (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 7 tháng 11 năm 2021.
Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Trung_tâm_nghệ_thuật&oldid=7951422”