Vùng của Ý

Vùng của Ý là cấp hành chính địa phương thứ nhất ở Ý. Mỗi vùng của Ý được Ủy ban châu Âu xem là một vùng cấp hai của Liên minh châu Âu.

Lịch sử

Hiến pháp Ý năm 1948 công nhận, bảo hộ và khuyến khích quyền tự chủ theo vùng để đảm bảo rằng các dịch vụ công được cung cấp theo phương thức phân quyền ở mức cao nhất có thể. Tuy nhiên, năm vùng (Friuli-Venezia Giulia, Sardinia, Sicilia, Trentino-Alto Adige/Südtirol, và Aosta Valley) có quyền tự chủ cao hơn 15 vùng khác. Năm vùng này có quyền lập pháp trong một số lĩnh vực. Mười lăm vùng khác chỉ thực sự được thành lập vào năm 1970 khi xu hướng phân quyền được thúc đẩy ở Ý cũng như ở phương Tây.

Hiến pháp sửa đổi năm 2001 trao thêm nhiều quyền tự chủ cho các vùng đặc biệt là quyền lập pháp và giảm đáng kể sự can thiệp của trung ương vào công việc của các vùng.

Năm 2005, chính phủ trung hữu của Silvio Berlusconi đề xuất một sửa đổi hiến pháp nữa theo đó các vùng sẽ có nhiều quyền tự chủ hơn và sẽ biến Ý thành một liên bang. Tuy nhiên, vào tháng 6 năm 2006, đề xuất của chính phủ Berlusconi bị phủ quyết.

Dưới vùng hành chính là cấp hành chính tỉnh và dưới nữa là làng.

Chính quyền

Chính quyền vùng gồm có Hội đồng vùng và Chính phủ vùng. Chủ tịch Chính phủ vùng là người đứng đầu vùng, do cử tri mỗi vùng bầu trực tiếp. Chính phủ vùng chịu trách nhiệm trước Hội đồng vùng và phải từ chức nếu bị Hội đồng vùng bỏ phiếu bất tín nhiệm.

Danh sách vùng

Cờ	Vùng Tên tiếng Ý (nếu khác)	Vị thế	Dân số 1 tháng 1 năm 2025		Diện tích		Mật độ dân số (p/km2)	Chỉ số phát triển con người 2022	Thủ phủ	Chủ tịch		Số lượng comune	Tỉnh hoặc thành phố đô thị
			Số lượng	%	km2	%
	Abruzzo	Thông thường	1,268,430	2.16%	10,832 km2 (4,182 dặm vuông Anh)	3.59%	117.1	0.889	L'Aquila	style="background:Bản mẫu:Party color" |	Marco Marsilio Đảng Anh em nước Ý	305	4
Tập tin:Flag of Valle d'Aosta.svg	Thung lũng Aosta Valle d'Aosta/Vallée d'Aoste	Tự trị	122,714	0.21%	3,261 km2 (1,259 dặm vuông Anh)	1.08%	37.63	0.887	Aosta	style="background:Bản mẫu:Party color" |	Renzo Testolin Valdostan Union	74	1
Tập tin:Flag of Apulia.svg	Apulia Puglia	Thông thường	3,874,166	6.63%	19,541 km2 (7,545 dặm vuông Anh)	6.48%	198.3	0.854	Bari	style="background:Bản mẫu:Party color" |	Antonio Decaro Democratic Party	257	6
	Basilicata	Thông thường	529,897	0.92%	10,073 km2 (3,889 dặm vuông Anh)	3.34%	52.61	0.862	Potenza	style="background:Bản mẫu:Party color" |	Vito Bardi Forza Italia	131	2
	Calabria	Thông thường	1,832,147	3.13%	15,222 km2 (5,877 dặm vuông Anh)	5.04%	120.4	0.845	Catanzaro	style="background:Bản mẫu:Party color" |	Roberto Occhiuto Forza Italia	404	5
	Campania	Thông thường	5,575,025	9.48%	13,671 km2 (5,278 dặm vuông Anh)	4.53%	407.8	0.854	Naples	style="background:Bản mẫu:Party color" |	Roberto Fico Five Star Movement	550	5
	Emilia-Romagna	Thông thường	4,465,678	7.51%	22,453 km2 (8,669 dặm vuông Anh)	7.44%	198.5	0.921	Bologna	style="background:Bản mẫu:Party color" |	Michele De Pascale Democratic Party	330	9
Tập tin:Flag of Friuli-Venezia Giulia.svg	Friuli-Venezia Giulia Furlanija-Julijska Krajina/Friûl-Vignesie Julie/Friaul-Julisch Venetien	Tự trị	1,194,095	2.03%	7,924 km2 (3,059 dặm vuông Anh)	2.63%	150.5	0.903	Trieste	style="background:Bản mẫu:Party color;" |	Massimiliano Fedriga League	215	4
Tập tin:Lazio Flag.svg	Lazio	Thông thường	5,710,272	9.69%	17,232 km2 (6,653 dặm vuông Anh)	5.71%	331.4	0.914	Rome	style="background:Bản mẫu:Party color;" |	Francesco Rocca Chính khách độc lập	378	5
Tập tin:Flag of Liguria.svg	Liguria	Thông thường	1,509,908	2.56%	5,416 km2 (2,091 dặm vuông Anh)	1.79%	278.8	0.898	Genoa	style="background:Bản mẫu:Party color;" |	Marco Bucci Chính khách độc lập	234	4
Tập tin:Flag of Lombardy.svg	Lombardy Lombardia	Thông thường	10,035,481	16.89%	23,864 km2 (9,214 dặm vuông Anh)	7.91%	420.5	0.912	Milan	style="background:Bản mẫu:Party color;" |	Attilio Fontana League	1,506	12
Tập tin:Flag of Marche.svg	Marche	Thông thường	1,481,252	2.53%	9,401 km2 (3,630 dặm vuông Anh)	3.12%	158.5	0.901	Ancona	style="background:Bản mẫu:Party color" |	Francesco Acquaroli Đảng Anh em nước Ý	225	5
Tập tin:Flag of Molise.svg	Molise	Thông thường	287,966	0.49%	4,461 km2 (1,722 dặm vuông Anh)	1.48%	64.56	0.872	Campobasso	style="background:Bản mẫu:Party color;" |	Francesco Roberti Forza Italia	136	2
Tập tin:Flag of Piedmont.svg	Piedmont Piemonte	Thông thường	4,255,702	7.21%	25,387 km2 (9,802 dặm vuông Anh)	8.41%	167.6	0.898	Turin	style="background:Bản mẫu:Party color" |	Alberto Cirio Forza Italia	1,181	8
Tập tin:Flag of Sardinia, Italy.svg	Sardinia Sardegna	Tự trị	1,561,339	2.68%	24,100 km2 (9,305 dặm vuông Anh)	7.99%	64.79	0.868	Cagliari	style="background:Bản mẫu:Party color" |	Alessandra Todde Five Star Movement	377	5
Tập tin:Flag of Sicily.svg	Sicily Sicilia	Tự trị	4,779,371	8.14%	25,832 km2 (9,974 dặm vuông Anh)	8.56%	185.0	0.845	Palermo	style="background:Bản mẫu:Party color" |	Renato Schifani Forza Italia	391	9
Tập tin:Flag of Trentino-South Tyrol.svg	Trentino-South Tyrol Trentino-Alto Adige/Südtirol	Tự trị	1,086,095	1.83%	13,606 km2 (5,253 dặm vuông Anh)	4.51%	79.82	0.920 (Trentino)	Trento	rowspan="2" style="background:Bản mẫu:Party color;" |	Arno Kompatscher South Tyrolean People's Party	282	2
								0.910 (South Tyrol)
Tập tin:Flag of Tuscany.svg	Tuscany Toscana	Thông thường	3,660,834	6.23%	22,987 km2 (8,875 dặm vuông Anh)	7.62%	159.3	0.907	Florence	style="background:Bản mẫu:Party color" |	Eugenio Giani Democratic Party	273	10
Tập tin:Flag of Umbria.svg	Umbria	Thông thường	851,954	1.46%	8,464 km2 (3,268 dặm vuông Anh)	2.81%	100.7	0.897	Perugia	style="background:Bản mẫu:Party color" |	Stefania Proietti Chính khách độc lập	92	2
Tập tin:Flag of Veneto.svg	Veneto	Thông thường	4,851,851	8.23%	18,345 km2 (7,083 dặm vuông Anh)	5.97%	264.5	0.900	Venice	style="background:Bản mẫu:Party color;" |	Alberto Stefani League	563	7
	Ý Italia	—	58,934,177	100.00%	302.068,26 km2 (116.629,21 dặm vuông Anh)	100.00%	195.1	0.892	Roma	style="background:Bản mẫu:Party color" |	Sergio Mattarella Chính khách độc lập	7,904	107

Vùng thống kê

20 vùng của Ý trên cấu thành 5 vùng thống kê tương ứng với năm vùng cấp 1 của Liên minh châu Âu. Việc đặt ra các vùng thống kê chỉ nhằm tạo thuận lợi cho công tác thống kê và quản lý hỗ trợ tài chính. Vùng thống kê không tổ chức chính quyền địa phương và không có thủ phủ.

Vị trí	Vùng thống kê Tên tiếng Ý	Vùng	Thành phố lớn nhất	Dân số Tháng 1 năm 2022		Diện tích (km2)		Mật độ dân số (km2)	Số nghị sĩ Nghị viện châu Âu
				Số lượng	%	km2	%
Tập tin:Italian NUTS1 Central.svg	Trung Ý Centro	Lazio Marche Toscana Umbria	Roma	11,740,836	19.91%	58,085 km2 (22,427 dặm vuông Anh)	19.23%	202	15
Tập tin:Italian NUTS1 NorthWest.svg	Tây Bắc Ý Nord-Ovest	Thung lũng Aosta Liguria Lombardia Piemonte	Milan	15,848,100	26.87%	57,928 km2 (22,366 dặm vuông Anh)	19.18%	274	20
Tập tin:Italian NUTS1 NorthEast.svg	Đông Bắc Ý Nord-Est	Emilia-Romagna Friuli-Venezia Giulia Trentino-Alto Adige/Südtirol Veneto	Bologna	11,561,676	19.60%	62,003 km2 (23,939 dặm vuông Anh)	20.63%	186	15
Tập tin:Italian NUTS1 South.svg	Nam Ý Sud	Abruzzo Puglia Basilicata Calabria Campania Molise	Naples	13,451,861	22.81%	73,800 km2 (28,494 dặm vuông Anh)	24.43%	182	18
Tập tin:Italian NUTS1 Islands.svg	Ý hải đảo Isole hoặc Insulare	Sardegna Sicily	Palermo	6,380,649	10.82%	49,932 km2 (19,279 dặm vuông Anh)	16.53%	128	8