VTV Đặc biệt (tiếng Anh: VTV Special) là một dự án sản xuất các chương trình đặc biệt của Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), dựa trên loạt chương trình truyền hình NHK Special của NHK (Nhật Bản). Được phát sóng trên kênh VTV1 và các kênh khác của VTV từ tháng 1 năm 2015, mỗi chương trình xoay quanh một chủ đề cụ thể, trải dài trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội hay giáo dục.
Không giống như nhiều chương trình khác của VTV, VTV Đặc biệt có sự tham gia của nhiều đơn vị sản xuất nội dung thuộc VTV; mỗi chương trình do một ban hoặc trung tâm chịu trách nhiệm sản xuất chính. Thời gian đầu, dự án được thực hiện với tần suất mỗi tháng một số, về sau chỉ sản xuất và phát sóng vào những dịp không cố định.
Lịch sử sản xuất
Ý tưởng thực hiện khung chương trình VTV Đặc biệt được lãnh đạo Đài Truyền hình Việt Nam đặt ra từ đầu năm 2014, với mục tiêu tập hợp những chương trình chất lượng cao, được đầu tư đặc biệt về nội dung lẫn hình thức thể hiện so với các chương trình thông thường. Dựa trên kinh nghiệm từ loạt chương trình Nhật Bản NHK Special cùng sự hỗ trợ của đài truyền hình NHK,[1] VTV đã tổ chức các buổi hội thảo cho lực lượng phóng viên, biên tập viên của đài với sự có mặt của chuyên gia nước ngoài, đồng thời cử đội ngũ sang Nhật Bản đào tạo nhằm nâng cao năng lực chuyên môn và chuẩn hóa quy trình sản xuất nội dung theo chuẩn quốc tế.[2][3]
Đầu tháng 1 năm 2015, VTV chính thức công bố ra mắt dự án VTV Đặc biệt với 11 chương trình được lựa chọn để lên sóng trong năm 2015. Chương trình mở màn cho khung giờ này là phim tài liệu Không thể lãng quên phát sóng vào ngày 10 tháng 1 năm 2015.[4] Theo nhà báo Tạ Bích Loan – Trưởng Ban điều hành dự án, VTV Đặc biệt đề cao tính mới trong việc phát hiện đề tài, tính độc đáo trong cách thể hiện và tính nhân văn trong những thông điệp truyền tải, không giới hạn lĩnh vực và thể loại chương trình.[5] Chương trình được ấn định phát sóng trong khung giờ vàng buổi tối lúc 20:10 thứ bảy, tuần thứ hai hằng tháng trên kênh VTV1.[4]
Danh sách chương trình
Lưu ý: Các chương trình phát lại được in nghiêng, và không được tính là một tập phát sóng của VTV Đặc biệt.
Năm 2015
Tập
Tháng
Tên chương trình
Ngày phát sóng
Dẫn chuyện/Nhân vật chính/Diễn viên chính
Nội dung
Sản xuất
1
1
Không thể lãng quên
10 tháng 1
Trần Hương Linh
Cuộc sống của người dân tại Aceh và Phuket 10 năm sau thảm họa sóng thần lịch sử khiến hai vùng đất này bị tán phá nặng nề.[4]
Trên nền Bản giao hưởng số 5 của Beethoven, người xem được dẫn dắt khám phá những kiến thức khoa học kỳ thú về địa mạo, quá trình hình thành hang Sơn Đoòng và lịch sử cư trú của các loài động thực vật tại đây, cũng như gặp gỡ những người đã phát hiện, gắn bó và gìn giữ hang động đặc trưng này.[5]
Phim của đạo diễn nổi tiếng người Pháp Daniel Roussel, kể lại những câu chuyện về các cuộc đàm phán bí mật giữa cố vấn đặc biệt Lê Đức Thọ và Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger từ năm 1970–1973 tại Choisy-le-Roi, Gif-sur-Yvette và Saint-Nom-la-Bretèche.[7]
Lấy ý tưởng từ ca khúc "Miền xa thẳm", bộ phim ca nhạc kể về mối tình lãng mạn giữa nữ thanh niên xung phong tên Linh và anh giải phóng quân tên Nam giữa bối cảnh chiến tranh khốc liệt, qua đó gửi gắm thông điệp về khát vọng sống, khát vọng hòa bình của dân tộc.[10]
Những ý nghĩa lớn lao, không chỉ mang tính lịch sử mà còn mang giá trị thời đại và tầm cỡ quốc tế của bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.[10]
Hành trình di cư tìm sự sống của những người dân tị nạn ở Trung Đông và châu Âu.[12]
Trung tâm Tin tức VTV24
Năm 2016
Tập
Tháng
Tên chương trình
Ngày phát sóng
Dẫn chuyện/Nhân vật chính/Diễn viên chính
Nội dung
Sản xuất
—
2
Hành trình của sự sống và cái chết
27 tháng 2
Đã phát sóng trong chương trình tháng 12 năm 2015.[12]
12
3
Hành trình của sự sống và cái chết – Phần 2
5 tháng 3
Trần Hạnh Phúc, Lê Thị Bình, Đinh Quỳnh Anh, Quản Vân Anh, Hữu Quảng
Những câu chuyện hậu trường của ê-kíp thực hiện cùng những hình ảnh chưa từng được công bố về cuộc di cư lớn nhất ở châu Âu kể từ sau Thế chiến II.[13]
Câu chuyện về 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ của các chiến sĩ quân đội nhân dân Việt Nam; tái hiện phần nào sự khốc liệt, những hy sinh và cả ký ức trong thời bình.
Trung tâm Phim tài liệu và Phóng sự
26
8
Hành trình bất tận
12 tháng 8
Victor Yannacone, James Wachtendonks, Sukie Wachtendonks, Fred Wilcox
Những bí mật lần đầu được hé lộ đằng sau vụ kiện chất độc da cam của các cựu chiến binh Mỹ năm 1979 và của các nạn nhân da cam Việt Nam năm 2004.
Phú Thăng, Mẫn Thanh, Nguyễn Nghiêm Nhan, Nguyễn Thị Yến, Nguyễn Minh Hiếu, Dương Văn Thành
Theo dấu chân Chủ tịch Hồ Chí Minh từ ngày còn là chàng thanh niên 21 tuổi xuyên lục địa tìm đường cứu nước đến khi tìm ra Đường Kách Mệnh tìm được lối đi để giải phóng dân tộc
Thầy cô chúng ta đã thay đổi – Trường học là sự tôn trọng
18 tháng 11
8 thầy cô giáo của chương trình
8 thầy cô giáo với 8 câu chuyện, 8 hành trình khác nhau nhưng họ cùng mong muốn đi tìm ý nghĩa đích thực của công việc dạy học, đi tìm bí mật giúp tạo nên một lớp học hạnh phúc.
Ông Lý Xương Căn - hậu duệ đời thứ 31 của vua Lý Thái Tổ
Câu chuyện về dòng họ Lý gốc Việt nhập cư vào Hàn Quốc, có nhiều đóng góp cho tổ quốc thứ hai của mình trong nhiều thế kỷ; tuy nhiên, trải qua một thời gian dài, nhiều người trong số họ vẫn hướng về nguồn cội, nhớ tới gốc gác của mình và nuôi dưỡng việc hiện thực hóa ước vọng của tổ tiên, đó là tìm được về với Việt Nam.
Trung tâm Phim tài liệu và Phóng sự
Năm 2018
Tập
Tháng
Tên chương trình
Ngày phát sóng
Dẫn chuyện/Nhân vật chính/Diễn viên chính
Nội dung
Sản xuất
32
1
Về quê hương mẹ
13 tháng 1
BTV Mỹ Linh và những người con lai Việt - Pháp
Kể về cuộc sống của những đứa trẻ lai Việt - Pháp, là hậu quả của cuộc chiến từ hơn 50 năm trước, qua đó bộ phim cho thấy tình yêu tha thiết của những đứa trẻ xa quê hướng về đất mẹ Việt Nam và cả những trăn trở đau đáu của họ về nguồn gốc, bản sắc của mình
Sự trải nghiệm những phương pháp học tập thông minh của ba học sinh đang gặp bế tắc trong học tập, cụ thể là môn Toán. Họ mong muốn thay đổi phương pháp để cảm thấy hứng thú hơn trong học tập.
Câu chuyện của những phạm nhân đang chấp hành án phạt tù từ 5 năm đến chung thân tại nhiều trại giam trên cả nước. Dù có hoàn cảnh khác nhau nhưng họ cùng chung một nỗi đau – nỗi đau xa gia đình, xa con cái.[18]
Câu chuyện của những phạm nhân đang chấp hành án phạt tù từ 5 năm đến chung thân tại nhiều trại giam trên cả nước. Dù có hoàn cảnh khác nhau nhưng họ cùng chung một nỗi đau – nỗi đau xa gia đình, xa con cái.[18][22]
Câu chuyện về bà Trần Thị Thanh Hương, mẹ của những đứa con tật nguyền tại mái ấm Thiện Giao.[23]
Trung tâm Phim tài liệu và Phóng sự
—
Bạn có thấy điều tôi thấy
30 tháng 1
Đã phát sóng trong chương trình tháng 12 năm 2018
—
2
Nguyễn Ái Quốc – Ẩn số của nước Pháp
3 tháng 2
Đã phát sóng trong chương trình tháng 5 năm 2017
43
3
Chông chênh
13 tháng 3
Thân phận của những cô dâu Việt tại Đài Loan (Trung Quốc) không có giấy tờ tùy thân hoặc đã cắt quốc tịch Việt Nam, bị đẩy vào cảnh bơ vơ nơi xứ người.[24]
Thay vì một chương trình đề tài kinh tế số có phần khô khan, Tạp chí Kinh tế Đặc biệt Tết Kỷ Hợi được chuyển thể thành một sản phẩm đậm chất điện ảnh xoay quanh Nền Kinh tế Dữ liệu, đề cập đến 4 đối tượng chính: công dân số, doanh nghiệp, ngân hàng dữ liệu của công ty/tập đoàn dữ liệu và ngân hàng dữ liệu của chính quyền.[26]
Trung tâm Tin tức VTV24
45
4
Hai nửa thế giới
24 tháng 4
Những khía cạnh ít biết về cuộc sống của cộng đồng người Việt tại Mỹ.[27]
Câu chuyện cảm động về chuyện nhầm lẫn hy hữu của hai bà mẹ liệt sĩ có con cùng tên, cùng quê, hy sinh và nhập ngũ cùng năm chỉ khác tên họ và đệm.[29]
Trung tâm Phim tài liệu và Phóng sự
48
8
Câu chuyện trăm năm
31 tháng 8
Quỳnh Liên, Phạm Cường, Mạnh Thắng, Phương Linh, Minh Hằng, Minh Hiếu, Văn Nhân, Việt Anh, Khánh Minh, Hải Nam, Đức Minh, Hoàng Linh
Những góc nhìn mới về cộng đồng người Việt tại Pháp trong một thập niên qua.
Khẳng định sự gắn bó lâu đời với biển cả, ý chí kiên cường và những kỹ thuật hàng hải độc đáo của ngư dân Việt Nam nói chung và ngư dân Sầm Sơn nói riêng.[30]
Trung tâm Phim tài liệu và Phóng sự
51
12
Trở lại Việt Nam
18 tháng 12
Joe & Donna Muharsky, John Teschner
Đồng hành cùng hai nhân vật có nhiều điểm khác biệt, khai thác sâu những chi tiết về tuổi trẻ đầy khát vọng, hoài bão, tình yêu, để rồi đưa họ về Việt Nam trở lại chiến trường xưa đối diện với những ám ảnh đã theo họ hơn 50 năm.[31]
Hành trình của chuyến bay đặc biệt ngày 7/5/2020 đưa 343 công dân Việt Nam tại Mỹ về nước, khởi hành từ sân bay quốc tế San Francisco và hạ cánh tại sân bay Vân Đồn, Quảng Ninh.
Câu chuyện về ông Trần Văn Bản, người chiến sỹ bộ đội trở về quê hương sau 5 lần đã được báo tử về gia đình. Sau khi trở về, ông đã thực hiện những lời hứa của mình với đồng đội.
Trung tâm Phim tài liệu và Phóng sự
—
8
Câu chuyện trăm năm
12 tháng 8
Đã phát sóng trong chương trình tháng 8 năm 2019
57
9
Còn mãi nhịp đập trái tim
23 tháng 9
Những câu chuyện về cuộc sống và sự thay đổi đáng kinh ngạc của những người được phẫu thuật ghép tim.
Thân phận người phụ nữ bị bán sang nước ngoài, từ đó là lời cảnh tỉnh cho những người muốn kiếm tiền và thay đổi cuộc sống nơi xứ người.
Trung tâm Phim tài liệu và Phóng sự
—
11
K'Rể
16 tháng 11
Đã phát sóng trong chương trình tháng 9 năm 2019
59
12
Đoạn trường vinh hoa
26 tháng 12
Được xây dựng theo tinh thần hướng tới phong cách tài liệu điện ảnh trực tiếp, bộ phim theo chân một gánh cải lương tuồng cổ hiếm hoi còn sót lại rong ruổi qua những đình làng, cổ miếu ở các tỉnh miền Tây.[32]
Cuộc chiến sinh tử nhằm giành giật sự sống cho các thai phụ mắc COVID-19.[34]
Trung tâm Phim tài liệu và Phóng sự
62
Ngày con chào đời
22 tháng 9
Phần tiếp nối của "Ranh giới", khắc hoạ sâu hơn về thân phận những thai phụ trong khu điều trị COVID-19 và những đứa trẻ sinh ra ngay trong tâm dịch.[35]
Trung tâm Phim tài liệu và Phóng sự
Năm 2022
Tập
Tháng
Tên chương trình
Ngày phát sóng
Dẫn chuyện/Nhân vật chính/Diễn viên chính
Nội dung
Sản xuất
63
12
Bẫy
24 tháng 12
Nhóm phóng viên VTV24
Phản ánh sự thật về các cơ sở lao động bất hợp pháp tại nước ngoài và những cay đắng mà người lao động đã phải chịu đựng.[36]
Trung tâm Sản xuất và Phát triển nội dung số
Năm 2023
Tập
Tháng
Tên chương trình
Ngày phát sóng
Dẫn chuyện/Nhân vật chính/Diễn viên chính
Nội dung
Sản xuất
64
1
Mẹ ngóng con về
23 tháng 1
Mai Toàn Thắng và Đào Văn Thành
Câu chuyện về hai người bạn thân Thắng và Thành, những người cùng đi du học nước ngoài, cùng là niềm hy vọng của gia đình, dòng họ nhưng hai lối rẽ khác nhau. Một người thất bại, sa vào cờ bạc trắng tay, lang thang bao năm nơi xứ người, người còn lại sở hữu chuỗi nhà hàng ẩm thực Việt ở nhiều nước trên thế giới và có một gia đình ấm áp.[37]
Trung tâm Phim tài liệu
—
4
Bẫy
23 tháng 4
Đã phát sóng trong chương trình tháng 12 năm 2022.[38]
65
7
Mảnh ký ức
23 tháng 7
Spencer Matteson, Kin Lo, Ivory Whitaker, Steve Harsett và Bob March
Câu chuyện của những cựu chiến binh Mỹ quyết định quay trở lại Việt Nam để giúp đỡ tìm kiếm những phần mộ liệt sĩ còn thất lạc tại trận địa Xuân Sơn, Bình Định năm xưa.[39]
Lịch sử hình thành của tòa đại sứ Việt Nam tại Cộng hoà Pháp ở số 62 rue Boileau, 75016 Paris, ngôi nhà có tính biểu tượng cho mối quan hệ ngoại giao Việt Nam – Pháp.[40]
Craig McNamara, con trai cựu Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Robert McNamara, cùng các chuyên gia, nhân chứng lịch sử tiết lộ những bí mật liên quan đến cuộc chiến tranh tại Việt Nam.[44]
Nhà báo Nguyễn Ái Quốc: Giải mã hồ sơ mật thám Pháp
18 tháng 6
Chân dung nhà báo Nguyễn Ái Quốc trong hành trình dùng ngòi bút báo chí cất lên tiếng nói mạnh mẽ nhằm đấu tranh cho các dân tộc thuộc địa, khơi dậy và cổ vũ tinh thần cách mạng.[47]
Nhìn lại hành trình 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng An ninh nhân dân, đề cập vai trò của lực lượng trong bối cảnh hiện đại.[53][54]
Đa số các chương trình VTV Đặc biệt được khán giả đón nhận rất tích cực, trong đó nổi bật là Hành trình của sự sống và cái chết, Ký sự Syria,... Tuy nhiên, một số chương trình đã nảy sinh tranh cãi, đặc biệt là Ký sự Syria, khi có nhiều ý kiến cho rằng ký sự chưa khắc họa hết và đúng về bản chất của cuộc chiến tranh Syria.[55]
Phim tài liệu Hai đứa trẻ phát sóng lần đầu ngày 4 tháng 12 năm 2016, sau khi được đưa lên Facebook đã tạo nên sức hút rất mạnh. Vì vậy, Đài Truyền hình Việt Nam quyết định phát sóng lại bộ phim này trong khung giờ VTV Đặc biệt tháng 1 năm 2017, dẫn đến việc tháng 1 năm 2017 có hai chương trình VTV Đặc biệt.[56]
^Tên đầy đủ: Park Hang-seo: Những câu chuyện chưa kể.
^Tên ban đầu: Điện Biên Phủ - Hành trình đến hòa bình.
^Phát sóng lần đầu vào ngày 29 tháng 4 năm 2025 trên kênh VTV9, sau đó được phát trên kênh VTV1 vào ngày 2 tháng 5.
^Theo dự kiến, tập phim này được công chiếu vào lúc 20 giờ 10 phút, ngày 4 tháng 5 năm 2025 trên kênh VTV1. Tuy nhiên, vì một số lý do, chương trình đã được đẩy lên phát sóng sớm 5 ngày, vào lúc 9 giờ 52 phút ngày 30 tháng 4 năm 2025 trên VTV3.
^Phát sóng song song với kênh truyền hình Canal Caribe của Cuba.
^ abcTên đầy đủ: Bẫy 2 – Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ.
Việt Nam