Vladimir Potanin
Vladimir Potanin (tiếng Nga: Владимир Олегович Потанин; sinh ngày 3 tháng 1 năm 1961) là một nhà tài phiệt người Nga.[1] Ông phất lên giàu có thông qua chương trình cho vay đổi lấy cổ phần (Loans-for-shares) gây tranh cãi ở Nga vào đầu đến giữa những năm 1990 trong cuộc tư hữu hóa ở Nga một cách ồ ạt và hỗn loạn.[2][3][4] Tính đến ngày 7 tháng 5 năm 2025, Forbes được xếp hạng 81 trong những người giàu nhất thế giới, với giá trị tài sản ròng là 24,2 tỷ USD.[5] Đối tác kinh doanh lâu năm của ông là nhà tài phiệt người Nga-Israel Mikhail Prokhorov cho đến khi họ quyết định chia tay vào năm 2007. Sau đó, họ đưa tài sản chung của mình vào một công ty cổ phần có tên Folletina Trading, cho đến khi việc phân chia tài sản của họ được thống nhất.[6] Ông từng giữ chức Phó Thủ tướng thứ nhất của Nga từ tháng 8 năm 1996 đến tháng 3 năm 1997 dưới thời Tổng thống Boris Yeltsin.
Sự nghiệp
Trong thời kỳ cải tổ (Perestroika), Potanin đã rời bỏ các cơ quan Ngoại thương của Nhà nước và vào năm 1991 đã thành lập hiệp hội tư nhân Interros bằng cách sử dụng kiến thức thu thập được tại Bộ Ngoại thương và mạng lưới chuyên môn trước đây của mình. Năm 1993, Potanin trở thành chủ tịch của Ngân hàng Xuất nhập khẩu Thống nhất (Объединённый экспортно-импортный банк/ONEKSIMbank/"ОНЭКСИМ-банк" còn gọi là: Uneximbank hay Ngân hàng Onexim (Oneksimbank).[7][8] Oneksimbank là công ty tài chính song sinh của MFK và còn được gọi là tập đoàn ngân hàng ONEKSIMbank-MFK, cũng thân thiết với Andrey Vavilov.[9][10] Potanin là người ủng hộ thân cận của Anatoly Chubais, người đã giới thiệu Potanin với Thủ tướng Nga Viktor Chernomyrdin.[11] Năm 1995, Potanin đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra các cuộc đấu giá "cho vay để đổi lấy cổ phiếu" trở thành trụ cột trong cải cách kinh tế hậu Xô Viết của Nga.[12] Trong bối cảnh ngân sách chính phủ thiếu hụt trầm trọng và cuộc bầu cử Tổng thống năm 1996 đang đến gần, chính quyền của Tổng thống Yeltsin đã thực hiện một thỏa thuận với một nhóm các ngân hàng thương mại lớn, các ngân hàng này sẽ cho chính phủ vay tiền và hậu thuẫn cho Yeltsin đánh bại các đối thủ chính trị trong cuộc bầu cử, và đổi lại, họ nhận được quyền quản lý cổ phần trong các tập đoàn nhà nước lớn nhất và sinh lợi nhất, chủ yếu trong lĩnh vực năng lượng và tài nguyên thiên nhiên (như dầu mỏ, khí đốt, kim loại) thông qua việc Chính phủ sẽ thế chấp cổ phần trong các tập đoàn này.
Thỏa thuận này do chủ ngân hàng Vladimir Potanin đề xuất và được Anatoly Chubais, khi đó là Phó Thủ tướng Nga đã thuận trình lên Tổng thống phê duyệt vì bị chi phối lợi ích nhóm với chương trình USAID do giám đốc Viện Phát triển Quốc tế Harvard (HIID) quản lý.[12][13] Theo đó, thỏa thuận này quy định rằng nếu Chính phủ không trả được nợ, các ngân hàng sẽ có quyền bán những cổ phần này thông qua các cuộc đấu giá, và phần lớn các ngân hàng này thâu tóm với giá được cho là thấp hơn nhiều so với giá trị thực.[14] Các điều khoản của hợp đồng vay được cố tình thiết kế để sao cho con nợ Chính phủ gần như chắc chắn không thể trả được nợ đến hạn và khi Chính phủ không thu xếp trả nợ như dự kiến thì các ngân hàng này đã tổ chức các cuộc đấu giá mang tính hình thức, được dàn xếp để bán các gói cổ phần bị thế chấp khi vay. Các cuộc đấu giá cho phép bán tháo tài sản của các công ty Nga với giá thấp hơn giá thị trường và được coi là thời điểm thành lập chế độ đầu sỏ của Nga,[15][16] Chương trình này đã trực tiếp tạo ra một lớp "đại gia đầu sỏ" (Oligarchs)[17][18] - những nhà tài phiệt có ảnh hưởng kinh tế và chính trị khổng lồ với các nhân vật như ông trùm Boris Berezovsky, Mikhail Khodorkovsky, Vladimir Gusinsky và Vladimir Potanin và nhiều tài phiệt khác đã thâu tóm được những tài sản khổng lồ của nhà nước thông qua cơ chế này với các mánh khóe tinh vi và có sự tư vấn của các chuyên gia kinh tế nước ngoài, họ trở thành những thế lực chi phối nền kinh tế và chính trường Nga trong suốt nhiều năm. Theo New York Times, kế hoạch đấu giá vào năm 1999 này được "gần như trên toàn thế giới coi đây là một hành vi phạm tội nghiêm trọng".[12]
Chú thích
- ^ "The A-Z of oligarchs". The Independent. ngày 25 tháng 5 năm 2006.
- ^ "From oligarchy to philanthropy". Financial Times. ngày 8 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2021.
- ^ Wilson, Tom (ngày 24 tháng 3 năm 2022). "Oligarchs, power and profits: the history of BP in Russia". Financial Times. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2022.
- ^ Schimpfössl, Elisabeth (2018). "A Short Story of Enrichment". Rich Russians: From Oligarchs to Bourgeoisie (bằng tiếng Anh). Quyển 1. Oxford University Press. doi:10.1093/oso/9780190677763.003.0002. ISBN 978-0-19-067776-3.
- ^ "Forbes Billionaires List". Forbes.
- ^ "Potanin sued Prokhorov over office". The Moscow Times. ngày 5 tháng 5 năm 2009.
- ^ "Vladimir Olegovich Potanin: Executive Profile & Biography". Bloomberg. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2018.
- ^ "Потанин Владимир Олегович : База данных – www.flb.ru – Агентство федеральных расследований "FreeLance Bureau"". Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 9 năm 2000.
- ^ ""Справка Сорокина" о залоговых аукционах 1995 года и их последствиях // Методы и последствия приватизации "Норильского никеля" – Компромат.Ру / Compromat.Ru". www.compromat.ru. ngày 9 tháng 12 năm 2023.
- ^ ""Умный, хваткий, с авантюрной жилкой" – Компромат.Ру / Compromat.Ru". ngày 11 tháng 12 năm 2023.
{{Chú thích web}}:|url=trống hay bị thiếu (trợ giúp) - ^ "Объединенный экспортно-импортный банк "ОНЭКСИМ-банк": аналитический обзор 1997 год". Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 9 năm 2000. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2021.
- ^ a b c Lloyd, John (ngày 15 tháng 8 năm 1999). "The Russian Devolution". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2018. Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ; tên ":0" được định nghĩa nhiều lần với nội dung khác nhau - ^ Wedel, Janine R. (ngày 14 tháng 5 năm 1998). "The Harvard Boys Do Russia". The Nation (bằng tiếng Anh). ISSN 0027-8378. Truy cập ngày 19 tháng 6 năm 2021.
- ^ Privatization in Transition Economies: The Ongoing Story - ed. Ira W. Lieberman, Daniel J. Kopf, p.112
- ^ Belton, Catherine; Clover, Charles (ngày 2 tháng 2 năm 2010). Soạn tại Moscow. "Potanin plans charitable legacy". Financial Times (bằng tiếng Anh). London: Nikkei, Inc. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2021.
- ^ Whitmore, Brian (ngày 8 tháng 4 năm 2008). "Russia: The End Of Loans-For-Shares". Radio Free Europe/Radio Liberty (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2018.
- ^ Oluwadare, Paul; Nicholls, Dominic; Giles, Keir; Galeotti, Mark; Baker, Stephanie (ngày 2 tháng 4 năm 2025). "Special: How the West Fights Back". Ukraine: The Latest. England: The Telegraph.
Today is a public holiday in Britain, so in a special Easter episode, Dom Nicholls chairs a panel of experts at the Oxford Literary Festival. Government adviser Keir Giles, academic Professor Mark Galeotti, and journalist Stephanie Baker discuss the Russian threat and how to deal with Vladimir Putin, including why the Russian President retains his stranglehold on power, the need for Europe to wake up on defence, and the impacts of economic sanctions. How can the West win?
- ^ Nicholls, Dominic; Giles, Keir; Galeotti, Mark; Baker, Stephanie (ngày 2 tháng 4 năm 2025). "The Russian Threat: Why it has Grown and How to Fight Back". Sheldonian Theatre: Oxford Literary Festival.
Government adviser Keir Giles, academic Professor Mark Galeotti and journalist Stephanie Baker discuss the Russian threat and how to deal with Putin, including why Putin retains his stranglehold on power, the need for Europe to wake up on defence and the impacts of economic sanctions. Giles has advised governments across the world on the Russian threat and is director of the Conflict Studies Research Centre. In Who Will Defend Europe? An Awakened Russia and a Sleeping Continent he says Europe has been outsourcing its defence to the United States for decades and now faces stark choices. Giles argues that Europe's unwillingness to confront Russia has nurtured the threat and Putin's ambition now puts the whole continent at risk. Galeotti heads the Mayak Intelligence consultancy and is an honorary professor at University College London's School of Slavonic and East European Studies. In Forged in War: A Military History of Russia from its Beginnings to Today he explains how war and insecurity, both real and perceived, have driven Russia's destiny for centuries. He says the reasons for Putin retaining a stranglehold on power despite his ruinous invasion of Ukraine lie in an understanding of this history. Galeotti's other books include Putin's Wars. Baker is a senior writer on the projects and investigations team at Bloomberg News and Bloomberg Business Week. In Punishing Putin: Inside the Global Economic War to Bring Down Russia she looks at how the economic war against Putin and Russia has unfolded, from the seizing of superyachts to manipulation of the global price of oil. Baker says the economic war is changing the face of global trade. Discussions are chaired by Dominic Nicholls, associate editor (defence) at The Telegraph and presenter on the newspaper's UKraine podcast.