Y tá
Y tá là một ngành chuyên nghiệp với nhiều trách nhiệm nhiệm vụ quan trọng trong hệ thống y tế. Y tá hợp tác cùng những chuyên viên y tế khác để chăm sóc, chữa trị, giáo huấn và bảo đảm an toàn cho người bệnh trong nhiều hoàn cảnh - từ cấp cứu đến hồi phục, từ tư gia đến nhà thương và trong nhiều lĩnh vực y khoa khác nhau - từ chuyên khoa đến y tế công cộng.
Để trở thành y tá đòi hỏi phải có kiến thức y học tổng quát và thường phải qua trung học cấp hai. Tại nhiều quốc gia (như Chile), y tá tối thiểu phải có bằng cử nhân. Trong khi ở một số nước châu Âu, sau khi học tốt nghiệp cấp 2 và được huấn luyện chuyên môn 18 tháng có thể được chấp nhận làm y tá.
Trong tiếng Việt đầu thế kỷ 20 thỉnh thoảng còn dùng "anh phiếc mê" hay "phiếc mê" mượn từ tiếng Pháp (infirmier) để chỉ người y tá.
Công tác và nhiệm vụ
Theo Bộ Lao động Hoa Kỳ [1] nhiệm vụ tổng quát của y tá gồm có:
- Chữa trị bệnh nhân.
- Giáo dục bệnh nhân và người thân về các bệnh chứng.
- Khuyên nhủ an ủi bệnh nhân và người thân.
- Ghi chép và cập nhật thay đổi bệnh lý..
- Giúp xét nghiệm, thử nghiệm.
- Sử dụng máy móc, công cụ y tế.
- Thực thi chỉ định điều trị.
- Giúp theo dõi bệnh nhân trong thời gian hồi phục.
Lịch sử
•Florence Nightingale
Florence Nightingale (12 tháng 5 năm 1820 – 13 tháng 8 năm 1910) được giới y tế công nhận là người phát huy ngành y tá hiện đại. Từ lâu, nghề "y tá" bị coi rẻ, họ thường làm những công việc phụ như "bám" theo các đội quân, phụ giúp dọn dẹp, nấu nướng, giặt ủi... Vì bà là con của một gia đình giàu có, vọng tộc, nên Nightingale đã làm cha mẹ thất vọng khi bà quyết định trở thành một y tá. Sau đó bà không ngừng đòi hỏi cải tiến y tế chăm sóc cho người nghèo và dần dần đưa ngành y tá lên bậc quan trọng trong hàng ngũ chuyên viên y tế.
Năng lực cần thiết của y tá
Kiến thức chuyên môn: Nắm vững giải phẫu sinh lý, bệnh học, dược lý, điều dưỡng học và kiến thức về an toàn người bệnh.[2]
Kỹ năng thực hành: Thành thạo kỹ năng tiêm truyền, chăm sóc vết thương, hồi sức cấp cứu và sử dụng trang thiết bị y tế.
Kỹ năng mềm: Giao tiếp hiệu quả, đảm trách nhiệm vụ, làm việc nhóm, quản lý thời gian và giải quyết vấn đề linh hoạt.
Đạo đức nghề nghiệp: Tôn trọng quyền bệnh nhân, bảo mật thông tin, có trách nhiệm xã hội và tinh thần phục vụ tận tâm.
Liên kết
- Đào tạo y tá đủ tiêu chuẩn làm việc tại Mỹ www.vietnamnet.vn
Chú thích
- ^ Bộ Lao động Hoa Kỳ - quy định về nghề Y tá
- ^ "Personal characteristics and skills required (adult nursing) | Health Careers". www.healthcareers.nhs.uk. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2026.
