Bước tới nội dung

Đỗ Hữu Châu

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Đỗ Hữu Châu

Thông tin cá nhân
Sinh1932
Mất2006 (73–74 tuổi)
Hà Nội
Quốc tịch Việt Nam
Đảng phái chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam
Phối ngẫuNguyễn Thị Ngọc Diệu
Con cáiĐỗ Thị Phượng Trinh (con gái)
Học vịTiến sĩ
Học hàmGiáo sư
Danh hiệuNhà giáo ưu tú
Sự nghiệp khoa học
Lĩnh vựcngôn ngữ học
Công trình
nổi bật
  • Ngữ dụng học (cụm công trình)
  • Từ vựng và ngữ nghĩa tiếng Việt (cụm công trình)
Nơi công tácHội Ngôn ngữ học Việt Nam
Chức vụ
Chủ tịch
Hội Ngôn ngữ học Việt Nam

(1995-2000)
Giải thưởng
Giải thưởng Hồ Chí Minh 2017
Khoa học Công nghệ

Giải thưởng Nhà nước 2000
Khoa học Công nghệ

Đỗ Hữu Châu (1932 - 2006) là nhà ngôn ngữ học Việt Nam, được tặng: Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học xã hội) vào năm 2017; Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học xã hội) năm 2001. Ông là Giáo sư, Tiến sĩ ngành Ngữ văn, chuyên ngành Ngôn ngữ học, từng giữ chức Chủ tịch Hội Ngôn ngữ học Việt Nam (1995-2000).

Tiểu sử

Đỗ Hữu Châu (1932 - 2006) là Nhà giáo ưu tú, nguyên Trưởng Khoa Ngữ văn - Đại học Sư phạm Hà Nội, nguyên Chủ tịch Hội Ngôn ngữ học Việt Nam (nhiệm kỳ 1995-2000),[1] nguyên Chủ tịch Hội đồng chức danh giáo sư ngành Ngôn ngữ học, đã có nhiều đóng góp to lớn trong đào tạo, nghiên cứu và phát triển ngành Việt ngữ học.[2]

Sự nghiệp

Cụm công trình "Ngữ dụng học" của Đỗ Hữu Châu đã đặt vấn đề nghiên cứu ngôn ngữ trong mối quan hệ với người sử dụng, mở ra một hướng nghiên cứu liên ngành giữa văn học với ngôn ngữ, làm thay đổi cách nhìn ngôn ngữ khi xây dựng hệ lí thuyết nền tảng về các nhân tố tham gia vào hoạt động giao tiếp, giải thích ý nghĩa, chức năng của ngôn ngữ trong quan hệ với người sử dụng, với tư cách là phương tiện giao tiếp quan trọng nhất. Cụm công trình này gồm 4 công trình đã công bố:  Đại cương ngôn ngữ học tập hai – Ngữ dụng học (2001); Giáo trình Ngữ dụng học (Dành cho Hệ đào tạo Tại chức và Từ xa; 2003); Cơ sở ngữ dụng học (2003) và Giáo trình Ngữ dụng học (2007).[3]

Với cụm công trình Ngữ dụng học này, Đỗ Hũu Châu đã được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học xã hội) năm 2017.[4]

Trước đó vào năm 2000, ông đã nhận được Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học xã hội) với cụm công trình Từ vựng và ngữ nghĩa tiếng Việt: 1) Giáo trình Việt ngữ, tập II; 2) Từ vựng - ngữ nghĩa tiếng Việt; 3) Cơ sở ngữ nghĩa học từ vựng; 4) Các bình diện của từ và từ tiếng Việt.[5]

Công trình chính

  • Từ vựng tiếng Việt hiện đại,
  • Từ và vốn từ tiếng Việt,
  • Từ điển đồng nghĩa;
  • Giáo trình Việt ngữ, tập II;
  • Từ vựng - ngữ nghĩa tiếng Việt;
  • Cơ sở ngữ nghĩa học từ vựng;
  • Các bình diện của từ và từ tiếng Việt
  • Đại cương ngôn ngữ học tập hai – Ngữ dụng học (2001);
  • Giáo trình Ngữ dụng học (Dành cho Hệ đào tạo Tại chức và Từ xa; 2003);
  • Cơ sở ngữ dụng học (2003)
  • Giáo trình Ngữ dụng học (2007)
  • Tiếng Việt trên đường phát triển (viết chung với Nguyễn Kim Thản và Nguyễn Trọng Báu)...

Nguồn:[6]

Vinh danh

Gia đình

Vợ ông là bà Nguyễn Thị Ngọc Diệu,[7] ông có con gái là Đỗ Thị Phượng Trinh.[2]

Tham khảo

  1. ^ PGS, TS PHẠM VĂN TÌNH (ngày 19 tháng 1 năm 2020). "Chuyện chúc Tết của các nhà ngữ học". Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2025.
  2. ^ a b Đặng Thị Hảo Tâm (ngày 18 tháng 10 năm 2020). "Hội thảo khoa học ĐỖ HỮU CHÂU - HÀNH TRÌNH VÀ TIẾP NỐI". Đại học Sư phạm Hà Nội. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2025.
  3. ^ Bích Liên (ngày 6 tháng 10 năm 2016). ""Ngữ dụng học" - Công trình mở ra hướng nghiên cứu liên ngành giữa văn học với ngôn ngữ". VTV. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2025.
  4. ^ "9 công trình được trao giải thưởng Hồ Chí Minh". Hội đồng Giáo sư Nhà nước. ngày 12 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2025.
  5. ^ "Các công trình KH&CN được Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước". chinhphu.vn. ngày 21 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2025.
  6. ^ "Bộ môn Lý luận Ngôn ngữ". Đại học Sư phạm Hà Nội. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2025.
  7. ^ Lê Thị Tuyết Hạnh (ngày 27 tháng 11 năm 2014). "Nhớ mãi thầy - "Bố" Châu ơi!". Công anh nhân dân. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2025.

Xem thêm