Bước tới nội dung

Bình An, Ninh Bình

20°29′04″B 106°04′15″Đ / 20,484527902335°B 106,07081435296°Đ / 20.48452790233476; 106.07081435296047
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bình An
Trống đồng Ngọc Lũ
Hành chính
Quốc gia Việt Nam
VùngĐồng bằng sông Hồng
TỉnhNinh Bình
Lịch sử hình thành
Thành lập
  • 14/11/2024: xã Bình An, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam
  • 16/6/2025: xã Bình An thuộc tỉnh Ninh Bình[1]
Địa lý
Tọa độ: 20°29′04″B 106°04′15″Đ / 20,484527902335°B 106,07081435296°Đ / 20.48452790233476; 106.07081435296047
Bình An trên bản đồ Việt Nam
Bình An
Bình An
Vị trí xã Bình An trên bản đồ Việt Nam
Diện tích37,76 km²[1]
Dân số (2025)
Tổng cộng38.881 người[1]
Mật độ1.029 người/km²

Bình An là một xã thuộc tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.[1] Đây là một trong 129 xã phường mới ở Ninh Bình, được hình thành sau sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã năm 2025.

Địa lý

Trụ sở xã nằm cách phường Hoa Lư - trung tâm tỉnh lỵ Ninh Bình 33 km về phía Bắc, có vị trí địa lý:

Xã Bình An có diện tích: 37,76 km², dân số: 38.881 người, mật độ dân số: 1030 người/km². Đây là đơn vị có diện tích xếp thứ: 18 , số dân xếp thứ: 27 và mật độ dân số xếp thứ: 85 trong số 129 xã, phường ở Ninh Bình.

Xã này nằm trên Quốc lộ 21, 21B.

Lịch sử

Ngày 14 tháng 11 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1288/NQ-UBTVQH15[2] về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Hà Nam giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó, thành lập xã Bình An thuộc huyện Bình Lục trên cơ sở toàn bộ 6,90 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 5.331 người của xã Bối Cầu, toàn bộ 10,09 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 9.288 người của xã An Nội và toàn bộ 6,75 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 7.742 người của xã Hưng Công.

Xã Bình An có diện tích 23,73 km², dân số năm 2023 là 22.361 người,[2] mật độ dân số đạt 942 người/km².

Xã Bình An là quê hương nhà thơ Tam Nguyên Yên Đổ - Nguyễn Khuyến từ đường tại thôn Vị Hạ ( xã Trung Lương cũ). Đồng thời gắn với lịch sử văn hóa lâu đời với bảo vật Trống đồng Ngọc Lũ.

Theo Nghị quyết số 1674/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025,[1] sắp xếp các xã Trung Lương, Ngọc Lũ và Bình An (huyện Bình Lục) thành xã mới có tên gọi là xã Bình An.

Di tích

Đình Hạ Vị

Đình Hạ Vị thờ Đương Chu tại quê nhà, là tướng nhà Đinh được Đinh Bộ Lĩnh cử làm sứ giả đi đến các đạo để chiêu mộ quân sĩ. Đình Vị Hạ có nhiều mảng chạm khắc có tính nghệ thuật cao thể hiện ở sự phong phú, đa dạng của đề tài, cùng phong cách thể hiện độc đáo. Ngoài những mô típ phổ biến thường gặp ở nhiều di tích như "Tứ linh", "Tứ quý", nghê chầu, họa chanh, chữ thọ, những đồ thờ tự, câu đối, đại tự... ở ngôi đình này còn có một số mảng chạm khắc độc đáo.[3]

Di tích lịch sử văn hoá đình Hướng Nghĩa, xã Minh Thuận (Vụ Bản, Nam Định) cũng là nơi thờ Đương Chu trên vùng đất ông lập nghiệp, theo nhà Đinh dẹp loạn 12 sứ quân.

Đình Mai Động

Đình Mai Động thờ 2 anh em Phạm Hán và Phạm Phổ có công đánh dẹp sứ quân Phạm Phòng Át và Ngô Nam và làm quan dưới triều Đinh.

Phạm Hán và Phạm Phổ là hai người con sinh đôi của hai Cụ Phạm Tuyên và Trần Thị Ngoạn. Tổ tiên của cụ Phạm Tuyên phát tích từ đất Ái Châu về cư ngự ở Đạo Sơn Nam. Trước cảnh đất nước bị 12 sứ quân nổi loạn. Hai ông đã tự đứng lên chiêu mộ binh sỹ, tích lũy lương thảo, luyện tập võ nghệ, giao kết với anh hùng bốn bể để tìm chọn vị minh quân. Vua Đinh cho ông Phạm Hán giữ chức Tham mưu, ông Phạm Phổ giữ chức Đại thống. Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân xong, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế lấy hiệu là Đinh Tiên Hoàng đế phong cho Phạm Hán chức Đinh an công, ông Phạm Phổ chức Thống lĩnh chư quân. Được thực ấp ngàn bộ. Hai ông làm lễ lậy mừng rồi trở về đất Mai khu lập hành cung.[4]

Làng Ngọc Lũ

Làng Ngọc Lũ, tên Nômlàng Chủ. Nơi đây được biết đến qua cỗ trống đồng tìm thấy ở ven sông xã Như Trác, huyện Nam Xang năm 1893-1894, nhưng được đem về cúng vào đình làng Ngọc Lũ. Trống này nay gọi là trống đồng Ngọc Lũ được trưng bày ở Viện Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, Hà Nội, và được coi là bảo vật số một của Việt Nam.

Chú thích

  1. ^ a b c d e Nghị quyết của Quốc hội về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025
  2. ^ a b "Nghị quyết số 1288/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Hà Nam giai đoạn 2023 – 2025". Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam. ngày 14 tháng 11 năm 2024. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2024.
  3. ^ "Đình Vị Hạ ở thôn Vị Hạ, xã Trung Lương, huyện Bình Lục, Hà Nam". Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 11 năm 2019. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2018.
  4. ^ "Lễ giỗ Thành Hoàng làng Mai Động – hai danh tướng Họ Phạm triều vua Đinh Tiên Hoàng". Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2018.

Tham khảo