Danh sách tập phim Blackadder

Loạt phim truyền hình hài châm biếm lịch sử Blackadder của đài BBC, do Richard Curtis, Rowan Atkinson và Ben Elton sáng tác cùng sự điều hành sản xuất của John Lloyd, được đánh giá là một trong những tác phẩm kiệt xuất của truyền hình Anh Quốc. Lấy bối cảnh trải dài qua nhiều kỷ nguyên lịch sử quan trọng của nước Anh, tác phẩm không chỉ tái hiện quá trình chuyển biến của xã hội qua các thời kỳ mà còn phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong phong cách viết kịch bản hài tình huống (sitcom).

Loạt phim chính bao gồm 4 mùa phim với tổng cộng 24 tập tiêu chuẩn, 1 tập phim thí điểm (pilot) ban đầu không phát sóng thương mại, cùng nhiều tập phim đặc biệt, các tiểu phẩm sân khấu (sketches) phục vụ sự kiện từ thiện và các chương trình tài liệu hồi tưởng.

Tổng quan Cấu trúc Loạt phim và Tiến trình Lịch sử

Sự phát triển của Blackadder ghi nhận sự thay đổi rõ rệt về mặt hình tượng của nhân vật trung tâm Lord Edmund Blackadder (Rowan Atkinson) cùng người hầu cận Baldrick (Tony Robinson). Trong mùa đầu tiên, Edmund được khắc họa là một kẻ đớn hèn, nhút nhát và vụng về, trong khi Baldrick lại tỏ ra thông minh và linh hoạt hơn. Tuy nhiên, từ mùa hai trở đi, khi Ben Elton tham gia biên soạn kịch bản cùng Richard Curtis, vai trò nhân vật đảo ngược hoàn toàn: Blackadder trở thành một kẻ thông thái, hoài nghi, cay nghiệt bị mắc kẹt giữa những kẻ quyền quý ngu ngốc và người hầu Baldrick cực kỳ đần độn.

Tổng quan các mùa phim và bối cảnh lịch sử

Mùa / Hạng mục	Số tập	Thời gian phát sóng ban đầu	Bối cảnh lịch sử	Đội ngũ sáng tạo chính
Tập thí điểm (Pilot)	1	15/06/2023 (Phát sóng TV) 1982 (Sản xuất)	Thế kỷ XVI (Năm 1582)	Geoff Posner (Đạo diễn); R. Curtis & R. Atkinson (Biên kịch)
Mùa 1: The Black Adder	6	15/06/1983 – 20/07/1983	Thế kỷ XV (Cuối thời Trung cổ, năm 1485)	Martin Shardlow (Đạo diễn); R. Curtis & R. Atkinson (Biên kịch)
Mùa 2: Blackadder II	6	09/01/1986 – 20/02/1986	Thế kỷ XVI (Thời kỳ Elizabeth I)	Mandie Fletcher (Đạo diễn); R. Curtis & B. Elton (Biên kịch)
Mùa 3: Blackadder the Third	6	17/09/1987 – 22/10/1987	Thế kỷ XVIII–XIX (Thời kỳ Nhiếp chính)	Mandie Fletcher (Đạo diễn); R. Curtis & B. Elton (Biên kịch)
Mùa 4: Blackadder Goes Forth	6	28/09/1989 – 02/11/1989	Thế kỷ XX (Thế chiến I, năm 1917)	Richard Boden (Đạo diễn); R. Curtis & B. Elton (Biên kịch)
Các tập đặc biệt chính	3	05/02/1988 – 31/12/1999	Bối cảnh đa dạng (Thế kỷ XVII, XIX, XX)	R. Boden, P. Weiland (Đạo diễn); R. Curtis & B. Elton (Biên kịch)

Danh mục Chi tiết các Tập phim Chính thức

Tập phim Thí điểm (Pilot Episode)

Tập phim thí điểm của The Black Adder được ghi hình vào năm 1982 nhưng không được phát sóng trên truyền hình vào thời điểm đó do BBC quyết định tái sản xuất toàn bộ. Mãi đến ngày 15 tháng 6 năm 2023, tập phim này mới chính thức ra mắt công chúng trên kênh UKTV Gold trong chương trình tài liệu Blackadder: The Lost Pilot do Sir Tony Robinson dẫn chương trình. Tập phim lấy bối cảnh năm 1582 và sử dụng cốt truyện cơ bản sau này được phát triển thành tập "Born to Be King". Điểm khác biệt quan trọng nằm ở khâu tuyển diễn viên: nhân vật Baldrick do Philip Fox đảm nhận thay vì Tony Robinson, và nhân vật Hoàng tử Edmund được xây dựng sắc sảo, mưu mẹo hơn so với hình tượng gã hề yếu đuối trong Mùa 1 chính thức.

Mùa 1: The Black Adder (1983)

Mùa đầu tiên do BBC hợp tác sản xuất với Mạng lưới Truyền hình Seven của Úc. Bối cảnh diễn ra vào năm 1485, xây dựng một lịch sử giả định nơi Trận Bosworth Field kết thúc với chiến thắng thuộc về Richard III, nhưng sau đó ông bị sát hại do nhầm lẫn, dẫn đến sự lên ngôi của Vua Richard IV (Brian Blessed). Edmund là con trai thứ hai không được vua cha coi trọng, tự xưng là "The Black Adder" và liên tục tìm cách nâng cao vị thế hoặc cướp ngai vàng với sự giúp đỡ của Baldrick và Lord Percy Percy (Tim McInnerny).

STT Mùa	STT Tổng	Tên tập phim	Ngày phát sóng ban đầu	Tóm tắt nội dung chính
1	1	"The Foretelling"	15 tháng 6 năm 1983	Chiến tranh Hoa Hồng kết thúc; Edmund vô tình sát hại Vua Richard III và trở thành Hoàng tử của vương quốc.
2	2	"Born to Be King"	22 tháng 6 năm 1983	Vua Richard IV đi chinh phạt; Edmund âm mưu trả thù và hạ bệ Hoàng huynh Harry khi Dougal McAngus viếng thăm.
3	3	"The Archbishop"	29 tháng 6 năm 1983	Căng thẳng giành đất đai giữa Hoàng gia và Giáo hội khiến các Tổng giám mục liên tục bị ám sát; Edmund bị bổ nhiệm làm Tổng giám mục Canterbury.
4	4	"The Queen of Spain's Beard"	6 tháng 7 năm 1983	Vua Richard IV ép Edmund kết hôn với Công chúa Infanta Maria của Tây Ban Nha (Miriam Margolyes) để củng cố liên minh ngoại giao.
5	5	"Witchsmeller Pursuivant"	13 tháng 7 năm 1983	Nạn dịch Bệnh cái chết đen bùng phát; Edmund bị thợ săn phù thủy gán tội và bị tuyên án tử hình trên giàn hỏa thiêu.
6	6	"The Black Seal"	20 tháng 7 năm 1983	Bị tước hết danh hiệu, Edmund chiêu mộ 6 kẻ tàn ác nhất vương quốc để cướp ngai vàng nhưng lại bị giam cùng Mad Gerald (Rik Mayall).

Mùa 2: Blackadder II (1986)

Sự chuyển hướng sang thời kỳ Elizabeth I đánh dấu bước ngoặt lớn về mặt cấu trúc và thẩm mỹ nghệ thuật. Để giảm chi phí sản xuất tốn kém từ việc quay ngoại cảnh của Mùa 1, bộ phim chuyển sang ghi hình chủ yếu trong phim trường trước khán giả trực tiếp. Tên các tập phim ở mùa này đều là những danh từ đơn ngắn gọn, phản ánh chủ đề trung tâm của từng tập.

STT Mùa	STT Tổng	Tên tập phim	Ngày ghi hình	Ngày phát sóng ban đầu	Tóm tắt nội dung chính
1	7	"Bells"	13 tháng 6 năm 1985	9 tháng 1 năm 1986	Blackadder đem lòng yêu người con gái giả nam trang làm người hầu tên Bob (Kate); Rik Mayall xuất hiện với vai Lord Flashheart.
2	8	"Head"	9 tháng 6 năm 1985	16 tháng 1 năm 1986	Blackadder nhận nhiệm vụ làm Đao phủ Hoàng gia và cố gắng hoãn án tử hình cho một tù nhân bị oan nhằm tránh cơn giận của Nữ hoàng.
3	9	"Potato"	23 tháng 6 năm 1985	23 tháng 1 năm 1986	Nhằm gây ấn tượng với Nữ hoàng Elizabeth I trước thành công của Sir Walter Raleigh, Blackadder thuê Thuyền trưởng Redbeard Rum để thám hiểm biển sâu.
4	10	"Money"	30 tháng 6 năm 1985	6 tháng 2 năm 1986	Bị mắc nợ lớn và bị đe dọa bởi Giám mục vùng Bath and Wells, Blackadder phải tìm mọi cách kiếm tiền cấp tốc để cứu mạng sống.
5	11	"Beer"	7 tháng 7 năm 1985	13 tháng 2 năm 1986	Blackadder tham gia một cuộc thách đấu uống rượu thi đấu vào đúng đêm phải tiếp đón những người họ hàng theo chủ nghĩa Thanh giáo khắt khe.
6	12	"Chains"	14 tháng 7 năm 1985	20 tháng 2 năm 1986	Blackadder và Lord Melchett bị bắt làm con tin bởi một kẻ bắt cóc người Đức và phải tự tìm cách giải cứu chính mình khỏi ngục tối.

Mùa 3: Blackadder the Third (1987)

Bối cảnh chuyển sang thời kỳ Nhiếp chính (Regency era) vào cuối thế kỷ XVIII và đầu thế kỷ XIX. Edmund Blackadder giờ đây là quản gia cho Hoàng tử Nhiếp chính George (Hugh Laurie) ngu ngơ. Tên gọi của tất cả các tập phim trong Mùa 3 đều sử dụng cấu trúc lặp phụ âm theo phong cách tiểu thuyết của Jane Austen (như Sense and Sensibility).

STT Mùa	STT Tổng	Tên tập phim	Ngày ghi hình	Ngày phát sóng ban đầu	Tóm tắt nội dung chính
1	13	"Dish and Dishonesty"	19 tháng 6 năm 1987	17 tháng 9 năm 1987	Thủ tướng Pitt the Younger tìm cách cắt giảm ngân sách Hoàng gia; Blackadder đưa Baldrick trở thành Nghị sĩ tại quận thối Dunny-on-the-Wold.
2	14	"Ink and Incapability"	5 tháng 6 năm 1987	24 tháng 9 năm 1987	Tiến sĩ Samuel Johnson (Robbie Coltrane) xin tài trợ từ Hoàng tử cho cuốn từ điển mới, nhưng Baldrick lại vô tình đốt mất bản duy nhất.
3	15	"Nob and Nobility"	10 tháng 7 năm 1987	1 tháng 10 năm 1987	Mỉa mai sự sùng bái đối với nhân vật Scarlet Pimpernel, Blackadder nhận lời cược giải cứu một quý tộc Pháp khỏi Cách mạng Pháp.
4	16	"Sense and Senility"	12 tháng 6 năm 1987	8 tháng 10 năm 1987	Sau một vụ đe dọa ám sát, Blackadder thuê các diễn viên kịch nói đến luyện tập kỹ năng diễn xuất và diễn thuyết cho Hoàng tử George.
5	17	"Amy and Amiability"	26 tháng 6 năm 1987	15 tháng 10 năm 1987	Rơi vào cảnh túng thiếu, Blackadder tìm cách mai mối Hoàng tử với tiểu thư Amy Hardwood giàu có (tập này từng có tên làm việc là "Cape and Capability").
6	18	"Duel and Duality"	3 tháng 7 năm 1987	22 tháng 10 năm 1987	Hoàng tử George vướng vào rắc rối tình cảm với cháu gái của Công tước Wellington (Stephen Fry) và đối mặt với một cuộc quyết đấu sinh tử.

Mùa 4: Blackadder Goes Forth (1989)

Mùa cuối cùng đặt các nhân vật vào chiến hào của Thế chiến thứ nhất trên Mặt trận phía Tây năm 1917. Đại úy Edmund Blackadder tìm mọi phương cách để tránh phải rời chiến hào thực hiện đợt tấn công lớn ("going over the top") dưới sự chỉ huy thiếu thực tế của Tướng Melchett. Tiêu đề 5 tập đầu tiên là các từ ghép chơi chữ kết hợp hàm cấp quân sự với chủ đề của tập, riêng tập cuối lấy tên một ca khúc thời chiến.

STT Mùa	STT Tổng	Tên tập phim	Ngày ghi hình	Ngày phát sóng ban đầu	Tóm tắt nội dung chính
1	19	"Captain Cook"	27 tháng 8 năm 1989	28 tháng 9 năm 1989	Blackadder xung phong làm Họa sĩ Chiến tranh Chính thức để tránh ra chiến trường, nhưng thực chất là làm vỏ bọc cho nhiệm vụ bí mật.
2	20	"Corporal Punishment"	3 tháng 9 năm 1989	5 tháng 10 năm 1989	Do vi phạm quy định quân sự khi ăn thịt bưu hạm đưa tin, Blackadder bị đưa ra tòa án quân sự và đối mặt với án tử hình.
3	21	"Major Star"	10 tháng 9 năm 1989	12 tháng 10 năm 1989	Chán nản với chiến tranh, Blackadder tổ chức một buổi biểu diễn văn nghệ phục vụ quân sĩ và Tướng Melchett lại đem lòng yêu George (đang giả gái).
4	22	"Private Plane"	17 tháng 9 năm 1989	19 tháng 10 năm 1989	Blackadder gia nhập Quân đoàn Không quân; anh và Baldrick bị bắn rơi sau đường ranh giới địch và bị bắt giữ bởi Baron von Richthofen.
5	23	"General Hospital"	24 tháng 9 năm 1989	26 tháng 10 năm 1989	Blackadder và Đại úy Darling được giao nhiệm vụ nằm vùng tại một bệnh viện dã chiến để điều tra một gián điệp Đức đang làm lộ kế hoạch tác chiến.
6	24	"Goodbyeee"	1 tháng 10 năm 1989	2 tháng 11 năm 1989	Nhóm sĩ quan chuẩn bị cho đợt tấn công quyết định. Mọi nỗ lực giả điên của Blackadder đều thất bại, và họ buộc phải tiến lên vùng đất không người.

Phân loại các Tập phim Đặc biệt, Tiểu phẩm và Tác phẩm Hồi tưởng

Bên cạnh các mùa phim chính thức, thương hiệu Blackadder còn phát triển nhiều tập phim đặc biệt mang tính chất cột mốc, các tiểu phẩm sân khấu phục vụ sự kiện từ thiện và các chương trình tài liệu chuyên sâu.

Các Tập phim Đặc biệt Chiếu Truyền hình và Điện ảnh

Các tập phim đặc biệt có thời lượng dài hơn các tập tiêu chuẩn và thường được sản xuất nhân dịp các sự kiện văn hóa hoặc từ thiện lớn tại Anh Quốc.

Tên tác phẩm	Định dạng / Sự kiện	Ngày phát sóng	Đội ngũ sản xuất	Bối cảnh và Tóm tắt nội dung
Blackadder: The Cavalier Years	Tập đặc biệt Red Nose Day (Comic Relief)	5 tháng 2 năm 1988	R. Boden (Đạo diễn); R. Curtis & B. Elton (Biên kịch)	Bối cảnh Nội chiến Anh năm 1648. Sir Edmund Blackadder che giấu Vua Charles I (Stephen Fry) trong đợt truy bắt của Oliver Cromwell.
Blackadder's Christmas Carol	Tập đặc biệt Giáng sinh	23 tháng 12 năm 1988	R. Boden (Đạo diễn); R. Curtis & B. Elton (Biên kịch)	Nhại lại tác phẩm của Dickens. Ebenezer Blackadder là người tốt bụng nhất nước Anh cho đến khi Hồn ma Giáng sinh xuất hiện.
Blackadder: Back & Forth	Tập đặc biệt Thiên niên kỷ	31 tháng 12 năm 1999	P. Weiland (Đạo diễn); R. Curtis & B. Elton (Biên kịch)	Bối cảnh chuyển giao thiên niên kỷ. Blackadder dùng cỗ máy thời gian do Baldrick chế tạo để lừa bạn bè nhưng lại vô tình du hành lịch sử thật.

Tiểu phẩm Sân khấu và Các Lần Xuất hiện Phụ

Song song với các bản phát sóng chính thức, thương hiệu Blackadder đã đóng góp nhiều tiểu phẩm ngắn cho các chiến dịch từ thiện và sự kiện hoàng gia. Trong chiến dịch Children in Need và chương trình Clown Court năm 1988, các đoạn phim ngắn mang tính chất phi thời đại đã được thực hiện để thu hút sự ủng hộ của công chúng. Cùng năm đó, kịch bản truyền thanh Woman's Hour Invasion được phát sóng trên BBC Radio, đưa các nhân vật vào bối cảnh thế kỷ XX.

Năm 1998, tiểu phẩm Blackadder and the King's Birthday tái hiện lại không khí thế kỷ XVII nhân một sự kiện đặc biệt. Đến năm 2000, Rowan Atkinson tái xuất trong đoạn thoại ngắn Blackadder: The Army Years tại Nhà hát Dominion thuộc khuôn khổ Royal Variety Performance, trong đó nhân vật Lord Edmund Blackadder thuộc trung đoàn Shirkers đưa ra đề xuất hài hước về việc xâm lược Pháp. Năm 2002, Sir Osmond Darling-Blackadder xuất hiện trong tiểu phẩm The Royal Gardener / The Jubilee Girl phục vụ Đại lễ Vàng kỷ niệm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II.

Năm 2012, Ben Elton soạn kịch bản cho tiểu phẩm CEO of Melchett, Melchett and Darling Inquiry (còn gọi là "The Banking Crisis") tại chương trình gala từ thiện We Are Most Amused, khắc họa Sir Edmund với tư cách là Tổng giám đốc ngân hàng đối mặt với cuộc điều tra tài chính. Trong giai đoạn đại dịch năm 2020, đoạn phim ngắn The Big Night In được thực hiện nhằm nâng cao tinh thần cộng đồng. Gần đây nhất, vào ngày 17 tháng 3 năm 2023, Tony Robinson đã trở lại một mình trong vai Baldrick để đọc câu chuyện châm biếm "Balderella" nhân dịp Red Nose Day 2023 của BBC.

Chương trình Tài liệu Hồi tưởng

Các chương trình tài liệu được đài BBC sản xuất nhằm tổng kết giá trị nghệ thuật, ghi nhận hậu trường và đánh giá tác động văn hóa của loạt phim.

Tên chương trình	Năm phát hành	Định dạng	Nội dung chính
Blackadder Exclusive: The Whole Rotten Saga	2008	Tài liệu truyền hình	Tổng kết toàn bộ lịch sử phát triển và phân tích tác động văn hóa của loạt phim.
Blackadder Rides Again	2008	Tài liệu kỷ niệm 25 năm (BBC1)	Phỏng vấn dàn diễn viên, biên kịch và trình chiếu các đoạn phim tư liệu hậu trường hiếm.
Blackadder: The Lost Pilot	2023	Tài liệu & Phát sóng đặc biệt (UKTV Gold)	Công bố bản phim thí điểm năm 1982 cùng các bài phỏng vấn chuyên sâu với biên kịch và dàn diễn viên.

Phân tích Di sản Văn hóa, Động lực Nhân vật và Bước ngoặt Nghệ thuật

Sự chuyển biến cấu trúc từ The Black Adder (Mùa 1) sang các mùa tiếp theo mang lại một bài học điển hình về kinh tế học sản xuất truyền hình và nghệ thuật kịch bản sitcom. Mùa 1 phụ thuộc nhiều vào ngân sách lớn, quay ngoại cảnh phức tạp và sử dụng ngôn ngữ mô phỏng văn phong Shakespeare. Tuy nhiên, hiệu quả hài kịch chưa đạt mức tối ưu do nhân vật chính bị động và thiếu sự sắc sảo. Khi BBC yêu cầu cắt giảm chi phí cho Mùa 2, sự tham gia của Ben Elton cùng việc đưa toàn bộ việc ghi hình vào phim trường đã buộc các nhà sáng tạo phải tập trung vào sự sắc bén của thoại và nhịp độ giao tiếp giữa các nhân vật.

Động lực nhân vật trung tâm được xây dựng dựa trên một bộ ba tam giác hoàn chỉnh, phản ánh cấu trúc phân tầng xã hội. Nhân vật Edmund Blackadder đại diện cho trí tuệ bị kìm kẹp, sự cay nghiệt và tham vọng nhưng luôn bị hoàn cảnh thực tại và sự bất tài của cấp trên đánh bại. Ngược lại, Baldrick đại diện cho tầng lớp đáy xã hội với sự trung thành mù quáng, vệ sinh kém và những "kế hoạch khôn ngoan" (cunning plans) phi thực tế. Thành tố thứ ba là các hình tượng quyền lực bao gồm Vua Richard IV, Nữ hoàng Elizabeth I, Hoàng tử George hay Tướng Melchett, đại diện cho sự ngớ ngẩn, độc đoán và thiếu năng lực của tầng lớp cai trị qua các thời kỳ lịch sử.

Đỉnh cao nghệ thuật của toàn bộ thương hiệu nằm ở tập phim cuối cùng "Goodbyeee" của Mùa 4. Tập phim đã chuyển đổi một cách tài tình từ thể loại hài kịch châm biếm sang bi kịch chiến tranh. Cảnh quay kết thúc khi các nhân vật ra khỏi chiến hào tiến vào màn sương mù dưới tiếng súng nổ, rồi chuyển cảnh chậm sang hình ảnh đồng hoa anh túc yên bình, được đánh giá là một trong những khoảnh khắc truyền hình nhân văn và vĩ đại nhất của Anh Quốc, truyền tải thông điệp phản chiến sâu sắc về sự tàn khốc của Thế chiến thứ nhất.

Xem thêm

• Blackadder
• Rowan Atkinson
• Richard Curtis