Hoàng Huân Trung
Hoàng Huân Trung (chữ Hán: 黃勳忠[1][2]; 1879 – 1950), hiệu Đông Trì (東池),[3][4][5] là một quan nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.
Hoàng Huân Trung | |
|---|---|
.jpg) | |
| Thông tin cá nhân | |
| Sinh | 1879 Xã Đông Ngạc, huyện Từ Liêm, tỉnh Hà Đông |
| Mất | 1950 (70–71 tuổi) |
| Quốc tịch |  Nhà Nguyễn |
| Phối ngẫu | Nguyễn Thị Nhân Vũ Thị Trúc |
| Con cái | 18 (xem chi tiết) |
| Cha | Hoàng Thụ Viễn |
| Nghề nghiệp | Quan chức |
Tiểu sử
Hoàng Huân Trung sinh năm 1879 (nhưng thông tin trên bia mộ ghi là 1877[3]),[6] xã Đông Ngạc, huyện Từ Liêm, tỉnh Hà Đông (nay là phường Đông Ngạc, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội).[1] Ông là chắt đích tôn của người đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ năm Minh Mạng thứ 7 là Hoàng Tế Mỹ.[1][7] Hoàng Huân Trung là con trai Tri phủ Hoàng Thụ Viễn,[3][6] cháu của đồng Tiến sĩ xuất thân Hoàng Tướng Hiệp.[1][6][7][8][9]
Năm Thành Thái thứ 15 (1903), Hoàng Huân Trung thi đỗ Cử nhân tại trường thi Hương Hà Nam, tên ông xếp thứ 32 trong các thí sinh thi đỗ, lúc đó ông mới 24 tuổi.[1]
Hoàng Huân Trung tốt nghiệp trường Hậu bổ năm 1906 và được cử sang Pháp học tập.[6]
Sau khi về nước, Hoàng Huân Trung lần lượt kinh qua các chức Tri huyện Gia Bình, rồi huyện Hoàn Long, và đồng Tri huyện Thanh Oai. Tháng 10 năm 1916, ông được cử làm đồng Tri phủ An Bình. Tháng 4 năm 1918, ông được thăng làm Tri phủ An Bình hạng Nhất phẩm. Tháng 4 năm 1919, ông lại được điều về làm Tri phủ Yên Lãng hạng Nhất phẩm. Tháng 7 năm 1920, ông được chuyển sang Tri phủ Ứng Hoà hạng Nhất phẩm. Tháng 1 năm 1922, ông thăng chức Án sát Lạng Sơn, hạng Nhị phẩm. Tháng 6 năm 1923, ông được điều về làm Án sát tỉnh Kiến An, hạng Nhị phẩm. Tháng 2 năm 1926, được thăng Án sát Nam Định, hạng Nhất phẩm. Tháng 10 năm 1927, lại chuyển sang Án sát tỉnh Quảng Yên, hạng Nhất phẩm. Tháng 10 năm 1929, thăng tiếp Bố chính sứ Quảng Yên, hạng Nhất phẩm. Tháng 4 năm 1930, ông giữ chức Tuần phủ Phú Thọ, hạng Nhị phẩm.[10] Tháng 6 năm 1933, ông lại bị điều về làm Tuần phủ Hà Nam, hạng Nhị phẩm.[11]
Năm 1934, Hoàng Huân Trung về hưu với hàm Tuần phủ trí sĩ, hạng Nhất phẩm.[6] Năm 1938, thăng tiếp Tổng đốc trí sĩ.[12]
Hoàng Huân Trung còn là hội trưởng hội Khai Trí Tiến Đức, tham gia biên soạn cuốn Hán-Việt Tự-Điển.[6]
Gia quyến
Hoàng Huân Trung có người vợ cả là Nguyễn Thị Nhân và vợ thứ là Vũ Thị Trúc, và có tổng 18 người con, trong đó nhiều người thành danh như:[3][13][14]
- Hoàng Cơ Nghị (1899 – 1971), Cử nhân khoa vật lý học tại Pháp, giáo sư trường Trung học Bảo hộ[15]
- Hoàng Thị Nga (1903 – 1970), nữ Tiến sĩ khoa học đầu tiên người Việt Nam[15]
- Hoàng Thị Nghiên (1906 – 2002), thân mẫu Trung tá Nguyễn Triệu Hồng, chỉ huy cuộc đảo chính ngày 11 tháng 11 năm 1960 tại miền Nam Việt Nam[16] và Nguyễn Triệu Đan, cựu Đại sứ Việt Nam Cộng hòa tại Nhật Bản[17]
- Hoàng Cơ Bình (1909 – 1988), nha sĩ, sáng lập viên Việt Nam Hưng quốc Đảng, ứng viên tổng thống Việt Nam Cộng hòa năm 1967[18]
- Hoàng Thị Nhâm (1910 – ?), vợ bác sĩ Ngô Đăng Ngạnh, nguyên Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai và là thầy thuốc riêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh
- Hoàng Cơ Thụy (1912 – 2004), Luật sư, cựu Đại sứ Việt Nam Cộng hòa tại Lào, tác giả bộ Việt sử khảo luận
- Hoàng Thị Ninh (1916 – ?), vợ Bác sĩ Vũ Minh Ngọc tại Pháp
- Hoàng Cơ Quảng (1928 – 1994), Đại tá Quân đội Nhân dân Việt Nam
- Hoàng Thị Châu An (1930 – 2014[19]), nhà giáo, lấy ông kỹ sư, tác gia Đỗ Thúc Vịnh, có 2 người con là bác sĩ nhãn khoa Đỗ Hoàng Ý và Đỗ Hoàng Điềm, Chủ tịch đảng Việt Tân
- Hoàng Cơ Long (1934 –), Luật sư, gia nhập Mặt trận Quốc gia Thống nhất Giải phóng Việt Nam do Hoàng Cơ Minh thành lập. Sau khi tổ chức này được tái cơ cấu, ông tiếp tục hoạt động tích cực trong đảng Việt Tân cho đến khi rời đảng năm 2005 do bất đồng với bác sĩ Trần Xuân Ninh
- Hoàng Cơ Minh (1935 – 1987), Phó đề đốc Hải quân Việt Nam Cộng hòa, người sáng lập Mặt trận Quốc gia Thống nhất Giải phóng Việt Nam, tiền thân của Đảng Việt Tân sau này. Ông bị các đơn vị của Quân đội Nhân dân Lào tấn công, và tự sát năm 1987 trong chiến dịch Đông Tiến II khi từ Thái Lan xâm nhập Việt Nam
- Hoàng Thị Châu Qui (1937 –), luật sư, vợ của kỹ sư hàng không Cung Tiến Công (mất năm 2021[20])
- Hoàng Cơ Định (1940 –), Tiến sĩ hóa học, tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Lille ở Pháp. Về nước, ông làm Giám đốc khoa Hóa học tại Đại học Phú Thọ, Sài Gòn. Sau năm 1982, ông gia nhập Mặt trận Quốc gia Thống nhất Giải phóng Việt Nam do Hoàng Cơ Minh thành lập[21]
- Hoàng Cơ Trường (1942 – 1983), bác sĩ, thuộc quân y Sư đoàn Thủy quân lục chiến Việt Nam Cộng hòa. Sau khi chuyển đến Hoa Kỳ, ông tiếp tục làm bác sĩ và tham gia Mặt trận Quốc gia Thống nhất Giải phóng Việt Nam do anh trai là Hoàng Cơ Minh lãnh đạo. Ông qua đời vì bệnh tật vào năm 1983[22]
Cựu Thị trưởng Hà Nội Thẩm Hoàng Tín là con nuôi của Hoàng Huân Trung.[3]
Khen thưởng
Bắc Đẩu Bội tinh hạng Kỵ sĩ[6]
Huân chương Công trạng Nông nghiệp hạng Quân quan[6]
Tham khảo
- ^ a b c d e Cao Xuân Dục 2011, tr. 602.
- ^ "Bulletin administratif du Tonkin". ngày 4 tháng 7 năm 1904. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2022.
- ^ a b c d e "LÀNG ĐÔNG NGẠC (KẺ VẼ)". BUI DUY TAM. ngày 3 tháng 7 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 10 tháng 7 năm 2022.
- ^ Bùi Việt Phương (ngày 23 tháng 8 năm 2019). "Đồi thông hai mộ - sức sống mới của một hình thức cũ". Báo Văn nghệ. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2022.
- ^ "Một mối tình". Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2022.
Phê bình: Tập nội thi văn, Ý giai từ ổn. Phù hán văn thi nan, Quốc văn thi vưu nan. Tư-thi ông ư quốc văn hạ bút dung dị, Thù vi nan đắc. Tổng-Đốc trí-sĩ Đông-Trì Hoàng-Huân-Trung
{{Chú thích web}}: line feed character trong|quote=tại ký tự số 154 (trợ giúp) - ^ a b c d e f g h Gouvernement General de l'Indochine 1943, tr. 97.
- ^ a b Cao Xuân Dục 1894, tr. 19.
- ^ "VĂN BIA ĐỀ DANH TIẾN SĨ KHOA ẤT SỬU NIÊN HIỆU TỰ ĐỨC NĂM THỨ 18 (1865)". Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2018.
- ^ Cao Xuân Dục 1894, tr. 57.
- ^ "Bulletin administratif du Tonkin". ngày 7 tháng 4 năm 1930. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2022.
- ^ "Bulletin administratif du Tonkin". ngày 1 tháng 7 năm 1933. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2022.
- ^ "Bulletin administratif du Tonkin". ngày 16 tháng 2 năm 1938. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2022.
- ^ Tiên Trí Tường (ngày 29 tháng 8 năm 2018). "Thanh tra Chính phủ hai lần có ý kiến về khối tài sản này". thanhtra.com.vn. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 10 tháng 7 năm 2022.
- ^ ONLINE, TUOI TRE (ngày 12 tháng 1 năm 2020). "Cuộc đời lặng lẽ, bí ẩn của nữ tiến sĩ 'Tây học' đầu tiên của Việt Nam". TUOI TRE ONLINE. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 10 tháng 7 năm 2022.
- ^ a b Khoa Học Tạp Chí 1935, tr. 14.
- ^ Kicon (ngày 13 tháng 11 năm 2000). "Kicon Phỏng Vấn Cựu Trung Tá Vnch Vương Văn Đông". vietbao.com. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 10 tháng 7 năm 2022.
- ^ "Những gương mặt cộng đồng người Việt tị nạn đầu tiên đến Melbourne từ 1976". BBC News Tiếng Việt. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 10 tháng 7 năm 2022.
- ^ Gouvernement General de l'Indochine 1943, tr. 5.
- ^ "Phân Ưu Bà Quả Phụ Đỗ Thúc Vịnh Nhũ Danh Hoàng Thị Châu An Pháp Danh Thanh Thái". vietbao.com. ngày 6 tháng 11 năm 2014. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2022.
- ^ "Ông Cung Tiến Công". Nguoi Viet Online. ngày 10 tháng 5 năm 2021. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 10 tháng 7 năm 2022.
- ^ "Hoàng Cơ Định: A.C. Thompson thiếu công tâm". Nguoi Viet Online. ngày 7 tháng 11 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2022.
- ^ Hành Tư (ngày 26 tháng 8 năm 2003). "Tưởng Tiếc Bác Sĩ Hoàng Cơ Trường Và Võ Hoàng". vietbao.com. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2022.
Nguồn
- Cao Xuân Dục (2011). Quốc triều Hương khoa lục. Nhà xuất bản Lao Động.
- Gouvernement General de l'Indochine (1943). Souverains et notabilites d'Indochine. Hà Nội.
{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: địa điểm thiếu nhà xuất bản (liên kết) - Cao Xuân Dục (1894). Quốc triều Hương khoa lục. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 6 năm 2019. Truy cập ngày 10 tháng 7 năm 2022.
- Khoa Học Tạp Chí (ngày 1 tháng 7 năm 1935). "Thật là vẻ vang cho đàn bà nước Nam: Cô Hoàng Thị Nga mới đỗ tiến sĩ về khoa học vật lý". Khoa Học. Số 97. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 10 tháng 7 năm 2022.