Embraer C-390 Millennium
| C-390 Millennium | |
|---|---|
| Tập tin:Embraer KC-390, PT-ZNJ - Desfile Cívico 2018 (cropped).jpg Một chiếc Embraer C-390 Millennium mang màu sơn của Không quân Brasil | |
| Thông tin chung | |
| Kiểu | Máy bay vận tải quân sự, tiếp nhiên liệu trên không |
| Nguồn gốc | |
| Hãng sản xuất | Embraer |
| Tình trạng | Đang hoạt động |
| Khách hàng chính | Không quân Brasil |
| Số lượng sản xuất | 16 (bao gồm 3 nguyên mẫu) |
| Lịch sử | |
| Giai đoạn sản xuất | 2014–nay |
| Được giới thiệu | 2019[1] |
| Chuyến bay đầu tiên | Ngày 3 tháng 2 năm 2015[2] |
Embraer C-390 Millennium là một loại máy bay vận tải quân sự phản lực hai động cơ, cỡ trung, do tập đoàn hàng không vũ trụ Embraer của Brasil thiết kế và chế tạo. Đây là loại máy bay có khối lượng lớn nhất từng được Embraer phát triển tính đến nay.[3][4]
Công việc phát triển dự án được Embraer khởi động vào giữa thập niên 2000, với những nghiên cứu ban đầu tập trung vào một biến thể ý tưởng phát triển từ dòng máy bay chở khách E190, có kích thước tương đương Lockheed C-130 Hercules. Tháng 5 năm 2008, Chính phủ Brasil đầu tư 800 triệu real Brasil (tương đương 440 triệu USD) cho việc quá trình phát triển dự án. Đến tháng 4 năm 2009, Embraer nhận được hợp đồng trị giá 1,5 tỷ USD từ Không quân Brasil để chế tạo hai nguyên mẫu. Ban đầu, máy bay được định danh là C-390 trước khi đổi thành KC-390 vào đầu năm 2011.[4] Tại Triển lãm hàng không Paris năm 2011, Embraer công bố kế hoạch phát triển một phiên bản kéo dài thân dùng làm máy bay chở hàng dân dụng. Đồng thời, hãng cũng nhanh chóng thiết lập quan hệ hợp tác với nhiều công ty hàng không vũ trụ khác, bao gồm FAdeA, ENAER, OGMA và Boeing. Các nhà thầu phụ tham gia chế tạo máy bay gồm Aero Vodochody, BAE Systems và Rockwell Collins.
Ngày 3 tháng 2 năm 2015, chiếc đầu tiên trong số hai nguyên mẫu đã thực hiện chuyến bay đầu tiên. Ngày 4 tháng 9 năm 2019, chiếc máy bay sản xuất loạt đầu tiên được bàn giao cho Không quân Brasil.[5] Tháng 11 năm 2019, tại Triển lãm Hàng không Dubai, Embraer công bố tên gọi mới của loại máy bay này trên thị trường toàn cầu là C-390 Millennium.[6][7] C-390 đã giành được nhiều khách hàng xuất khẩu, bao gồm Không quân Bồ Đào Nha, Không quân Hungary, Không quân Hoàng gia Hà Lan, Không quân Áo và Không quân Thụy Điển.
Sử dụng động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt, C-390 có thể được thay đổi cấu hình để thực hiện nhiều nhiệm vụ thông thường khác nhau như vận chuyển binh sĩ, chuyên cơ VIP và vận chuyển hàng hóa, cũng như các nhiệm vụ hậu cần chuyên biệt hơn như tiếp dầu trên không trong vai trò máy bay tiếp dầu. Máy bay có thể mang tải trọng tối đa 26 t (57.000 lb), chẳng hạn như hai xe thiết giáp chở quân M113, một xe thiết giáp Boxer, một trực thăng Sikorsky H-60, 74 cáng cứu thương kèm thiết bị hỗ trợ sự sống, tối đa 80 binh sĩ hoặc 66 lính dù mang đầy đủ trang bị, đồng thời có thể thả hàng trên không với tải trọng lên tới 42,000 lb (0,019051 t). Tính đến năm 2024, mỗi chiếc máy bay có giá khoảng 80 triệu euro.[8][9]
Phát triển
Nghiên cứu
Vào đầu những năm 2000, Embraer bắt đầu quan tâm đến việc phát triển một loại máy bay vận tải cỡ trung của riêng mình. Nghiên cứu thiết kế ban đầu của hãng dựa trên một biến thể cánh đặt cao phát triển từ dòng máy bay chở khách E190 hiện có.[10] Trong giai đoạn từ năm 2005 đến 2007, hãng đã nghiên cứu việc kết hợp cánh và động cơ GE CF34 trên dòng Embraer 190 với một khoang thân được cải biến để hoạt động như khoang chứa hàng hoàn chỉnh với cửa dốc phía sau, hệ thống điều khiển fly-by-wire vòng kín và hệ thống quan sát tổng hợp.[11]
Đến năm 2006, Embraer đang nghiên cứu một thiết kế máy bay vận tải chiến thuật quân sự có kích thước tương đương Lockheed C-130 Hercules, sử dụng các động cơ phản lực có lực đẩy từ 17.000–22.000 lbf (75,6–98 kN), chẳng hạn như Pratt & Whitney PW6000 và Rolls-Royce BR715.[12] Tháng 4 năm 2007, Embraer công khai tuyên bố rằng hãng đang nghiên cứu một loại máy bay vận tải cỡ trung. Được định danh nội bộ là C-390, loại máy bay vận tải này được cho là sẽ tích hợp nhiều công nghệ hiện diện trên dòng Embraer E-Jet, đồng thời trang bị cửa dốc phía sau nhằm phục vụ việc bốc dỡ nhiều loại hàng hóa khác nhau.[13]
Tháng 3 năm 2008, Chính phủ Brasil dự kiến đầu tư khoảng 60 triệu real Brasil (tương đương 33 triệu đô la Mỹ) cho giai đoạn phát triển ban đầu của loại máy bay này. Đồng thời, Không quân Brasil đang trong quá trình hoàn tất hợp đồng mua sắm ban đầu từ 22 đến 30 chiếc, trong khi Embraer tiến hành đàm phán với các đối tác tiềm năng tham gia chương trình.[14] Hai tháng sau, Quốc hội Brasil đã phê duyệt khoản đầu tư 800 triệu real Brasil (440 triệu đô la Mỹ) cho dự án và tài trợ quá trình phát triển máy bay. Vào thời điểm đó, truyền thông cho rằng loại máy bay này sẽ được vận hành bởi Không quân, Lục quân và Hải quân Brasil, đồng thời các thương vụ bán chưa được xác nhận cho những cơ quan chính phủ khác cũng đang được xúc tiến.[15]
Khởi động chương trình
Ngày 14 tháng 4 năm 2009, Embraer được trao hợp đồng trị giá 1,5 tỷ USD để phát triển và chế tạo hai nguyên mẫu.[16][17] Khi chương trình được khởi động, thiết kế của máy bay hoàn toàn mới xét về thân máy bay, cánh, buồng lái và lựa chọn động cơ. Cánh của dòng E-190 đã bị loại bỏ, một phần do diện tích bề mặt hạn chế. Đồng thời, máy bay cũng được cho là sẽ trở thành loại máy bay kế nhiệm hoạt động của phi đội C-130 thuộc Không quân Brasil. Theo Embraer, động cơ phản lực được lựa chọn có khả năng chống chịu đủ tốt trước hiện tượng hút bụi vào động cơ, trong khi đầu cánh quạt hoạt động gần mặt đất dễ bị hư hại. Embraer cũng lựa chọn động cơ IAE V2500 nhờ hiệu suất trong điều kiện thông thường, thay vì ưu tiên khả năng hoạt động trong các điều kiện khắc nghiệt như trên Antonov An-32.[11]
Tháng 3 năm 2010, Embraer xây dựng một lịch trình phát triển, theo đó chiếc nguyên mẫu đầu tiên dự kiến được bàn giao vào cuối năm 2014.[18] Tháng 7 năm 2010, tại Triển lãm hàng không Quốc tế Farnborough, Không quân Brasil tuyên bố ý định đặt mua 28 chiếc C-390, đồng thời Embraer công bố việc nâng khả năng tải trọng hàng hóa của máy bay lên 21 t (46.000 lb).[3][19] Tại Triển lãm hàng không Paris, Embraer cũng công bố kế hoạch phát triển một phiên bản kéo dài của C-390 hướng đến thị trường dân dụng cho máy bay chở hàng, dự kiến vào khoảng năm 2018. Hãng ước tính sẽ nhận được 200–250 đơn đặt hàng trong vòng 10 năm. Để tăng dung tích khoang chứa, hai đoạn thân bổ sung sẽ được thêm vào phía trước và phía sau phần thân giữa, đồng thời cung cấp thêm một cửa hàng hóa bên hông.[20]
Tháng 4 năm 2011, Embraer ước tính rằng sẽ có khoảng 695 máy bay vận tải quân sự trên toàn thế giới cần được thay thế trong thập kỷ tiếp theo.[21]
Quan hệ đối tác
Tháng 8 năm 2010, Bộ trưởng Quốc phòng Chile và Brasil đã ký một thỏa thuận để công ty sản xuất máy bay Chile ENAER tham gia nhóm sản xuất C-390.[22] Cùng tháng đó, Bộ trưởng Quốc phòng Argentina Nilda Garré thông báo rằng Argentina, thông qua FAdeA, sẽ tham gia chương trình chế tạo này.[23] Tháng 9 năm 2010, Colombia ký một thỏa thuận tham gia chương trình C-390.[24] Ngày 10 tháng 9 năm 2010, Bộ trưởng Quốc phòng Bồ Đào Nha ký một thư bày tỏ ý định tham gia chương trình.[25] Tháng 12 năm 2011, Brasil và Bồ Đào Nha đạt được thỏa thuận hợp tác quốc phòng với Empresa de Engenharia Aeronáutica (EEA) nhằm phát triển dữ liệu kỹ thuật cho các bộ phận của KC-390, các bộ phận này sẽ được sản xuất bởi công ty con OGMA của Embraer tại Bồ Đào Nha.[26]
Tháng 4 năm 2012, tập đoàn hàng không vũ trụ Hoa Kỳ Boeing và Embraer đã ký một thỏa thuận hợp tác.[27] Hai tháng sau, hai công ty tiếp tục ký một thỏa thuận nhằm phối hợp phát triển C-390, đồng thời có khả năng mở rộng sang lĩnh vực tiếp thị và bán hàng.[28] Tháng 6 năm 2013, Boeing đồng ý tiếp thị C-390 tại Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và Trung Đông, dựa trên biên bản ghi nhớ được ký vào tháng 6 năm 2012.[29] Tháng 11 năm 2019, có thông báo rằng Boeing và Embraer sẽ thành lập một công ty liên doanh mới nhằm quảng bá và phát triển các thị trường mới cho C-390 Millennium. Công ty mới mang tên Boeing Embraer – Defense dự kiến có cơ cấu sở hữu gồm 51% thuộc về Embraer và 49% thuộc về Boeing. Công ty được lên kế hoạch bắt đầu hoạt động sau khi nhận được các phê duyệt từ cơ quan quản lý và hoàn tất các điều kiện cần thiết để hoàn tất giao dịch.[30] Tuy nhiên, vào tháng 4 năm 2020, Boeing đã chấm dứt kế hoạch thành lập các liên doanh với Embraer.[31]
Các nhà thầu phụ bao gồm Aero Vodochody, đơn vị phụ trách phần thân sau của máy bay.[32] BAE Systems chịu trách nhiệm cung cấp hệ thống điều khiển bay sơ cấp fly-by-wire.[33] ELEB phụ trách càng hạ cánh.[34] OGMA tham gia thiết kế và chế tạo các bầu chứa bên thân, bao gồm cả phần thân giữa,[35] đồng thời phối hợp với CEiiA trong việc phát triển càng hạ cánh, cánh lái độ cao phía sau, thân máy bay và một phần bánh lái hướng.[36][37] Rockwell Collins cung cấp hệ thống điện tử hàng không, hệ thống xử lý hàng hóa và hệ thống thả hàng trên không.[38][39] Fábrica Argentina de Aviones cung cấp chóp đuôi, cửa khoang hàng và cửa càng hạ cánh.[40] International Aero Engines (IAE) cung cấp các động cơ turbofan V2500-E5, việc sử dụng loại động cơ này trên C-390 đánh dấu lần đầu tiên nó được áp dụng trên một máy bay quân sự.[41]
Ngày 25 tháng 4 năm 2023, trong một tuyên bố chung của Brasil và Bồ Đào Nha, hai nước thông báo rằng KC-390 có thể được OGMA chế tạo hoặc lắp ráp tại Bồ Đào Nha để cung cấp cho các khách hàng châu Âu, cùng với mẫu A-29N mới.[42]
Chuyến bay thử nghiệm
Người ta đã quyết định chế tạo hai nguyên mẫu để tham gia chương trình thử nghiệm. Ngày 21 tháng 10 năm 2014, nguyên mẫu đầu tiên (PT-ZNF) được xuất xưởng tại cơ sở của công ty con Embraer Defense and Security ở Gavião Peixoto, bang São Paulo.[43][44] Ngày 3 tháng 2 năm 2015, nguyên mẫu đầu tiên đã thực hiện chuyến bay đầu tiên của mình.[2]
Tháng 7 năm 2015, công ty thông báo chương trình thử nghiệm bay sẽ bị chậm hai năm, với lý do đồng real Brasil mất giá và việc cắt giảm chi tiêu của chính phủ. Tuy nhiên, chuyến bay thử nghiệm thứ hai đã được thực hiện tại Gavião Peixoto vào ngày 26 tháng 10 năm 2015.[45][46] Đến tháng 2 năm 2016, nguyên mẫu đầu tiên đã tích lũy hơn 100 giờ bay.[47] Sau khi chương trình thử nghiệm bay được nối lại, nhà sản xuất kỳ vọng rằng C-390 sẽ được cấp chứng nhận trong năm 2017 và bắt đầu bàn giao từ năm 2018. Tám tháng giữa hai chuyến bay thử nghiệm được sử dụng để tiến hành các thử nghiệm dao động mặt đất nhằm xác nhận các mô hình đàn hồi khí động, cũng như thử nghiệm hệ thống điện tử hàng không, hệ thống nhiệm vụ, càng hạ cánh và các hệ thống điều khiển bay điện và thủy lực.[48] Embraer báo cáo mức độ sẵn sàng cao của chương trình thử nghiệm, đôi khi thực hiện hai chuyến bay mỗi ngày. Máy bay đã được thử nghiệm ở các giới hạn về tốc độ, số Mach và độ cao, cũng như ở mọi vị trí của cánh tà trước, cánh tà sau và càng hạ cánh.[48]
Tháng 3 năm 2016, nguyên mẫu thứ hai (PT-ZNJ) đã được hoàn thành. Máy bay thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 4 năm 2016.[49][50][51] Vào thời điểm đó, Richard Aboulafia của Teal Group ước tính giá của C-390 vào khoảng 50–55 triệu USD, thấp hơn 15 triệu USD so với đối thủ cạnh tranh là Hercules.[52]
Ngày 17 tháng 10 năm 2017, nguyên mẫu đầu tiên (PT-ZNF) đã gặp sự cố giảm độ cao ngoài ý muốn từ 20.000 ft xuống 3.100 ft với tốc độ 4.500 ft/phút.[53] Đến tháng 12 năm 2017, khi hai nguyên mẫu đã tích lũy hơn 1.500 giờ bay và hơn 40.000 giờ thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, năng lực hoạt động ban đầu đã đạt được, trong khi năng lực hoạt động đầy đủ được kỳ vọng sẽ đạt được trong năm 2018.[54] Ngày 5 tháng 5 năm 2018, nguyên mẫu đầu tiên (PT-ZNF) đã trượt khỏi đường băng trong một cuộc thử nghiệm mặt đất tại Gavião Peixoto, Brasil.[55][53] Chiếc C-390 sản xuất loạt đầu tiên, đồng thời là chiếc máy bay thứ ba được chế tạo tính cả các nguyên mẫu, đã thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 6 tháng 10 năm 2018.[56]
Ngày 23 tháng 10 năm 2018, C-390 đã được cấp chứng nhận dân dụng tại Brasil. Tính đến thời điểm đó, máy bay đã tích lũy tổng cộng 1.900 giờ bay trong quá trình thử nghiệm, trong khi chiếc máy bay sản xuất loạt đầu tiên dự kiến được bàn giao cho Không quân Brasil trong nửa đầu năm 2019 và sẽ nhận được cấp chứng nhận quân sự vào cuối năm 2019.[57] Chiếc máy bay thứ ba (PT-ZNG), vốn được dự định cho đợt bàn giao đầu tiên, đã được điều chuyển sang phục vụ công tác chứng nhận.[10]
Tháng 2 năm 2021, Embraer và Không quân Brasil đã điều động một chiếc KC-390 tới Hoa Kỳ để tiến hành các cuộc thử nghiệm trong điều kiện thời tiết giá lạnh khắc nghiệt.[58]
Khả năng vận hành đầy đủ
Trong quý I năm 2023, phi đội C-390 của Không quân Brasil đã tích lũy hơn 8.000 giờ bay, tham gia các triển lãm hàng không và thực hiện nhiệm vụ trên tất cả các châu lục, bao gồm cả Nam Cực, nơi các máy bay C-390 thuộc Phi đội Fat (1st/1st GT) đã thực hiện hai nhiệm vụ tiếp tế đường không cho Trạm Nam Cực Comandante Ferraz của Brasil. Vào cuối tháng 3 năm 2023, loại máy bay này đã nhận được Chứng nhận loại Cuối cùng, qua đó đạt năng lực hoạt động đầy đủ (FOC).[59][60]
Thiết kế
C-390 Millennium là một máy bay vận tải đa dụng cỡ trung. Thiết kế của nó cho phép thực hiện các nhiệm vụ một cách linh hoạt. Cấu hình bên trong và bên ngoài của máy bay có thể nhanh chóng thay đổi nhằm đáp ứng các vai trò nhiệm vụ khác nhau nhờ thiết kế mô-đun được áp dụng cho toàn bộ máy bay từ giai đoạn hình thành ý tưởng thiết kế.[61] Máy bay được tích hợp các công nghệ và phần mềm nhằm hỗ trợ tổ lái trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.[62] Buồng lái được trang bị màn hình hiển thị trên kính lái cho hệ thống quan sát tăng cường với bốn camera và hệ thống điện tử hàng không thương mại Pro Line Fusion của Rockwell Collins.[63] C-390 có thể tiếp nhiên liệu trên không cho các máy bay khác thông qua hai kén tiếp nhiên liệu kiểu ống mềm và phễu được lắp dưới cánh do Cobham plc sản xuất. Hệ thống này có thể tiếp nhiên liệu với lưu lượng lên đến 1.500 L (400 gal Mỹ) mỗi phút từ tổng dung tích nhiên liệu lên đến 35 t (77.000 lb), ở tốc độ từ 120 và 300 kn (220 và 560 km/h) và độ cao từ 2,000 đến 32,000 ft (0,610 đến 9,754 m).[10][64]
Máy bay được trang bị một cặp động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt IAE V2500-E5 gắn phía trước trên phần cánh cao. Thiết kế cánh này có góc nghiêng xuống, trang bị cánh tà trước và các thiết bị tăng lực nâng có khả năng lệch tới 40°. Hệ thống càng hạ cánh sử dụng lốp áp suất thấp, bao gồm hai lốp áp suất 5,9 bar (85 psi) ở càng mũi và bốn lốp áp suất 7,2 bar (105 psi) ở mỗi cụm càng bánh chính hai bên, cấu tạo này giúp máy bay dễ dàng vận hành trên các bề mặt nền đất mềm, chưa trải nhựa như đường băng dã chiến hoặc đường băng bị hư hại.[65] C-390 có tốc độ bay hành trình đạt Mach 0,8. Theo Embraer, vận tốc này cho phép máy bay vận chuyển hàng hóa nhanh hơn bất kỳ dòng phi cơ nào khác trong phân khúc vận tải hạng trung.[62] Máy bay có thể đạt tốc độ hạ cánh có kiểm soát lên tới 9.000 ft/phút (2.743 m/phút) ở tốc độ bay biểu kiến (IAS) tối đa 300 kn (560 km/h) nhờ sự kết hợp giữa việc mở rộng cánh tà trước, giảm lực đẩy về mức không tải và mở các tấm cản bay đến góc 40°. Khi các cánh tà phía sau được mở hoàn toàn ở góc 40 độ, tốc độ thất tốc của máy bay là 104 kn (193 km/h) (IAS).[10]
Máy bay được trang bị hệ thống điều khiển bay điện tử (fly-by-wire) hoàn toàn kết hợp với cần điều khiển bên chủ động, giúp giảm tải lượng công việc cho phi hành đoàn so với các dòng máy bay truyền thống và cho phép chịu được hệ số tải lên tới 3g.[10][66] Một hệ thống kiểm soát lực đẩy tự động cũng được tích hợp.[67] Hệ thống dẫn đường, phần lớn do Thales Group cung cấp, bao gồm Hệ thống dẫn đường quán tính (INS), GPS và bộ phát đáp của Hệ thống cảnh báo va chạm máy bay (TCAS).[68] Máy bay được trang bị radar chiến thuật Gabbiano của SELEX Galileo, có khả năng hoạt động ở các chế độ GMTI, SAR, ISAR, SART cùng nhiều chế độ khác.[69][70] Nhằm phục vụ mục đích tự vệ, một hệ thống biện pháp chống trả hồng ngoại có hướng do Elbit Systems cung cấp thường được lắp đặt.[71] Một hệ thống bảo trì tích hợp trên máy bay sẽ liên tục theo dõi tình trạng kỹ thuật của toàn bộ phi cơ và các hệ thống phụ khác nhau vào mọi thời điểm.[62]
Khoang hàng của C-390 có chiều dài 18,5 m (61 ft), chiều rộng 3,45 m (11,3 ft), chiều cao 2,95 m (9 ft 8 in) và được tiếp cận chủ yếu thông qua một cửa bốc dỡ lớn phía sau tích hợp vào phần đuôi. Máy bay có thể chở khối lượng hàng hóa lên tới 26 t (57.000 lb), cho phép vận chuyển hai xe thiết giáp chở quân M113, một xe thiết giáp Boxer hoặc VBTP-MR Guarani của Brasil, một trực thăng Sikorsky H-60, 74 cáng thương cùng thiết bị hồi sức cấp cứu, lên đến 80 binh sĩ hoặc 66 lính dù với đầy đủ trang thiết bị. Khối lượng hàng hóa lên tới 42.000 lb (19 t) có thể được thả từ trên không. Một hệ thống xử lý hàng hóa và thả dù do DRS Defense Solutions sản xuất cũng được tích hợp.[72] Các tiện nghi tiêu chuẩn hiện diện trong khoang hàng bao gồm một khu bếp nhỏ, một nhà vệ sinh tiện lợi, hệ thống kiểm soát nhiệt độ tự động và các biện pháp giảm thiểu tiếng ồn, độ rung. Embraer tuyên bố rằng sự thoải mái của hành khách đã được chú trọng một cách đáng kể.[62]
Biến thể
- C-390: Phiên bản tiêu chuẩn của máy bay dùng cho các nhiệm vụ vận tải, tìm kiếm và cứu nạn, chữa cháy trên không
- KC-390: Biến thể tiếp nhiên liệu trên không, được phát triển cho Không quân Brasil
- C-390 IVR: Biến thể tuần tra hàng hải và chống tàu ngầm được công bố vào tháng 12 năm 2024, hiện đang được Embraer và Không quân Brasil nghiên cứu phát triển nhằm thay thế phi đội Lockheed P-3 Orion đã lỗi thời của Brasil[73][74]
Hoạt động
Brasil
Vào năm 2014, chính phủ Brasil đã đặt mua 28 chiếc C-390.[75] Mục tiêu được tuyên bố là nhằm từng bước thay thế đội máy bay vận tải hiện có của Không quân Brasil bằng dòng máy bay này, bao gồm cả những chiếc C-130.[76] Chiếc C-390 đầu tiên được bàn giao cho Không quân Brasil vào ngày 4 tháng 9 năm 2019.[77] Đội máy bay C-390 sẽ được vận hành từ Căn cứ Không quân Anápolis bởi Phi đoàn Vận tải số 1 (1º GTT) Zeus và tại Rio de Janeiro bởi Phi đoàn 1/1 GT Gordo.[78]
Trong 3 năm rưỡi vận hành đầu tiên, phi đội C-390 của Không quân Brasil đã đạt tổng cộng hơn 8.200 giờ bay với 6.000 chuyến bay; độ sẵn sàng kỹ thuật đạt khoảng 80% và tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ là 99,5%, theo dữ liệu từ Embraer và Không quân Brasil.[79]
Vào tháng 1 năm 2021, giữa làn sóng thứ hai của đại dịch COVID-19, thành phố Manaus của Brasil, nằm sâu trong rừng rậm Amazon, rơi vào tình trạng hệ thống y tế quá tải, cần vật tư y tế và hỗ trợ chuyển viện cho bệnh nhân. Một chiến dịch lớn đã được Không quân Brasil thiết lập, huy động toàn bộ lực lượng hàng không vận tải sẵn có. C-390 đóng vai trò then chốt trong chiến dịch này khi thực hiện sứ mệnh cầu hàng không kết nối thành phố Manaus với phần còn lại của đất nước, vận chuyển vật tư bệnh viện và di tản hàng trăm bệnh nhân khỏi Manaus đang quá tải.[80][81]
Sau vụ nổ tại Beirut năm 2020, một chiếc C-390 và một chiếc Embraer 190 VC-2 đã được cử đi cùng khoảng 6 tấn thuốc men, thực phẩm và thiết bị y tế để cung cấp cứu trợ khẩn cấp. Đây là nhiệm vụ quốc tế đầu tiên của dòng máy bay này trong biên chế Không quân Brasil.[82][83]
Vào tháng 2 năm 2021, trong cuộc Diễn tập Hành quân "Culminating" tại Louisiana, Hoa Kỳ, chiếc KC-390 đã tiến hành các chuyến bay phối hợp cùng máy bay vận tải C-17 và C-130 của Không quân Hoa Kỳ. Lực lượng hỗn hợp đã thả 4.000 lính dù trong một chuyến nhảy dù duy nhất vào ban đêm.[84] Vào năm 2021, sau trận động đất ở Haiti, C-390 đã được phái đến Haiti với khoảng 11 tấn thuốc men, thiết bị cứu hỏa chuyên dụng phục vụ tìm kiếm cứu nạn trong các công trình đổ nát, cùng chó nghiệp vụ và các bác sĩ.[85]
Một chiếc C-390 đơn lẻ đã bay đến Ushuaia để chở phụ tùng thay thế hỗ trợ cho một chiếc C-130 của Không quân Brasil đang làm nhiệm vụ tại Nam Cực. Trong cuộc xung đột giữa Nga và Ukraina năm 2022, một chiếc KC-390 và một chiếc VC-99B Legacy đã được phái đi thực hiện nhiệm vụ giải cứu công dân Brasil và các quốc gia khác. Phái đoàn cũng mang theo khoảng 12 tấn hàng viện trợ nhân đạo cho Ukraine. Chiến dịch đã giải cứu các công dân mang quốc tịch Brasil, Ukraina, Argentina và Colombia, tất cả đều được đưa về Brasil.[86][87]
Vào tháng 2 năm 2022, chính phủ Brasil và Embraer đã đồng ý cắt giảm đơn đặt hàng C-390 ban đầu từ 28 chiếc xuống còn 22 chiếc. Biện pháp này được thực hiện như một chính sách thắt lưng buộc bụng về tài chính do COVID-19, nhưng vẫn ít nghiêm trọng hơn các đề xuất ban đầu vốn muốn giảm xuống chỉ còn 15 chiếc. Tại thời điểm đó, có 4 chiếc C-390 đang phục vụ trong Không quân Brasil.[88][89]
Tính đến tháng 6 năm 2022, một chiếc C-390 thuộc Phi đội Fat (1st/1st GT) của Không quân Brasil đã lần đầu tiên tham gia Chiến dịch Nam Cực của Brasil, thả hàng tiếp tế cho Trạm Nam Cực Comandante Ferraz.[59] C-390 cũng tham gia Chiến dịch Hợp tác VII tại Colombia vào năm 2022, hoạt động trên các đường băng dài tới 2.100 mét ở các độ cao mô phỏng các sứ mệnh hỗ trợ nhân đạo và thả lính dù.
Vào năm 2023, dòng máy bay này tham gia Chiến dịch Surucucu, thả hàng tiếp tế từ trên không cho người bản địa Yanomami sống giữa các con sông Orinoco và Amazon. Cũng trong năm 2023, chúng đã tham gia cuộc tập trận Salitre IV tại Chile, nơi một chiếc KC-390 và sáu chiếc F-5 đã thực hiện 50 phi vụ chiến đấu, trong đó máy bay tiếp dầu đã thực hiện lần tiếp nhiên liệu trên không đầu tiên trong một sứ mệnh quốc tế.[79]
Vào tháng 12 năm 2024, Embraer và Không quân Brasil đã ký một thỏa thuận tại Mostra BID, Triển lãm An ninh và Quốc phòng Quốc gia ở Brasília, nhằm đẩy mạnh các nghiên cứu hợp tác hướng tới mở rộng năng lực của C-390 Millennium cho các nhiệm vụ tình báo, giám sát và trinh sát, với trọng tâm là tuần tra biển.[90]
Bồ Đào Nha
Trong số các nhiệm vụ đầu tiên thuộc Không quân Bồ Đào Nha vào tháng 10 năm 2023, chiếc C-390 đã vận chuyển quân nhân và hàng hóa đến quần đảo Canaria, Tây Ban Nha, nhằm hỗ trợ cuộc tập trận đa quốc gia Ocean Sky 2023 do Tây Ban Nha dẫn đầu. Sau đó, máy bay tiếp tục di chuyển đến Hoa Kỳ để tiếp nhận một trong những chiếc trực thăng Black Hawk do Bồ Đào Nha mua lại. Trên chuyến bay trở về, chiếc phi cơ này đã vượt Đại Tây Dương bằng một đường bay thẳng từ Providence, Rhode Island đến Ovar.[91]
Tiếp thị và các đơn đặt hàng tiềm năng
C-390 được tiếp thị như một giải pháp thay thế sử dụng động cơ phản lực cho dòng Lockheed C-130. Vào tháng 5 năm 2023, Tư lệnh Không quân Brasil, Chuẩn tướng Marcelo Kanitz Damasceno, đã chỉ ra rằng các nước Áo, Cộng hòa Séc, Ai Cập, Ấn Độ, Rwanda, Nam Phi, Hàn Quốc và Thụy Điển là những khách hàng tiềm năng cho dòng KC-390.[92]
- Angola: Không quân Quốc gia Angola đã đề cập đến việc đặt mua 4 chiếc C-390 nhằm thay thế các máy bay Antonov An-12 và các dòng máy bay vận tải khác của mình trong chuyến thăm của Tổng thống Brasil Lula vào tháng 8 năm 2023.[93][94]
- Colombia: Tính đến tháng 8 năm 2023, Lực lượng Hàng không Vũ trụ Colombia đang đàm phán để đặt mua lên đến 12 chiếc C-390.[95][96]
- Ai Cập: Sau các thỏa thuận hợp tác giữa Embraer và Ai Cập, có nhiều kỳ vọng về một thương vụ mua sắm C-390 cho Không quân Ai Cập.[94][96][97]
- Phần Lan: Vào tháng 4 năm 2025, Embraer thông báo rằng Không quân Phần Lan đang quan tâm đến C-390 nhằm bổ sung cho phi đội máy bay vận tải chiến thuật hiện có của họ.[98]
- Hy Lạp: Không quân Hy Lạp đang có nhu cầu thay thế dòng C-130H. Các phương án kế nhiệm tiềm năng bao gồm máy bay C-130J cũ hoặc C-390, với quy mô 6 chiếc đang được xem xét.[94] Lực lượng này đã đánh giá C-390 vào tháng 11 năm 2023 như một giải pháp thay thế tiềm năng cho các chiếc C-130 đang dần lỗi thời trong biên chế.[99]
- Ấn Độ: Một bản ghi nhớ giữa Embraer Defense & Security và Mahindra Group đã được ký kết vào tháng 2 năm 2024 với mục đích hợp tác cung cấp máy bay C-390 cho Không quân Ấn Độ trong dự án mua sắm máy bay vận tải hạng trung sắp tới.[100][101] Các doanh nghiệp này sẽ nghiên cứu khả năng biến Ấn Độ thành một trung tâm khu vực của C-390 trong tương lai.[102] Hợp tác với Tập đoàn Mahindra, Embraer đã đề xuất thiết lập một dây chuyền lắp ráp vào tháng 9 năm 2024.[103] Vào ngày 17 tháng 10 năm 2025, Embraer Defense & Security và Mahindra Group đã ký một thỏa thuận hợp tác chiến lược nhằm thúc đẩy dòng máy bay C-390 Millennium cho chương trình MTA của Không quân Ấn Độ. Đồng thời, Embraer đã khai trương văn phòng quốc gia tại Aerocity, New Delhi. Để tìm kiếm cơ hội sản xuất, lắp ráp tại địa phương, tiếp thị chung và xây dựng các cơ sở MRO, họ sẽ tham gia vào hệ sinh thái hàng không vũ trụ của Ấn Độ.[104][105][106] Vào ngày 20 tháng 2 năm 2026, Embraer và Mahindra Group công bố kế hoạch đẩy nhanh việc lựa chọn địa điểm để thành lập một căn cứ MRO tại Ấn Độ, tùy thuộc vào việc Không quân Ấn Độ lựa chọn C-390 trong chương trình MTA. Cơ sở này sẽ cung cấp dịch vụ bảo dưỡng và duy trì trong nước cho phi đội C-390 của Ấn Độ, đồng thời là một trung tâm MRO tiềm năng của khu vực.[107][108]
- Lithuania: Không quân Lithuania đã bắt đầu đàm phán để mua và bổ sung C-390 vào phi đội của mình.[109] Tính đến tháng 1 năm 2026, đơn đặt hàng đã bị hoãn lại cho đến sau năm 2030.[110]
- Maroc: Maroc đã tiếp nhận một chiếc KC-390 Millennium cho mục đích thử nghiệm, trong bối cảnh chờ đợi một thỏa thuận mua sắm tiềm năng giữa Maroc và Brasil.[111] Vào cuối năm 2024, Maroc thông báo đã lựa chọn C-390 để thay thế đội bay C-130 của mình.[112]
- Ba Lan: Vào tháng 9 năm 2025, Embraer đã chào bán KC-390 cho Không quân Ba Lan nhằm đáp ứng nhu cầu về máy bay vận tải và máy bay tiếp dầu của nước này. Embraer gợi ý rằng 20 khung thân máy bay có thể được bán cho Ba Lan, đi kèm với đề xuất chuyển giao sản xuất tại địa phương.[113]
- Rwanda: Không quân Rwanda được dẫn chứng là một khách hàng tiềm năng cho hai chiếc C-390.[94]
- Ả Rập Xê Út: Vào tháng 11 năm 2023, có báo cáo cho biết Embraer và công ty SAMI của Ả Rập Xê Út đã hợp tác để chào bán máy bay vận tải C-390 cho chính phủ Ả Rập Xê Út, bao gồm cả tiềm năng lắp ráp và hỗ trợ kỹ thuật tại địa phương.[114]
- Slovakia: Không quân Slovakia đã lựa chọn dòng C-390 vào tháng 12 năm 2024.[115][116] Các cuộc đàm phán để mua ba chiếc máy bay chuẩn bị được bắt đầu.[116]
- Nam Phi: Tính đến tháng 9 năm 2023, Không quân Nam Phi đang thảo luận để mua 6 chiếc C-390.[94][96]
- Hoa Kỳ: Embraer đã hợp tác với L3Harris để tiếp thị dòng KC-390 cho Không quân Hoa Kỳ vào năm 2022, nhưng mối quan hệ hợp tác này đã tan vỡ vào cuối năm 2024.[117] Embraer tuyên bố họ vẫn có ý định tiếp thị KC-390 cho Hoa Kỳ, cụ thể là một ứng cử viên trong chương trình Hệ thống Tiếp nhiên liệu trên không Thế hệ tiếp theo. Vào năm 2025, L3Harris cho biết họ vẫn duy trì mối quan hệ với Embraer liên quan đến khái niệm "Máy bay tiếp dầu linh hoạt" của dòng KC-390. Embraer đang phát triển một hệ thống tiếp dầu dạng ống cứng cho KC-390 để phù hợp với nhu cầu của Không quân Hoa Kỳ, đồng thời khẳng định rằng với việc lắp ráp tại địa phương, khoảng 70% linh kiện máy bay sẽ có nguồn gốc từ Mỹ và tuân thủ Đạo luật Mua hàng Mỹ. Vào năm 2024, một chiếc KC-390 của Không quân Brasil đã tham gia Cuộc tập trận Storm Flag, chứng minh khả năng cất cánh trên đường băng dã chiến cho Không quân Hoa Kỳ thấy.[118] Vào tháng 6 năm 2025, Embraer thông báo họ đang đàm phán với Northrop Grumman để cùng chào bán C-390 cho Không quân Hoa Kỳ.[119] Không quân Brasil đã cử một chiếc KC-390 đi trình diễn tại Hoa Kỳ vào cuối tháng 4 và đầu tháng 5 năm 2025 để cho thấy các năng lực của mình.[120] Theo một bản ghi nhớ, Northrop sẽ nghiên cứu các phương án phát triển hệ thống tiếp dầu dạng ống cứng tự động cho dòng KC-390 của Embraer, với hy vọng thu hút các khách hàng Mỹ và quốc tế.[121]
- Thổ Nhĩ Kỳ: Vào ngày 4 tháng 4 năm 2025, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Brasil xác nhận rằng các cuộc đàm phán với Thổ Nhĩ Kỳ đang được mở ra cho khả năng mua sắm dòng C-390.[122]
BAE Systems đã ký một thỏa thuận với Embraer nhằm tiếp thị dòng C-390 tới Kuwait, Qatar, Oman và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.[123]
Vào tháng 4 năm 2024, Embraer và công ty bưu chính Brasil Correios đã ký một Bản ghi nhớ hợp tác tập trung vào vận tải hàng không. Mối quan hệ đối tác này bao gồm kế hoạch đánh giá dòng C-390 như một máy bay chở hàng dân sự cho Correios.[124]
Bên sử dụng
Các bên vận hành hiện tại
Brasil
- Không quân Brasil – mười chín chiếc C-390 đã được đặt mua,[125][77] với tám chiếc đã được bàn giao tính đến tháng 10 năm 2025.[126][127]
Hungary
- Không quân Hungary – hai chiếc C-390 được đặt mua vào năm 2020,[130] chiếc đầu tiên được bàn giao vào ngày 19 tháng 10 năm 2023,[131] chiếc thứ hai vào ngày 26 tháng 6 năm 2024[132] và chiếc thứ ba vào tháng 11 năm 2025.[133] Các máy bay này sẽ được khai thác bởi Phi đoàn Vận tải Hàng không "Teve" tại Căn cứ Không quân Kecskemét.[134][135] Cấu hình mà Lực lượng Phòng vệ Hungary đặt hàng bao gồm bộ thiết bị Đơn vị Chăm sóc Đặc biệt, cho phép Hungary cung cấp dịch vụ y tế chuyên sâu trong các sứ mệnh nhân đạo ở nước ngoài.[136]
Bồ Đào Nha
- Không quân Bồ Đào Nha – năm chiếc C-390 được đặt mua vào năm 2019 để thay thế các chiếc C-130 của nước này.[137] Thỏa thuận bao gồm năm chiếc C-390 và một hệ thống mô phỏng buồng lái để huấn luyện phi công, với giá trị báo cáo là 827 triệu euro. Chiếc máy bay đầu tiên được bàn giao vào ngày 19 tháng 10 năm 2022 tại Căn cứ Không quân Beja[138] và bắt đầu đi vào vận hành một năm sau đó vào tháng 10 năm 2023.[139] Chiếc thứ hai được bàn giao vào tháng 6 năm 2024.[140] Chiếc thứ ba được bàn giao vào tháng 7 năm 2025.[141] Vào năm 2025, Bồ Đào Nha đã đặt mua thêm một chiếc KC-390, nâng tổng số lượng đặt hàng lên sáu chiếc; đây là đơn hàng mua bổ sung đầu tiên từ một bên đang vận hành dòng máy bay này. Ngoài ra, Embraer và Không quân Bồ Đào Nha có ý định đưa mười tùy chọn mua vào hợp đồng để phục vụ cho các thương vụ mua sắm tiềm năng trong tương lai của các quốc gia châu Âu hoặc NATO thông qua Bồ Đào Nha.[142] Vào tháng 1 năm 2026, Không quân Bồ Đào Nha đã tiếp nhận chiếc C-390M thứ tư tại Căn cứ Không quân số 11 ở Beja. Sau lễ bàn giao máy bay tại Brasil ở nhà máy Embraer tại Gavião Peixoto, máy bay đã được chuyển giao thông qua một điểm dừng kỹ thuật ở Recife trong một chuyến bay thẳng kéo dài tám giờ qua Đại Tây Dương. Đây là chiếc C-390M đầu tiên của Bồ Đào Nha được trang bị hệ thống tiếp nhiên liệu trên không Cobham 912-E.[143]
- Phi đoàn 506 "Rinocerontes" Căn cứ Không quân Beja
Các bên vận hành tương lai
Áo
- Không quân Áo – bốn chiếc C-390 được đặt mua vào năm 2023 để thay thế các chiếc C-130K đã cũ, các đợt bàn giao dự kiến bắt đầu từ năm 2026.[144][145]
Séc
- Không quân Séc – hai chiếc C-390 được lựa chọn vào tháng 10 năm 2023 nhằm đáp ứng các yêu cầu trong tương lai về tiếp nhiên liệu trên không và vận tải hạng trung cánh cố định.[146][147] Hợp đồng được ký kết vào ngày 25 tháng 10 năm 2024,[148] với chiếc máy bay đầu tiên bị lùi lịch bàn giao sang năm 2026, và chiếc thứ hai vào năm 2027 hoặc 2028.[149] Theo kế hoạch ban đầu, Không quân Séc sẽ tiếp nhận chiếc máy bay C-390 đầu tiên vào tháng 11 năm 2025. Tuy nhiên, nhà sản xuất đã thông báo cho Bộ Quốc phòng về sự chậm trễ này. Để bù đắp cho việc bàn giao muộn, Bộ Quốc phòng có thể nhận được thêm các nguồn cung cấp vật tư và dịch vụ miễn phí. Ngày bàn giao mới đang được thương lượng, nhưng chiếc máy bay đầu tiên có khả năng sẽ được bàn giao trong quý 2 năm 2026.
Hà Lan
- Lực lượng Hàng không và Vũ trụ Hoàng gia Hà Lan – đã lựa chọn dòng C-390 vào năm 2022 với năm chiếc máy bay vận tải được đặt mua để thay thế dòng C-130H. Hợp đồng được ký kết vào tháng 7 năm 2024 và các đợt bàn giao sẽ bắt đầu vào cuối năm 2027.[150][151][152] Tại Triển lãm hàng không Paris 2025, Hà Lan được công bố đã đặt hàng một mô-đun y tế hàng không, đây là một hệ thống tự chứa, có thể vận chuyển bằng đường hàng không và hoàn toàn tương thích với hệ thống bốc dỡ hàng hóa dạng lăn của C-390. Thiết bị này sẽ nâng cao khả năng của Hà Lan (cùng các đối tác Áo và Thụy Điển) trong việc thực hiện các chiến dịch nhân đạo, cứu trợ thiên tai và y tế quân sự ở nước ngoài. Hợp đồng cũng cho phép mua thêm tối đa bảy mô-đun tương tự cho ba quốc gia đối tác sử dụng C-390 này.[142]
Hàn Quốc
- Không quân Đại Hàn Dân Quốc – ba chiếc C-390 được đặt mua vào năm 2023, dự kiến đưa vào biên chế trước năm 2026.[153][154][155]
Thụy Điển
- Không quân Thụy Điển – được lựa chọn vào tháng 11 năm 2024,[156][157][158] bốn chiếc được đặt mua cùng tùy chọn mua thêm bảy chiếc khác.[159][160] Đơn đặt hàng này là một phần của thỏa thuận ba bên giữa Thụy Điển, Áo và Hà Lan, bao gồm một tùy chọn mua thêm bảy máy bay.[161]
Uzbekistan
- Không quân Uzbekistan – danh tính khách hàng mua C-390 được hé lộ vào tháng 2 năm 2026.[162][163][164]
UAE
- Không quân UAE – vào ngày 4 tháng 5 năm 2026, một hợp đồng đã được ký kết để mua 10 máy bay với tùy chọn mua thêm tối đa 10 chiếc khác.[165]
Colombia
- Vào ngày 30 tháng 3 năm 2026, Tổng thống Colombia Gustavo Petro đã phê duyệt việc mua hai máy bay C-390 để thay thế cho hai chiếc C-130H đã ngừng hoạt động. Ông Petro cũng xếp C-390 cùng với Airbus A400M Atlas và Lockheed Martin C-130J Super Hercules làm các ứng cử viên để thay thế toàn bộ phi đội C-130H Hercules hiện tại.[166]
Đặc điểm kỹ thuật (C-390 Millennium)
Dữ liệu lấy từ Aviation Week,[10] Embraer[167]
Đặc tính tổng quan
- Kíp lái: 3 (hai phi công, một người quản khoang hàng)
- Sức chứa: 26.000 kg (57.000 lb) / 80 binh sĩ / 74 cáng thương và 8 hộ lý / 66 lính dù / 7 tấm pallet tiêu chuẩn 463L / 6 tấm pallet tiêu chuẩn 463L và 36 binh sĩ
- Chiều dài: 35,2 m (115 ft 6 in)
- Sải cánh: 35,05 m (115 ft 0 in)
- Chiều cao: 11,84 m (38 ft 10 in)
- Trọng lượng rỗng: 35.000 kg (77.162 lb)
- Trọng lượng cất cánh tối đa: 86.999 kg (191.800 lb)
- Sức chứa nhiên liệu: 23.000 đến 35.000 kg (50.700 đến 77.160 lb) với 3 thùng nhiên liệu phụ
- Lực nâng có ích: 26.000 kg (57.320 lb)
- Chiều dài × chiều cao × chiều rộng khoang hàng: 18,5 m × 3,0 m × 3,4 m (60,6 ft × 9,8 ft × 11,3 ft)
- Động cơ: 2 × IAE V2500-E5 turbofan, lực đẩy 139,4 kN (31.330 lbf) mỗi chiếc
Hiệu suất bay
- Vận tốc cực đại: 988 km/h (614 mph; 533 kn) Mach 0,93
- Vận tốc hành trình: 870 km/h; 541 mph (470 kn) Mach 0,8
- Vận tốc tắt ngưỡng: 193 km/h; 120 mph (104 kn) IAS
- Tầm bay: 5.019 km; 3.119 mi (2.710 nmi) với tải trọng 14.000 kg (31.000 lb)
- 2.720 km (1470 nmi; 1.690 mi) với tải trọng 23.000 kg (51.000 lb)
- 2.000 km (1080 nmi; 1.240 mi) với tải trọng 26.000 kg (57.000 lb)
- Tầm bay chuyển sân: 6.241 km; 3.878 mi (3.370 nmi) – tối đa 8.460 km (4570 nmi; 5.260 mi) khi mang theo thùng nhiên liệu phụ
- Trần bay: 10.973 m (36.000 ft)
Vũ khí trang bị
- Giá treo: 3, mang được POD Optical / IR Rafael Litening II / IFR Cobham 900E
Hệ thống điện tử
- Rockwell Collins Pro Line Fusion
- Hệ thống và thiết bị
- RWR / hệ thống mồi bẫy điện tử và nhiệt (hệ thống tự vệ)
- DIRCM – Hệ thống tự vệ đối phó hồng ngoại định hướng (Directional Infrared Countermeasures) (hệ thống tự vệ)
- Hệ thống tiếp nhiên liệu trên không
- Hệ thống HUD kép
- Hệ thống chiếu sáng khoang lái tương thích với kính nhìn đêm
- CCDP – Continuously Computed Drop Point, hệ thống tính toán điểm thả hàng tự động, chính xác[168]
- CDS – Hệ thống thả hàng bằng container (Container Delivery System)[169]
- LVAD – Hệ thống thả hàng bằng dù tốc độ thấp (Low Velocity Airdrop Delivery)[169]
- EEPGS – Hệ thống máy phát điện khẩn cấp (Emergency Electric Power Generator System, loại RAT)
Xem thêm
- Máy bay liên quan
- Máy bay tương tự
- EADS CASA C-295
- Airbus A400M Atlas
- Antonov An-178
- Shaanxi Y-9
- Ilyushin Il-276
- Kawasaki C-2
- Lockheed Martin C-130J Super Hercules
Tham khảo
- ^ "Embraer entrega primeiro avião multimissão KC-390 à Força Aérea Brasileira". Poder Aéreo (bằng tiếng Bồ Đào Nha). ngày 4 tháng 9 năm 2019.
- ^ a b Parsons, Dan (ngày 3 tháng 2 năm 2015). "Embraer KC-390 takes maiden flight". Flightglobal. Washington, DC. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2016.
- ^ a b "FAB and Embraer Announce Plan for KC 390 Initial Acquisition" (Thông cáo báo chí). São José dos Campos: Embraer. ngày 21 tháng 7 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2016.
- ^ a b "Inside Embraer's KC-390 Tanker/Transport". Aviation Week. ngày 25 tháng 2 năm 2011. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 10 năm 2012.
- ^ O'Connor, Kate (ngày 5 tháng 9 năm 2019). "Embraer Delivers First KC-390". Avweb. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 9 năm 2019. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2019.
- ^ "Embraer divulga nome e designação de seu avião de transporte multimissão: C-390 Millennium". Embraer. ngày 18 tháng 11 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2026.
- ^ "Boeing-Embraer joint venture: KC-390 becomes C-390 Millennium". Aerotime Hub. ngày 18 tháng 11 năm 2019.
- ^ Mogilevskaia, Anna (ngày 7 tháng 12 năm 2024). "Kaliňák bude v Brazílii rokovať o stámiliónovom nákupe. Pre zľavu na lietadlá ponúkne slovenské húfnice" [Kaliňák will negotiate a hundred million purchase in Brazil. He will offer Slovak howitzers in exchange for a discount on the aircraft]. Pravda (bằng tiếng Slovak).
- ^ "Transport Aircraft". Nations: Dawn of an Era (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2025.
- ^ a b c d e f Wuerfel, Tim (ngày 19 tháng 4 năm 2019). "Pilot Report: Putting Embraer's KC-390 Through Its Paces". Aviation Week & Space Technology.
- ^ a b Trimble, Stephen (ngày 8 tháng 7 năm 2014). "Redesign transforms KC-390 into all-new market threat". Flightglobal. Truy cập ngày 16 tháng 8 năm 2015.
- ^ Norris, Guy (ngày 13 tháng 11 năm 2006). "Embraer studies C-130-sized tactical airlifter". Flightglobal. Los Angeles. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2016.
- ^ Warwick, Graham (ngày 19 tháng 4 năm 2007). "Embraer reveals details of C-390 military airlifter". Flightglobal. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2009.
- ^ "Governo investirá no cargueiro C-390 da Embraer" [Government will invest in Embraer's C-390 cargo aircraft]. Defesa Brasil (bằng tiếng Bồ Đào Nha). Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 3 năm 2009.
- ^ "Câmara aprova verba de R$800 milhões para cargueiro militar" [Chamber approves R$800 million budget for military cargo aircraft]. Base Militar (bằng tiếng Bồ Đào Nha). ngày 7 tháng 11 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2012.
- ^ "Defesa salva de cortes plano de avião cargueiro" [Defence saves cargo aircraft plan from cuts]. Estadão (bằng tiếng Bồ Đào Nha). O Estado de S Paulo. ngày 21 tháng 8 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2012.
- ^ Trimble, Stephen (ngày 14 tháng 4 năm 2009). "Brazilian Air Force signs deal launching Embraer KC-390 tanker-transport". Flightglobal. Washington DC. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2016.
- ^ Trimble, Stephen (ngày 13 tháng 5 năm 2010). "Embraer reveals KC-390 schedule, design changes". Flightglobal. Washington DC. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2010.
- ^ Wall, Robert (ngày 21 tháng 7 năm 2010). "KC-390 advances, F-X2 doesn't". Aviation Week. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2016.
- ^ Trimble, Stephen (ngày 21 tháng 6 năm 2011). "Embraer reveals plan for KC-390 civil stretch". Flightglobal. Paris. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2012.
- ^ "Argentina joins manufacturing of Brazil's KC 390 jet powered military transport". MercoPress. ngày 19 tháng 4 năm 2011.
- ^ "Embraer Reveals Discussions on a Partnership with Chilean Aeronautics Industry for the KC-390" (Thông cáo báo chí). Embraer. ngày 24 tháng 8 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2019.
- ^ "Garré brindó una charla a suboficiales de base naval de Mar del Plata" (bằng tiếng Tây Ban Nha). República Argentina – Ministerio de Defensa. ngày 10 tháng 8 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 7 năm 2011.
- ^ Croft, John (ngày 1 tháng 9 năm 2010). "Colombia formalises Embraer KC-390 interest". Flightglobal.
- ^ "Defence Ministers of Portugal and Brazil Sign Memorandum of Understanding on the KC-390" (Thông cáo báo chí). defense-aerospace.com. ngày 10 tháng 9 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 9 năm 2010. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2010.
- ^ "Brazil and Portugal Sign Defense Partnership for KC-390 Program" (Thông cáo báo chí). Embraer. ngày 14 tháng 12 năm 2011. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2012.
- ^ "Boeing and Embraer Sign Agreement for Broad Business Cooperation to Benefit Customers and Support Industry Growth" (Thông cáo báo chí). Washington DC: Boeing. ngày 9 tháng 4 năm 2012.
- ^ "Boeing and Embraer Sign Agreement to Collaborate on KC-390 Program" (Thông cáo báo chí). São Paulo: Boeing. ngày 26 tháng 6 năm 2012.
- ^ "Embraer's Multinational KC-390 Tactical Air Transport Program". Defense Industry Daily. ngày 22 tháng 10 năm 2014.
- ^ "Boeing Embraer – Defense Joint Venture to Develop New Markets for the C-390 Millennium" (Thông cáo báo chí). Boeing. ngày 18 tháng 11 năm 2019.
- ^ "Boeing Terminates Agreement to Establish Joint Ventures with Embraer" (Thông cáo báo chí). Boeing. ngày 25 tháng 4 năm 2020.
- ^ Trimble, Stephen (ngày 14 tháng 4 năm 2011). "Embraer signs two new suppliers for KC-390". Flightglobal. Rio de Janeiro.
- ^ "BAE Systems selected for Embraer KC-390 primary flight control system" (Thông cáo báo chí). BAE Systems. ngày 27 tháng 7 năm 2011.
- ^ "KC-390 cargo jet will have landing gear by ELEB" (Thông cáo báo chí). Embraer. ngày 8 tháng 4 năm 2011.
- ^ Carregueiro, Nuno (ngày 4 tháng 7 năm 2016). "KC-390. O maior projecto aeronáutico português" [KC-390. The largest Portuguese aeronautical project]. Jornal de Notícias (bằng tiếng Bồ Đào Nha). Lisbon.
- ^ "KC390: O maior projecto aeronáutico português" [KC 390: The largest Portuguese aeronautical project]. EuroDefense Portugal (bằng tiếng Bồ Đào Nha). Lisbon. ngày 4 tháng 7 năm 2016.
- ^ "OGMA produziu primeiro painel do KC-390 para entregar à Força Aérea". Jornal de Notícias. Lisbon. ngày 23 tháng 1 năm 2020.
- ^ "Embraer selects Rockwell Collins advanced avionics system for Brazilian Air Force KC-390 fleet" (Thông cáo báo chí). Rockwell Collins. ngày 4 tháng 5 năm 2011.
- ^ "Embraer selects Rockwell Collins to provide KC-390 Cargo Handling and Aerial Delivery Control System" (Thông cáo báo chí). São José dos Campos: Rockwell Collins. ngày 11 tháng 11 năm 2015.
- ^ "Para Rossi, es un "hito histórico" la asociación de Argentina con Embraer en la frabricación de un nuevo avión militar" (bằng tiếng Tây Ban Nha). telam.com.ar. ngày 21 tháng 10 năm 2014. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 6 năm 2022.
- ^ Trimble, Stephen (ngày 26 tháng 7 năm 2011). "IAE steps into military market with KC-390 win". Flightglobal. Washington DC.
- ^ "Brasil e Portugal firmam acordo para fabricar avião Super Tucano". Agência Brasil. ngày 24 tháng 4 năm 2023. Truy cập ngày 30 tháng 4 năm 2023.
- ^ Bianconi, César; Haynes, Brad (ngày 21 tháng 10 năm 2014). "Embraer apresenta protótipo de cargueiro KC-390 e espera acelerar vendas". Reuters (bằng tiếng Bồ Đào Nha). Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2014.
- ^ "EMBRAER Rolls Out KC-390 Military Airlift". DefesaNet. ngày 21 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2014.
- ^ Carey, Bill (ngày 8 tháng 11 năm 2015). "Embraer's KC-390 Returns to Flight Test". AINonline. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2016.
- ^ Trimble, Stephen (ngày 30 tháng 7 năm 2015). "Embraer announces two-year delay for KC-390". Flightglobal.
- ^ "KC-390 já ultrapassou a marca de 100 horas de voo" (bằng tiếng Bồ Đào Nha). Defesanet. ngày 18 tháng 2 năm 2016.
- ^ a b Alcock, Charles (ngày 17 tháng 2 năm 2016). "Embraer's KC-390 Returns to Flight Test". AINonline. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2016.
- ^ "Embraer conclui o segundo protótipo do cargueiro militar KC-390" (bằng tiếng Bồ Đào Nha). Defesanet. ngày 15 tháng 3 năm 2016.
- ^ "KC-390's Flight Test Campaign Progresses" (PDF). Embraer Defense & Security. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2016.
- ^ KC-390 Flight Campaign Status (Motion picture). Embraer Defense & Security. 2016.
- ^ Patterson, Thom (ngày 20 tháng 7 năm 2017). "Brazilian aircraft takes on an American military icon". CNNMoney. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 7 năm 2017.
- ^ a b Ranter, Harro. "ASN Aircraft accident Embraer KC-390 PT-ZNF Gavião Peixoto-Embraer Unidade Airport, SP". aviation-safety.net.
- ^ Trimble, Stephen (ngày 20 tháng 12 năm 2017). "Embraer moves closer to KC-390 delivery with IOC declaration". Flightglobal.
- ^ "Embraer reports KC-390 runway excursion in Gaviao Peixoto". Flightglobal. ngày 5 tháng 5 năm 2018.
- ^ "First Production KC-390 Takes to the Air". AIN online. ngày 10 tháng 10 năm 2018.
- ^ Reim, Garrett (ngày 24 tháng 10 năm 2018). "Embraer KC-390 receives Brazilian type certification". Flight international.
- ^ "Brazilian Air Force and Embraer test KC-390 Millennium in extreme cold". airrecognition.com. tháng 2 năm 2021.
- ^ a b "KC-390 realiza primeira missão real na Antártica". aeromagazine.uol.com.br. ngày 1 tháng 7 năm 2022.
- ^ "Embraer C-390 Millennium recebe Certificado de Tipo Final, alcançando a Capacidade Operacional Completa (FOC)". aereo.jor.br. ngày 3 tháng 4 năm 2023.
- ^ missions systems.
- ^ a b c d "C-390 Millennium. The New Generation Airlifter, For Today's World". Aviation Week & Space Technology. ngày 30 tháng 3 năm 2022.
- ^ "Embraer selects Rockwell Collins advanced avionics system for Brazilian Air Force KC-390 fleet". Rockwell Collins. ngày 5 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2012.
- ^ "Cobham Selected by Embraer Defense and Security to Supply the Aerial Refuelling Receiver Probe for the KC 390 Tanker Aircraft" (PDF). Cobham. ngày 7 tháng 12 năm 2012. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 23 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2012.
- ^ "Embraer Defense and Security Selects Messier-Bugatti-Dowty for KC-390 Military Transport Jet". Embraer. ngày 23 tháng 6 năm 2011. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2012.
- ^ "Goodrich Selected for Additional Products on Embraer's Defense and Security KC-390 Military Transport Aircraft". Goodrich. ngày 7 tháng 5 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2012.
- ^ "Embraer Defense and Security selects Esterline for KC-390 Program". Embraer. ngày 21 tháng 6 năm 2011. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2012.
- ^ "Thales new generation Inertial Navigation System and GPS selected by Embraer Defense and Security for the KC-390". Lưu trữ ngày 24 tháng 5 năm 2012 tại Wayback Machine Thales Group, 4 May 2012. Retrieved: 4 May 2012.
- ^ "Embraer Defense & Security selects SELEX Galileo to supply Gabbiano radar for the new KC-390 tactical transport programme" (PDF). SELEX Galileo. ngày 12 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2012.
- ^ "Gabbiano Surveillance Radar Family" (PDF). Selex Galileo. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2012.
- ^ "Elbit Systems' Brazilian Subsidiary, AEL, to Provide EMBRAER with Advanced Systems for the KC-390 Program". Elbit Systems. ngày 26 tháng 10 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2012.
- ^ "DRS Defense Solutions to Provide Cargo Handling and Aerial Delivery Systems for Embraer KC-390 Military Transport Aircraft". DRS Technologies. ngày 22 tháng 3 năm 2011. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2012.
- ^ "Brasil quer nova versão do KC-390". Revista Asas (bằng tiếng Bồ Đào Nha). ngày 3 tháng 12 năm 2024.
- ^ "Embraer y la Fuerza Aérea Brasileña realizarán estudios para desarrollar una nueva versión ISR de patrullaje marítimo del C-390 Millennium". zona-militar.com (bằng tiếng Tây Ban Nha). ngày 4 tháng 12 năm 2024.
- ^ "FAB anuncia compra menor de cargueiros da Embraer; empresa diz que buscará 'medidas legais'". G1. Globo. ngày 12 tháng 11 năm 2021.
- ^ "Embraer delivers first KC-390 to the brazilian air force". Aerotime. ngày 5 tháng 9 năm 2019. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2021.
- ^ a b Reim, Garrett (ngày 4 tháng 9 năm 2019). "Brazilian air force receives first Embraer KC-390". Flightglobal.
- ^ a b "KC-390 – FAB recebe quarta aeronave KC-390 Millennium". Defesanet. ngày 20 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2021.
- ^ a b "Embraer strongly pushes its C-390 Millenium on the international market". European Defense Review. ngày 28 tháng 4 năm 2023. Truy cập ngày 30 tháng 4 năm 2023.
- ^ "KC-390 transports more than 8 tons of equipment to Manaus". defesanet.com.br. ngày 14 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2021.
- ^ "KC-390 flies on a new mission against the COVID-19 crisis in Manaus". Aeroin.net. ngày 14 tháng 1 năm 2021.
- ^ "FAB presta assistência humanitária à República Libanesa". fab.mil.br. ngày 12 tháng 8 năm 2020.
- ^ Morrison, Murdo (ngày 7 tháng 3 năm 2022). "C-390 gaining credibility in Gulf, says Embraer's Schneider". flightglobal.com.
- ^ "KC-390 realiza lançamento de paraquedistas em treinamento com C-17 e C-130 da USAF". fab.mil.br. ngày 3 tháng 2 năm 2021.
- ^ "KC-390 Millennium decola com ajuda humanitária para o Haiti". FAB. ngày 22 tháng 8 năm 2021.
- ^ "Em aviões da FAB, brasileiros e estrangeiros vindos da Ucrânia chegam ao Brasil". FAB. ngày 10 tháng 3 năm 2022.
- ^ Hemmerdinger, Jon (ngày 6 tháng 6 năm 2022). "Embraer sees heightened C-390 demand amid geopolitical tensions". Flightglobal.
- ^ Hoyle, Craig (ngày 10 tháng 2 năm 2022). "Embraer, Brazilian air force agree six-unit cut to C-390 contract". Flightglobal.
- ^ Barreira, Victor (ngày 17 tháng 11 năm 2021). "Brazilian Air Force reduces KC/C-390 buy". Jane's.
- ^ Staff, Naval News (ngày 4 tháng 12 năm 2024). "Embraer and Brazilian Air Force to Study MPA variant of C-390 Millennium". Naval News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2024.
- ^ "Portugal conducts first force projection with new KC-390 transport aircraft". Defence Industry Europe. ngày 26 tháng 10 năm 2023.
- ^ "Brazil sees wide opportunities for KC-390 airlifter". Jane's. ngày 10 tháng 5 năm 2023.
- ^ Meier, Ricardo (ngày 28 tháng 8 năm 2023). "Angola may acquire four Embraer KC-390s, says Brazilian government". Air Data News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2023.
- ^ a b c d e Meier, Ricardo (ngày 1 tháng 10 năm 2023). "How many KC-390s can Embraer sell to potential interested countries?". Air Data News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2023.
- ^ Vinholes, Thiago (ngày 17 tháng 4 năm 2023). "Colombia evaluates purchase of Embraer KC-390, says Brazilian government". Air Data News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2023.
- ^ a b c Vinholes, Thiago (ngày 19 tháng 5 năm 2023). "Eight countries are negotiating the acquisition of the KC-390, according to the commander of the Brazilian Air Force". Air Data News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2023.
- ^ "EGYPT: Embraer hopes to profit from Cairo-Brasilia rapprochement – 27/05/2022". Africa Intelligence (bằng tiếng Anh). ngày 27 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2023.
- ^ "Brazil confirms that three more countries are close to buying the C-390 transport aircraft". Army Recognition. ngày 4 tháng 4 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2026.
- ^ "Hellenic Air Force meets with Embraer again to discuss the C-390 Millennium". airdatanews.com. Air Data News. ngày 29 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2023.
- ^ Peri, Dinakar (ngày 9 tháng 2 năm 2024). "Embraer teams up with Mahindra to bid for IAF's medium transport aircraft deal". The Hindu (bằng tiếng Anh). ISSN 0971-751X. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2025.
- ^ Siddiqui, Huma (ngày 7 tháng 2 năm 2023). "IAF looking for new transport aircraft – Is Embraer's C-390 Millennium coming?". The Financial Express (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2025.
- ^ "Mahindra, Embraer tie up for medium transport aircraft in India". The Economic Times. ngày 9 tháng 2 năm 2024. ISSN 0013-0389. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2025.
- ^ "Embraer proposes aircraft assembly line in India in partnership with Mahindra". ETInfra (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2024.
- ^ "Embraer and Mahindra Group Forge Strategic Alliance to Introduce the C-390 Millennium to India" (Thông cáo báo chí). Mahindra Group. ngày 17 tháng 10 năm 2025. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2025.
- ^ "Embraer, Mahindra expand partnership to develop C-390 Millennium in India". Reuters. ngày 17 tháng 10 năm 2025. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2025.
- ^ Chandra, Jagriti (ngày 17 tháng 10 năm 2025). "Embraer inaugurates India office, signs agreement with Mahindra group to develop a hub for C-390 military transport aircraft". The Hindu (bằng tiếng Anh). ISSN 0971-751X. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2025.
- ^ "Embraer and Mahindra Group Advance Localization Strategy in India with Planned C-390 Millennium MRO Capability" (Thông cáo báo chí). Mahindra Group. ngày 19 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2026.
- ^ "Embraer, Mahindra Group plan to set up MRO base for C-390 aircraft in India". Business Standard. ngày 19 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2026.
- ^ "Pradedamos derybos dėl karinių transporto orlaivių įsigijimo". LR Krašto apsaugos ministerija (bằng tiếng Litva). ngày 18 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2025.
- ^ Manuel, Rojoef (ngày 28 tháng 1 năm 2026). "Lithuania Delays Buying Embraer C-390 Amid Reprioritization". The Defense Post (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2026.
- ^ Kasraoui, Safaa (ngày 7 tháng 3 năm 2024). "Moroccan Military Tests Brazil's KC-390 Millennium for Potential Acquisition". Morocco World News.
- ^ "Morocco selects Brazilian Embraer C-390 Millennium to replace C-130 Hercules transport fleet". Global Defense News. ngày 4 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2025.
- ^ Głowacki, Bartosz (ngày 3 tháng 9 năm 2025). "At first MSPO appearance, Embraer offers Poland KC-390 both as transport and tanker". Breaking Defense. Truy cập ngày 3 tháng 9 năm 2025.
- ^ "Embraer, SAMI pitch C-390 final assembly to Saudi Arabia".
- ^ "La Aviación de Transporte Militar de Eslovaquia pone la mira en el KC-390 Millennium de Embraer". Infodefensa (bằng tiếng Tây Ban Nha). ngày 26 tháng 11 năm 2024.
- ^ a b "Slovakia to enter talks to buy three C-390 aircraft, Brazil's Embraer says". Reuters. ngày 10 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2024.
- ^ Marrow, Michael; Insinna, Valerie (ngày 11 tháng 10 năm 2024). "EXCLUSIVE: L3Harris, Embraer no longer working together to pitch C-390 to US". Breaking Defense. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2025.
- ^ Hoyle, Craig (ngày 28 tháng 3 năm 2025). "USAF need fuels Embraer's ambition with KC-390 Agile Tanker". Flight Global. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2025.
- ^ Diaz, Pablo (ngày 12 tháng 6 năm 2025). "Embraer in Talks with Northrop Grumman to Pitch C-390 to U.S. Air Force". Aviacionline. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2025.
- ^ "Embraer successfully concludes KC-390 Millennium demo tour in the U.S. with static display at Joint Base Andrews". Embraer. ngày 12 tháng 5 năm 2025. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2025.
- ^ https://breakingdefense.com/2026/02/northrop-brazils-embraer-partner-on-kc-390-to-pitch-us-others/
- ^ "Brazil confirms that three more countries are close to buying the C-390 transport aircraft". Army Recognition. ngày 4 tháng 4 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2026.
- ^ Thomas, Richard (ngày 21 tháng 7 năm 2022). "Embraer and BAE Systems sign MoU to market C-390". Airforce Technology (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2023.
- ^ "Embraer and Correios sign Memorandum of Understanding for optimization studies in air cargo transport". Embraer.
- ^ "Brazil cuts three Embraer KC-390s, reducing order to 19".
- ^ "Embraer da un nuevo paso para completar la entrega de los 19 aviones KC-390 ordenados por la Fuerza Aérea Brasileña". Zona Militar (bằng tiếng Tây Ban Nha). ngày 3 tháng 10 năm 2025. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2025.
- ^ "Embraer entregou hoje o oitavo KC-390 Millennium para a FAB". Revista Força Aérea (bằng tiếng Bồ Đào Nha). ngày 2 tháng 10 năm 2025. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2025.
- ^ "Presidente Bolsonaro participa da cerimônia de recebimento do quinto KC-390 da FAB". Defesa Aérea & Naval. ngày 2 tháng 12 năm 2021.
- ^ "FAB celebra Dia do Especialista e incorpora aeronaves – Força Aérea Brasileira".
- ^ "Hungary Signs Contract For Acquisition of Two Multi-Mission KC-390 Millennium Airlifters". ngày 17 tháng 11 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 11 năm 2020.
- ^ "Delivery of first Portuguese Air Force Millennium". ngày 20 tháng 10 năm 2023.
- ^ "Second KC-390 Millennium for Portugal". ngày 9 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2024.
- ^ "Megérkezett a Magyar Honvédség második KC-390 Millennium szállító repülőgépe". honvedelem.hu. Ministry of Defence, Hungary. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2025.
- ^ "First Embraer C-390 aircraft of Hungarian military to arrive tomorrow". Daily News Hungary. ngày 11 tháng 4 năm 2024.
- ^ "Hungary welcomes first C-390 for testing". Alert 5. ngày 12 tháng 4 năm 2024.
- ^ "Hungary Signs Contract For Acquisition of Two Multi-Mission KC-390 Millennium Airlifters". embraer.com. ngày 17 tháng 11 năm 2020. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2021.
- ^ "Portugal confirms purchase of military freighter KC-390". Airway. ngày 11 tháng 7 năm 2019. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 7 năm 2019.
- ^ "First Portuguese KC-390 has arrived". Airrecognition. ngày 20 tháng 10 năm 2022.
- ^ "Portugal puts first NATO-standard C-390 transport into service". www.flightglobal.com. ngày 20 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2023.
- ^ "Embraer delivers second KC-390 to Portuguese air force". www.flightglobal.com. ngày 29 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2024.
- ^ "Portugal receives third KC-390". AviTrader. ngày 18 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2025.
- ^ a b "Embraer (K)C-390 orders at the Paris Air Show". Scramble.nl. ngày 19 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 20 tháng 6 năm 2025.
- ^ "Portugal fourth Embraer C-390 with aerial refueling kit delivered". Militaeraktuell.at. ngày 26 tháng 1 năm 2026. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2026.
- ^ Meier, Ricardo (ngày 19 tháng 9 năm 2023). "Austria to replace C-130 Hercules with Embraer KC-390 – report". airdatanews.com. Air Data News. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2023.
- ^ "Entscheidung über C-130 "Hercules"-Nachfolge ist gefallen" [Decision on C-130 "Hercules" successor has been made] (bằng tiếng Đức). ngày 20 tháng 9 năm 2023. Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2023.
- ^ "Czech Republic selects KC-390 tanker-transport aircraft". ngày 17 tháng 10 năm 2023.
- ^ Pascal, Kümmerling (ngày 17 tháng 10 năm 2023). "La République tchèque sélectionne le C390 !" [The Czech Republic selects the C390!]. Avia news (bằng tiếng Pháp). Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2023.
- ^ "Czech Republic Orders Two Embraer C-390 Millennium Multi-Mission Aircraft". embraer.com. ngày 25 tháng 10 năm 2024. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2024.
- ^ "Otázky a odpovědi – Embraer C-390 Millennium". mocr.mo.gov.cz (bằng tiếng Séc). ngày 2 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2025.
- ^ Defensie, Ministerie van (ngày 16 tháng 6 năm 2022). "Defensie vindt opvolger voor C-130 Hercules – Nieuwsbericht – Defensie.nl". defensie.nl (bằng tiếng Hà Lan). Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2022.
- ^ "Netherlands Selects C-390 as Hercules Replacement". Aviation Week.
- ^ "Netherlands signs defintively for C390 as new cargo plane; Luchtvaartnieuws". ngày 22 tháng 7 năm 2024.
- ^ "South Korea selects the Embraer C-390 Millennium" (Thông cáo báo chí). Embraer. ngày 4 tháng 12 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 12 năm 2023.
- ^ Jung Chung-sin (ngày 4 tháng 12 năm 2023). "브라질 수송기, 한국 군용기 시장 첫 진출…엠브라에르 KC-390 '깜짝 선정'". Munhwa Ilbo. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2023.
- ^ Kim Duk-hoon (ngày 4 tháng 12 năm 2023). "군 대형수송기 2차 기종에 미국산 아닌 브라질산 '선정'". Korean Broadcasting System. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2023.
- ^ "Brazil and Sweden deepen aerospace cooperation". Government of Sweden. ngày 9 tháng 11 năm 2024.
- ^ "Suécia seleciona C-390 como sua nova aeronave de transporte multimissão" [Sweden selects C-390 as its new multi-role transport aircraft]. Cavok (bằng tiếng Bồ Đào Nha). ngày 9 tháng 11 năm 2024.
- ^ "Sweden selects the Embraer C-390 Millennium as its new military transport aircraft". Embraer. ngày 9 tháng 11 năm 2024. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2026.
- ^ "LAAD: Suécia confirma aquisição de 04 Embraer C-390". Defesa Aérea e Naval (bằng tiếng Bồ Đào Nha). ngày 1 tháng 4 năm 2025.
- ^ "Sweden confirms acquisition of four C-390 Millennium and secures production slots" (Thông cáo báo chí). Embraer. ngày 1 tháng 4 năm 2025.
- ^ "Sweden orders four Embraer C-390 Millennium as part of joint European procurement; contract includes seven additional options paving the way for future acquisitions". Embraer. ngày 6 tháng 10 năm 2025.
- ^ Roukoz, Jules (ngày 3 tháng 2 năm 2026). "Republic of Uzbekistan revealed as previously announced C-390 Millennium undisclosed customer". EDR Magazine (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2026.
- ^ "Republic of Uzbekistan revealed as previously announced C-390 Millennium undisclosed customer". Embraer (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2026.
- ^ "Uzbekistan Air Force to be the first C-390 operator in Central Asia - European Security & Defence" (bằng tiếng Anh). ngày 3 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2026.
- ^ "Tawazun Awards Contract to Embraer for Up to 20 C‑390 Millennium for the UAE Air Force". Embraer. ngày 4 tháng 5 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2026.
- ^ "El presidente colombiano, G. Petro, ordena la compra de dos aviones brasileños C-390 Millennium". Infodefensa (bằng tiếng Tây Ban Nha). ngày 30 tháng 3 năm 2026.
- ^ "Embraer: C-390 millennium". Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 11 năm 2019.
- ^ Embraer's Continuously Computed Drop Point (CCDP) (video). Embraer. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2021.
- ^ a b "Embraer KC-390 Millennium airlifter successfully concludes airdrop testing campaign". embraer.com. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2021.
Liên kết ngoài
- Website chính thức
- "Embraer has Military Transport Aircraft Under Study" (PDF) (Thông cáo báo chí). Embraer. ngày 19 tháng 4 năm 2007. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 20 tháng 3 năm 2009.
- "C-390 Millennium Brochure" (PDF). Embraer. tháng 10 năm 2021. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 20 tháng 10 năm 2021.
- Sweetman, Bill (ngày 1 tháng 6 năm 2009). "Options Expand in Heavy Lift". Aviation Week.
- Govindasamy, Siva (ngày 21 tháng 7 năm 2010). "Lockheed prepares for KC-390 competition". Flightglobal.
- Trang có các đối số formatnum không phải số
- Nguồn CS1 tiếng Bồ Đào Nha (pt)
- Nguồn CS1 tiếng Slovak (sk)
- Nguồn CS1 tiếng Anh (en)
- Nguồn CS1 tiếng Tây Ban Nha (es)
- Bản mẫu webarchive dùng liên kết wayback
- Nguồn CS1 tiếng Litva (lt)
- Nguồn CS1 tiếng Đức (de)
- Nguồn CS1 tiếng Pháp (fr)
- Nguồn CS1 tiếng Séc (cs)
- Nguồn CS1 tiếng Hà Lan (nl)
- Trang có lỗi kịch bản
- Trang có sử dụng tập tin không tồn tại
- Aircraft specs templates using more general parameter
- Bản mẫu cổng thông tin có liên kết đỏ đến cổng thông tin
- Trang có bản mẫu cổng thông tin trống
- Website chính thức không có trên Wikidata
- Máy bay Embraer
- Máy bay phản lực hai động cơ
- Máy bay cánh trên
- Máy bay phản lực
- Máy bay quân sự
- Máy bay vận tải