Wikibeta, Bách khoa tri thức mở

Kon Plông (huyện)

Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Module:Navbar/configuration' not found.Bản mẫu:Thông tin đơn vị hành chính Việt Nam/cat

Kon Plông là một huyện cũ miền núi nằm ở phía đông tỉnh Kon Tum cũ, Việt Nam.

Địa lý

 
Một góc thị trấn Măng Đen

Huyện Kon Plông nằm ở phía đông bắc của tỉnh Kon Tum, có vị trí địa lý:

Huyện Kon Plông có diện tích là 1.371,2 km², dân số năm 2018 là 27.227 người, các dân tộc bản địa gồm Xê Đăng (sinh sống tập trung chủ yếu tại xã Măng Buk, Đăk Tăng), Mơ Nâm (tập trung tại Măng Cành, Xã Hiếu), Ka Dong (tập trung tại Đăk Nên, Đăk Ring, Ngọc Tem), H'rê (Pờ Ê), chiếm 85,4% dân số. Người Kinh sống tập trung tại Măng Đen chủ yếu là công chức, viên chức.

Huyện Kon Plông có diện tích 1.371,2 km², dân số năm 2019 là 26.025 người, trong đó: dân số thành thị là 4.966 người chiếm 19% và dân số nông thôn là 21.059 người, mật độ dân số đạt 20 người/km².[1]

Địa hình

Chủ yếu là đồi núi hình bát úp. Có cao nguyên Kon Plông trải dài khắp huyện.

Với nhiều sông suối nhỏ, nơi đây còn lưu trữ được nhiều loài cá quý, ngon, bổ như cá Niêng, cá trình, cá Phá,... ngoài ra trong những năm gần đây huyện còn phát triển nuôi cá tầm đẻ trứng, cá hồi,... tuy nhiên quy mô còn nhỏ hẹp.

Khí hậu

Khí hậu được chia thành nhiều tiểu vùng: khí hậu kiểu tủ lạnh (tương tự Đà Lạt) kèm theo mưa và gió tập trung tại Măng Đen, xã Hiếu, Măng Cành, mưa gió hầu như diễn ra quanh năm, nhìn chung khí hậu rất khắc nghiệt. Tuy nhiên từ tháng 1 đến tháng 6 hằng năm, khí hậu rất mát. Đôi lúc ở tháng 11 - 12, khí hậu lạnh khoảng từ 12 °C đến 7 °C như năm 2017.

Hành chính

Huyện Kon Plông có 9 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Măng Đen (huyện lỵ) và 8 xã: Đăk Nên, Đăk Ring, Đăk Tăng, Hiếu, Măng Bút, Măng Cành, Ngọc Tem, Pờ Ê.

Lịch sử

Trước năm 1976

Sau năm 1975, 3 tỉnh: Pleiku, Phú Bổn và Kon Tum hợp nhất thành tỉnh Gia Lai - Kon Tum.

Giai đoạn 1976 – 2025

Sau ngày 2 tháng 7 năm 1976, huyện Kon Plông thuộc tỉnh Gia Lai – Kon Tum có 10 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 10 xã: Đăk Kôi, Đăk Pne, Đắk Ring, Đăk Rong, Đăk Ruồng, Hiếu, Măng Bút, Măng Cành, Ngọk Tem và Tân Lập.

Ngày 17 tháng 8 năm 1981, chia xã Đắk Ruồng thành 2 xã: Đắk Ruồng và Đắk Tờ Re.[3]

Huyện Kon Plông có 11 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 11 xã: Đăk Kôi, Đăk Pne, Đăk Ring, Đăk Rong, Đăk Ruồng, Đăk Tờ Re, Hiếu, Măng Bút, Măng Cành, Ngọk Tem và Tân Lập.

Ngày 28 tháng 12 năm 1984, tách xã Đak Rong và xã Kon Pne để sáp nhập vào huyện An Khê cùng tỉnh.[4]

Trên thực tế đến ngày 1 tháng 2 năm 1985, chia xã Đak Pne thành hai xã lấy tên là xã Đak Pne và xã Kon Pne.[5]

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, chia tỉnh Gia Lai – Kon Tum thành 2 tỉnh, lấy tên là tỉnh Gia Lai và tỉnh Kon Tum. Khi đó, huyện Kon Plông thuộc tỉnh Kon Tum.[6]

Ngày 22 tháng 11 năm 1996:

  • Thành lập thị trấn Kon Plông, thị trấn huyện lỵ thuộc huyện Kon Plông trên cơ sở 5.000 ha diện tích tự nhiên và 4.031 nhân khẩu của xã Tân Lập.
  • Thành lập xã Pờ Ê trên cơ sở 11.150 ha diện tích tự nhiên và 1.107 nhân khẩu của xã Hiếu.[7]

Huyện Kon Plông có 12 đon vị hành chính cấp xã, gồm thị trấn Kon Plông và 11 xã: Đăk Kôi, Đăk Pne, Đăk Ring, Đăk Ruồng, Đăk Tờ Re, Hiếu, Măng Bút, Măng Cành, Ngọk Tem, Pờ Ê, Tân Lập.

Ngày 31 tháng 1 năm 2002:

  • Chia huyện Kon Plông thành hai huyện Kon Plông và Kon Rẫy.
  • Huyện Kon Rẫy có 88.660 ha diện tích tự nhiên và 20.992 nhân khẩu, gồm 6 đơn vị hành chính trực thuộc là các xã: Tân Lập, Đắk Ruồng, Đắk Kôi, Đắk Pne, Đắk Tờ Re và thị trấn Kon Plông.[8]

Ngày 8 tháng 1 năm 2004:

  • Thành lập xã Đắk Long trên cơ sở 13.555 ha diện tích tự nhiên và 2.054 nhân khẩu của xã Măng Cành.
  • Thành lập xã Đắk Tăng trên cơ sở 12.100 ha diện tích tự nhiên và 2.067 nhân khẩu của xã Măng Bút.
  • Thành lập xã Đắk Nên trên cơ sở 12.973 ha diện tích tự nhiên và 2.027 nhân khẩu của xã Đắk Ring.[9]

Ngày 16 tháng 7 năm 2019, thành lập thị trấn Măng Đen trên cơ sở xã Đắk Long.[10]

Huyện Kon Plông có 9 đơn vị hành chính cấp xã, gồm thị trấn Măng Đen và 8 xã: Đăk Nên, Đăk Ring, Đăk Tăng, Hiếu, Măng Bút, Măng Cành, Ngọc Tem, Pờ Ê.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

  • Kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước.[11]
  • Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Măng Đen, xã Măng Cành và xã Đăk Tăng thành xã mới có tên gọi là xã Măng Đen.
  • Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Đăk Nên, Đăk Ring và Măng Bút thành xã mới có tên gọi là xã Măng Bút.
  • Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Ngọk Tem, Hiếu và Pờ Ê thành xã mới có tên gọi là xã Kon Plông.[12]

Như vậy sau khi sắp xếp, địa bàn huyện Kon Plông thuộc tỉnh Kon Tum tương ứng với 3 xã: Kon Plông, Măng Bút và Măng Đen thuộc tỉnh Quảng Ngãi.

Kinh tế

Kon Plông là một huyện nghèo; điểm mạnh vượt trội của Kon Plông trước hết là tài nguyên rừng, độ che phủ của rừng đạt 78% diện tích đất tự nhiên, cao nhất toàn quốc. Rừng còn lưu giữ nhiều loại gỗ quí hiếm như pơ mu, thông tre, dổi, hoàng đàn trắng, xoan đào, xá xị, sơn huyết. Tuy nhiên do nạn phá rừng, làm đường giao thông và thủy điện khiến trữ lượng rừng suy giảm khá nhiều trong những năm gần đây.

Kinh tế của người dân chủ yếu là làm nông. Cạnh các bản làng là những cánh đồng lúa nhỏ nằm cạnh các con suối, dưới chân những ngọn núi thoai thoải.

Ngoài trồng lúa, người dân còn trồng mì, tuy nhiên đa số không phải để bán mà để làm rượu ghè. Huyện không có cây công nghiệp chủ lực, ngành chăn nuôi không tạo ra hàng hóa, công nghiệp, thương nghiệp hầu như không có.

 
Một khách sạn ở thị trấn Măng Đen

Cảnh quan thiên nhiên và hệ sinh thái rừng phong phú, nguyên vẹn, rừng thông cổ thụ rộng lớn với hệ động, thực vật nhiệt đới quý hiếm, là điều kiện thuận lợi để phát triển loại hình du lịch nghỉ dưỡng gắn với nghiên cứu khoa học. Vùng thiên nhiên còn hoang sơ này còn là nơi cư trú của hơn 20.000 cư dân thuộc năm dân tộc anh em bản địa sinh sống là Xơ Đăng, Mơ Nâm, Ka Dong, H'rê và Kinh với nhiều nét văn hoá, phong tục tập quán, truyền thống lâu đời vẫn còn mãi lưu truyền và phát triển cho đến ngày nay.

Giao thông

Huyện Kon Plông và thôn Măng Đen được vinh dự là một trong ba vùng kinh tế động lực của tỉnh. Bên cạnh khu kinh tế Cửa Khẩu Quốc tế Bờ Y- Ngọc Hồi và Thành phố Kon Tum. Kon Plông có vị trí thuận lợi trong giao lưu kinh tế, có quốc lộ 24 đi qua nối liền khu kinh tế Chu Lai, khu kinh tế Dung Quất, nối liền các tỉnh Duyên hải Miền Trung với Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, là cửa ngõ của Tây Nguyên trong giao lưu kinh tế với các nước ASEAN thông qua cửa khẩu Quốc tế Bờ Y- Ngọc Hồi. Tuyến đường Đông Trường Sơn nối từ đường Hồ Chí Minh đi Đà Lạt có 50 km chạy qua huyện Kon Plông. Đây còn là điểm nhấn du lịch của "Con đường xanh Tây Nguyên".

Chú thích

Trang Bản mẫu:Tham khảo/styles.css không có nội dung.

  1. ^ a ă Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  2. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  3. ^ Quyết định số 30-HĐBT ngày 17 tháng 8 năm 1981 của Hội đồng Bộ trưởng về việc điều chỉnh địa giới một số xã và thị trấn thuộc tỉnh Gia Lai – Kon Tum
  4. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  5. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  6. ^ Nghị quyết ngày 12 tháng 8 năm 1991 của Quốc hội khóa VIII, Kỳ họp thứ 9 về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
  7. ^ Nghị định số 73-CP ngày 22 tháng 11 năm 1996 của Chính phủ về việc thành lập các xã và thị trấn thuộc các huyện Kon Plông, Đăk Glei, Ngọc Hồi, Đăk Hà và thị xã Kon Tum, tỉnh Kon Tum
  8. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  9. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  10. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  11. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).
  12. ^ Lỗi Lua trong Mô_đun:Citation/CS1/Configuration tại dòng 2286: attempt to index field '?' (a nil value).

Tham khảo

Trang Mô đun:Side box/styles.css không có nội dung.Trang Bản mẫu:Dự án liên quan/styles.css không có nội dung.

Trang Bản mẫu:Plainlist/styles.css không có nội dung.
 
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Kon Plông (huyện).

Lỗi kịch bản: Không tìm thấy mô đun “Article stub box”. Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Mô đun:Navbox/configuration' not found. Lỗi Lua trong package.lua tại dòng 80: module 'Mô đun:Navbox/configuration' not found.

Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Kon_Plông_(huyện)&oldid=3430710”