Lý Quý nhân
| Lý Quý nhân 李貴人 | |
|---|---|
| Đạo Quang Đế Quý nhân | |
| Thông tin chung | |
| Sinh | 25 tháng 11 năm 1827 |
| Mất | 26 tháng 3 năm 1872 |
| Phối ngẫu | Thanh Tuyên Tông Đạo Quang Đế |
| Tước hiệu | Ý Thường tại (意常在) Lý Đáp ứng (李答應) Hoàng khảo Lý Thường tại (皇考李常在) Hoàng tổ Lý Quý nhân (皇祖李貴人) |
| Thân phụ | Lý Thiện Bảo (李善保) |
Lý Quý nhân (chữ Hán: 李貴人, 25 tháng 11 năm 1827 - 26 tháng 3 năm 1872)[1], là một phi tần của Thanh Tuyên Tông Đạo Quang Hoàng đế trong lịch sử Trung Quốc.
Cuộc đời
Lý Quý nhân sinh ngày 7 tháng 10 (âm lịch) năm Đạo Quang thứ 7 (1827), là con gái của Nội vụ phủ Lục khố Lang trung Thiện Bảo (善保) và nguyên phối Lý thị (李氏). Gia tộc của bà nằm trong sự quản lý của Quản lĩnh Bao y Tương Hoàng kỳ, xét ra là thuộc Tân giả khố. Trước mắt xem qua, Lý Quý nhân có ít nhất một anh trai và một em gái; người anh Hằng Thăng (恆升) từng trải qua các chức Viên Minh Viên Cửu phẩm Bút thiếp thức, Giáo quan, Đoạn khố Lang trung, sau nhờ có công mà được phong Kiêu kỵ Tham lĩnh. Em gái của bà được gả làm đích thê của Phụng quốc Tướng quân Dịch Triều (奕樵)[2], qua đời năm Quang Tự thứ 4 (1889)[3].
Năm Đạo Quang thứ 20 (1840), bà tham dự đợt Nội vụ phủ Tuyển tú, ngày 13 tháng 3 thì chính thức nhập cung, phong làm Ý Thường tại (意常在), ban cho ba cung nữ hầu hạ[4]. Bà kém Đạo Quang Đế 45 tuổi, đồng thời cũng là phi tần nhỏ tuổi nhất của ông. Tháng 12 cùng năm, do phạm lỗi mà bị giáng làm Lý Đáp ứng (李答應), hai cung nữ tử hầu cận bị đưa đi xuất cung. Năm Đạo Quang thứ 29 (1849), Kính Sự phòng ghi chép cung nữ của Lý Đáp ứng tại Dực Khôn cung bị bệnh nên được phép xuất cung, không lâu sau lại đưa một người nữa ra khỏi Tử Cẩm Thành do mắc bệnh truyền nhiễm. Năm Đạo Quang thứ 30 (1850), Hàm Phong Đế đăng cơ, Lý Đáp ứng được tôn làm Hoàng khảo Lý Thường tại (皇考李常在), rời đến cư ngụ tại Thọ Nhị sở (寿二所). Năm Hàm Phong thứ 11 (1861), Đồng Trị Đế đăng cơ, Lý Thường tại tấn tôn làm Hoàng tổ Lý Quý nhân (皇祖李貴人).
Không lâu sau khi Đồng Trị Đế đăng cơ, Nội vụ phủ đã sắp xếp cho cho các phi tần của Đạo Quang Đế bao gồm Lâm Hoàng quý thái phi (tức Trang Thuận Hoàng quý phi), Đồng phi (tức Đồng Quý phi), Giai phi (tức Giai Quý phi) và Lý Quý nhân được gặp mặt người nhà[5]. Năm Đồng Trị thứ 11 (1872), Lý Quý nhân qua đời do chứng bệnh đờm, hưởng thọ 46 tuổi. Tháng 4 cùng năm, linh cữu của bà được đưa an táng tại Phi viên tẩm của Thanh Tây lăng.
Chú thích
- ^ 1938年版《爱新觉罗宗谱·星源集庆》（页八六）贵人 李氏 初充答应 道光卅年正月 晋称常在 咸丰十一年十月 尊为李贵人[……]
- ^ 《愛新覺羅宗譜》3冊甲三第1046-1048頁
- ^ 光緒四年右翼近支第四族學長載德等《為奉恩將軍載霞之嫡母李佳氏病故請領恩賞銀兩系承辦事人載霞親身赴庫領銀是實事》，中國第一歷史檔案館藏，檔案號：06-02-004-000188-0004
- ^ 《宮中雜件》道光二十年三月十三日，郎中善保之女著封為意常在，挑進官女子三人。道光二十年十二月二十日，意常在降為李答應，退出官女子二名。一名鑲黃旗清平管領下蘇拉六十一之女三妞，一名正白旗錘惠管領下原披甲人普泰之女二妞，實止。
- ^ 同治元年二月初九日敬事房《為傳出同治元年二月十一日祺妃會親親族人等在承乾宮並於蒼震門出入時間等情事》，中國第一歷史檔案館藏，檔案號：05-13-002-000775-0148；同治元年二月十一日《為同治元年二月十三日璹嬪玉嬪會親親族人等俱出入蒼震門等情事》，中國第一歷史檔案館藏，檔案號：05-13-002-000775-0149