Núi Cá Voi
Núi Cá Voi hay núi Lớ là một hòn đảo núi nằm trong hồ Cá Voi thuộc phường Hoa Lư, trung tâm tỉnh Ninh Bình. Núi nằm ở vùng đệm của quần thể di sản thế giới Tràng An. Trong không gian cảnh quan của đô thị cổ Ninh Bình, Núi Cá Voi cùng với núi Ngọc Mỹ Nhân, núi Non Nước và núi Kỳ Lân là bốn danh lam thắng cảnh được xem là tứ đại danh sơn ở trung tâm thủ phủ Ninh Bình, nay là phường Hoa Lư.[1][2] Tứ đại danh sơn này không chỉ mang vẻ đẹp sơn thủy đặc trưng mà còn gắn với nhiều truyền thuyết, dấu tích lịch sử và đời sống văn hóa lâu đời của vùng đất cố đô.
Núi hình cá voi
Hồ Cá Voi là hồ nước ngọt lớn nhất phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Hồ là một phần của quần thể công viên văn hóa Tràng An rộng khoảng 85 ha, trong đó diện tích mặt nước chiếm khoảng 60 ha và diện tích cây xanh khoảng 25 ha. Giữa hồ có hai hòn đảo là đảo chùa Vàng và hòn núi Lớ.
Ngọn núi vốn là một khối núi đá vôi tự nhiên dài khoảng 200 m, có hình thể độc đáo như cá voi đang bơi trên mặt hồ. Phần đầu núi cao khoảng 40 m, phía đuôi thấp dần xuống còn khoảng 20 m, tạo nên đường nét mềm mại, sinh động khi quan sát từ xa hoặc từ trên cao. Cảnh quan sông nước hòa quyện với dáng núi đặc biệt đã khiến nơi đây trở thành một trong những thắng cảnh đặc trưng của vùng trung tâm Ninh Bình.[3]
Về tên gọi núi Lớ, có ý kiến cho rằng đây vốn là chiếc lờ khổng lồ của Thần Quý Minh dùng để trấn giữ cửa ải Sơn Nam dưới thời Hùng Vương thứ 18, về sau hóa đá mà thành. Dân gian xưa gọi là “núi Lờ”, nhưng hậu thế tránh tên gọi mang tính khẩu ngữ nên đọc chệch thành núi Lớ.[4] Tuy nhiên hiện nay tên gọi chính thức của núi là núi Cá Voi.
Tứ đại danh sơn
Núi Cá Voi cùng với núi Cánh Diều, núi Non Nước và núi Kỳ Lân là những ngọn núi đá ở trung tâm Ninh Bình, được người xưa gọi là "Tứ đại danh sơn", tức 4 ngọn núi nổi tiếng của vùng đất này.[5] Mỗi ngọn núi gắn với nhiều huyền thoại dân gian nhưng đều phản ánh vẻ đẹp thiên nhiên và đời sống tinh thần của cư dân vùng đất cố đô. Núi Cánh Diều gắn liền với huyền thoại nàng tiên vì say mê cảnh đẹp trần gian nên hóa thành núi đá. Núi Non Nước được ví như con chim trả xanh soi bóng bên dòng sông nước bạc, đồng thời nổi tiếng là “bảo tàng thơ khắc đá” của nhiều tao nhân mặc khách qua các triều đại. Núi Kỳ Lân lưu truyền câu chuyện nàng quận chúa hy sinh thân mình cho quái vật Kỳ Lân để cứu dân lành.
Riêng núi Cá Voi gắn với giai thoại chàng Lớ xưa kia là một ngư dân nghèo, vì chỉ có một cái quần đùi nên khi đánh dậm phải ngâm mình dưới nước đã phơi quần của mình ở trong hang núi này.[6] Chuyện kể rằng xưa kia có chàng trai tên Lớ nghèo đến mức thời thanh niên chỉ có một chiếc quần đùi. Mỗi lần xuống sông đánh cá, chàng phải giấu chiếc quần trong hang núi rồi khỏa thân ngâm mình dưới nước để mưu sinh. Thế rồi một ngày định mệnh xảy ra: giữa dòng nước dữ, chàng bất ngờ cứu được một nàng quận chúa gặp nạn trong tình cảnh vừa éo le vừa khó xử. Nhưng chính sự chân chất, gan dạ và tấm lòng của chàng trai nghèo đã khiến quận chúa cảm động, quyết định nên duyên cùng chàng. Từ đó, núi Lớ trở thành ngọn núi mang theo câu chuyện dân gian vừa hài hước, táo bạo, vừa thấm đẫm vẻ đẹp của tình người và duyên số, khiến bất cứ ai nghe qua cũng tò mò muốn tìm đến tận nơi để khám phá. Núi có 2 đỉnh, nhấp nhô trong hồ nước giống hình một con cá voi khổng lồ đang bơi nên thường được gọi là núi Cá Voi. Hiện nay, núi Cá Voi là một danh sơn nằm trong công viên Tràng An. Kình Ngư Sơn, Diên Sí Sơn, Kỳ Lân Sơn và Dục Thúy Sơn hợp thành "tứ đại danh sơn" ở trung tâm thủ phủ Ninh Bình.
Hồ Cá Voi
Hồ Cá Voi là hồ nước ngọt lớn nhất ở trung tâm Ninh Bình. Hồ nằm ở góc giao điểm giữa Quốc lộ 1 mới và đại lộ Tràng An. Hồ Cá Voi hiện là một hồ bơi của người dân phường Hoa Lư. Sắp tới hồ là nơi khai thác các dịch vụ du thuyền và thể thao dưới nước. Giữa hồ cá voi có đảo chùa vàng và hòn núi Lớ là những đảo sinh thái phục vụ tham quan du lịch.
Chùa Vàng hiện tọa lạc trên hòn đảo giữa hồ núi Lớ. Chùa Vàng được phục dựng trên nền tảng kiến trúc cũ của chùa Bát Long do Vua Lê Đại Hành cho xây dựng cách đây hơn 1000 năm.[7] Chùa Bát Long nguyên là nơi thờ 8 vị xưng Vua thời 12 sứ quân là Ngô Xương Xí, Đỗ Cảnh Thạc, Phạm Bạch Hổ, Kiều Công Hãn, Nguyễn Khoan, Nguyễn Siêu, Nguyễn Thủ Tiệp, Kiều Thuận.[8] Chùa Vàng tọa lạc trên bệ đá xanh có kiến trúc mặt bằng hình bát giác 8 cạnh đều nhau quay ra 8 hướng.
Sông Tràng An đoạn quanh núi cũng là một nơi câu cá nước ngọt do nó được điều hòa mực nước bằng đường ống ngầm nối thông với sông Đáy. Xung quanh sông được xây dựng, kè mới và trồng cây tạo thành một tuyến vui chơi giải trí giữa lòng đô thị du lịch Ninh Bình. Núi Cá Voi cùng với công viên núi Non Nước, công viên sông Vân, phố cổ Hoa Lư, núi Kỳ Lân là những điểm du lịch giải trí ở trung tâm tỉnh Ninh Bình.
Hình ảnh
-
núi Lớ nhìn từ phía Nam
-
Tắm trong hồ
-
Phong cảnh hồ núi Lớ
-
Phong cảnh hồ núi Lớ
-
Phong cảnh hồ núi Lớ
-
Cổng thành Tràng An
-
Sân vui chơi
-
Đại lộ Tràng An
Tham khảo
- ^ Núi Kỳ Lân - Hòn ngọc xanh giữa lòng thành phố Ninh Bình
- ^ Ngôi chùa trên đảo ngọc gắn với “Tứ đại danh sơn” của đất Ninh Bình
- ^ Ninh Bình: Sự tích mang tính tâm linh của hồ Núi Lớ, nơi xảy ra sự cố flyboard
- ^ CUỘC THI VĂN XUÔI "TRANG VIẾT VÀ CUỘC SỐNG" NĂM 2025
- ^ Khám phá Việt Nam: Tứ đại danh sơn của Ninh Bình
- ^ Ngọn núi hình cá voi nằm giữa hồ nước xanh như ngọc ở Ninh Bình hút du khách
- ^ Khai trương điểm du lịch chùa Vàng - Hồ Cá Voi tại Khu du lịch sinh thái Tràng An
- ^ Điểm du lịch Chùa Vàng