Sân bay quốc tế Cát Bi
Sân bay quốc tế Cát Bi (IATA: HPH, ICAO: VVCI), tên chính thức là Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, là một sân bay thuộc thành phố Hải Phòng, Việt Nam. Sân bay nằm cách trung tâm thành phố 5 km.
| Sân bay quốc tế Cát Bi | |||
|---|---|---|---|
| Cảng hàng không quốc tế Cát Bi | |||
 Mặt tiền nhà ga hành khách Cát Bi | |||
| |||
| Thông tin chung | |||
| Kiểu sân bay | Hỗn hợp quân sự và dân dụng | ||
| Cơ quan quản lý | Tổng công ty cảng hàng không Việt Nam | ||
| Thành phố | Hải Phòng | ||
| Vị trí | Hải An, Hải Phòng | ||
| Phục vụ bay cho | Vietnam Airlines VietJet Air Bamboo Airways Pacific Airlines | ||
| Độ cao AMSL | 4 m / 14 ft | ||
| Tọa độ | Bản mẫu:Geobox coor | ||
| Website | http://www.catbiairport.vn/ | ||
| Đường băng | |||
| Thống kê (2023) | |||
| Sản lượng hành khách | 2.705.000 | ||
Sân bay Cát Bi được người Pháp xây dựng từ thời Pháp thuộc. Sau giải phóng miền Bắc (1955), sân bay này được cải tạo, nâng cấp và chính thức đưa vào khai thác hoạt động hàng không dân dụng từ năm 1985. Hiện tại, Cảng hàng không Cát Bi còn có chức năng là sân bay dự bị đầy đủ cho Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.
Cảng hàng không Cát Bi luôn thuộc "top" các sân bay có mức độ tăng trưởng hành khách và hàng hoá nhanh nhất cả nước (luôn đạt trên 30%).[1] Tháng 11 năm 2015 tổng số lượt hành khách đi đến qua Cảng hàng không Cát Bi ước đạt 1.090.550 lượt, tăng 40,09% so với cùng kỳ năm 2014.[2] Theo Báo cáo Kết quả sản xuất kinh doanh năm 2015 của Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) thì trong năm 2015, Cảng hàng không Cát Bi đón 1.256.719 lượt hành khách, tăng 35,6% so với năm trước đó.[3], là sân bay có lượng khách thông qua nhiều thứ 6 trong các sân bay Việt Nam trong năm 2018.
Khi dự án nâng cấp Cảng hàng không Cát Bi hoàn thành và đưa vào sử dụng (bao gồm Khu bay, Khu Hàng không dân dụng) vào năm 2016, sân bay này sẽ trở thành Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, sẽ mở ra tương lai phát triển mới cho Hải Phòng và Vùng Duyên hải Bắc Bộ.
Một số hãng hàng không đã có kế hoạch lựa chọn sân bay này trở thành "hub" (căn cứ bay) của mình. Trong đó, phải kể đến Vietjet Air, hãng này đã mở đường bay từ Cảng hàng không quốc tế Cát Bi đi Bangkok, Incheon và đang có kế hoạch khai thác các chuyến bay quốc tế tới các thành phố của Trung Quốc như Quảng Châu (Quảng Đông), Thiên Tân, Côn Minh (Vân Nam).[4] Hãng hàng không này còn có kế hoạch liên kết xây dựng Nhà ga hàng hoá tại Cảng hàng không quốc tế Cát Bi. Hiện tại, dự án này đang được Cục hàng không xem xét và phê duyệt.[5]
Đặc tính kỹ thuật
- Cấp sân bay hiện tại: sân bay cấp 4E theo chuẩn ICAO.
- Cấp cứu hoả hiện tại: cấp 6 theo chuẩn ICAO.
- Chiều dài đường cất hạ cánh dài 3.050 mét, có phục vụ bay đêm.
- Chiều rộng đường cất hạ cánh: chính 45 m.
- Kích thước đường lăn chính: 2.400 x 23 m;
- Kết cấu đường cất hạ cánh: bê tông xi măng - bê tông nhựa;
- Sân đậu máy bay: 10 vị trí đỗ cho Airbus A320-321.
- Năng lực hiện tại: 1000 hành khách/giờ cao điểm 2-4 triệu lượt khách/năm[6]
- Nhà ga hành khách: diện tích 15.630m², với hai cao trình, 29 quầy làm thủ tục hàng không (Từ quầy số 1 đến quầy số 16: thủ tục hàng không nội địa, từ quầy số 17 đến quầy số 29: thủ tục hàng không Quốc tế).[6]
- 6 cửa ra máy bay (2 cửa bằng ống lồng và 4 cửa bằng xe bus), 3 băng chuyền hành lý đến (2 băng chuyền hành lý nội địa, 1 băng chuyền hành lý quốc tế)
- Có thể tiếp nhận các loại máy bay cỡ lớn như Boeing 777, Boeing 767, Boeing 787, Boeing737-400, Airbus A330, Airbus A350, Airbus 320-321 và tương đương[6]
- Hệ thống dẫn đường, hỗ trợ hạ cánh: ILS CAT II, VOR/DME
Tuyến bay
Lịch sử hình thành phát triển
Thời Pháp thuộc
Sân bay Cát Bi được hình thành trên cơ sở là một sân bay quân sự lớn, cầu hàng không quan trọng của Pháp ở Đông Dương trong những năm tháng chiến tranh tại Việt Nam. Tại sân bay có khoảng 200 máy bay các loại thường xuyên đậu, lên xuống, bay đi, bay về các mục tiêu và được canh phòng rất cẩn mật.[7] Sau trận tập kích sân bay Cát Bi, chi viện của Pháp cho chiến dịch Điện Biên Phủ giảm rõ rệt.
Thời hòa bình lập lại và đổi mới
Sân bay Cát Bi mở cửa phục vụ mục đích thương mại và dịch vụ. Bên cạnh việc khai thác các chuyến bay tới các điểm đến quốc nội như: Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Buôn Mê Thuột (Đăk Lăk) và Cam Ranh (Khánh Hoà), Cảng hàng không Cát Bi còn được cấp quyền khai thác một số tuyến bay quốc tế.
Phát triển các công trình phụ trợ
- Dự án xây dựng Nhà ga hàng hóa Cảng HKQT Cát Bi đã được khởi công vào tháng 11/2024 với tổng vốn hơn 724 tỷ đồng, do ACV làm chủ đầu tư, nhằm nâng cao năng lực vận tải hàng hóa, dự kiến hoàn thành tháng 1/2026
- Ngày 19 tháng 8 năm 2025, ACV chính thức lễ khởi công nhà ga hành khách T2 của sân bay Cát Bi nhằm nâng cao hiệu quả khai thác hành khách.
Mở tuyến bay quốc tế
- Ngày 31 tháng 3 năm 2006, Phó Thủ tướng Vũ Khoan đã đồng ý việc thực hiện các chuyến bay chở khách giữa Hong Kong/Macau và Hải Phòng. Hãng hàng không Hong Kong Express Airways[8] và sau đó là Viva Macau[9] đã lần lượt khai thác tuyến bay này. Tuy nhiên, sau đó đường bay bị gián đoạn vì hiệu quả mang lại chưa cao.
- Ngày 21/8/2015, Jetstar Pacific đã khai trương đường bay Hải Phòng - Macau - Hải Phòng theo hình thức thuê chuyến với tần suất 2 chuyến khứ hồi/tuần vào các ngày thứ Hai và thứ Sáu bằng tàu bay A320. Chuyến bay xuất phát từ Sân bay Cát Bi (Hải Phòng) lúc 13h00, đến Sân bay quốc tế Macau (Trung Quốc) lúc 15h50. Chiều ngược lại xuất phát lúc 16h35, hạ cánh lúc 17h25.[10]
- Ngày 30/9/2019, Ruili Airline đã khai trương đường bay Hải Phòng - Côn Minh, với tần suất 7 chuyến khứ hồi/tuần bằng tàu bay B737. Chuyến bay xuất phát từ Sân bay Côn Minh lúc 20h20, đến sân bay Cát Bi lúc 20h50, chiều ngược lại xuất phát lúc 21h50, hạ cánh lúc 0h15.
- Năm 2025, Cát Bi khai trương kỉ lục 4 đương bay quốc tế trong năm: Thâm Quyến, Bangkok, Lệ Giang, Nam Ninh.
Nâng cấp trở thành Cảng hàng không quốc tế
Kế hoạch
Ngày 28 tháng 9 năm 2011, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã giao cho bộ và UBND thành phố Hải Phòng nghiên cứu, đề xuất việc triển khai dự án cải tạo, nâng cấp, mở rộng Sân bay Cát Bi theo "mô hình BT" (xây dựng – chuyển giao). Dự án có bao gồm việc nâng cấp đường cất hạ cánh hiện nay, đồng thời xây dựng đường cất hạ cánh số 2 với quy mô 3.050 x 50m, nâng cấp các hạng mục liên quan như sân đậu máy bay, trang thiết bị quản lý điều hành bay, khu hàng không dân dụng.
Cục Hàng không trình Bộ Giao thông Vận tải công bố Cảng hàng không quốc tế Cát Bi
Cục Hàng không Việt Nam trình Tờ trình 1557/TTr-CHK gửi Bộ Giao thông vận tải về việc công bố Cảng hàng không Cát Bi là cảng hàng không quốc tế. Với điều kiện cơ sở hạ tầng được đầu tư mới như trên và nhu cầu khai thác các chuyến bay quốc tế đi/đến CHK Cát Bi của các hãng hàng không, Cục Hàng không Việt Nam đề nghị Bộ Giao thông vận tải ra quyết định công bố CHK Cát Bi là CHK quốc tế và tiếp nhận các chuyến bay quốc tế từ 00h01 ngày 11/5/2016.[11]
Trở thành cảng hàng không quốc tế
Ngày 05 tháng 5 năm 2016, Bộ Giao thông Vận tải ra quyết định số 1395/QĐ-BGTVT về việc công bố Cảng hàng không Cát Bi là cảng hàng không quốc tế. Theo đó, Cảng hàng không quốc tế Cát Bi sẽ tiếp nhận các chuyến bay quốc tế từ 00h01 ngày 11/5/2016.[12]
Quy hoạch được Chính phủ phê duyệt
Cuối năm 2014, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định[13] phê duyệt điều chỉnh cục bộ Quy hoạch tổng thể Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, thành phố Hải Phòng, giai đoạn đến năm 2015 và định hướng đến năm 2025.
Theo đó, điều chỉnh cục bộ khu đất 13 ha đất quốc phòng (nằm phía Bắc tuyến đường trục) ra khỏi phạm vi ranh giới quy hoạch tổng thể Cảng hàng không quốc tế Cát Bi.
Về các chỉ tiêu đạt được của quy hoạch, Quyết định nêu rõ, tổng diện tích Cảng hàng không đến năm 2025 là khoảng 488,02 ha. Trong đó: Đất do hàng không dân dụng quản lý khoảng 175,70 ha; Đất do quân sự quản lý khoảng 193,22 ha; Đất dùng chung do hàng không dân dụng quản lý khoảng 119,10 ha.
Sân bay Cát Bi là sân bay cấp 4E (theo mã tiêu chuẩn của tổ chức hàng không dân dụng quốc tế ICAO) và sân bay quân sự cấp I. Đây là Cảng hàng không quốc tế, làm sân bay dự bị cho Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.
- Về đường cất hạ cánh: Tính đến tháng 7/2026, sân bay có 1 đường cất hạ cánh chính cách đường cất hạ cánh cũ 200 m về phía Nam, kích thước 3.050 x 45m, bảo đảm khai thác các dòng máy bay B747 hạn chế tải trọng, B777-300, B777-200, A321. Theo quy hoạch tầm nhìn đến năm 2050, Sân bay sẽ quy hoạch xây dựng thêm một đường băng hoàn toàn mới nằm song song, cách tim đường cất hạ cánh hiện hữu khoảng 215m về phía Nam với kích thước dự kiến là 2.400x45m.
- Về sân chờ: Hiện tại sân bay có 2 sân chờ ở đầu 07 và 25, bảo đảm tối thiểu cho 1 tàu bay B747 chờ và tự vận hành.
- Về đường lăn song song: Đối với đường cất hạ cánh cũ có kích thước 2.400x45m, sau khi đường cất hạ cánh chính được đưa vào khai thác. Đường cất hạ cánh này đã dừng chức năng cất hạ cánh và dự kiến được cải tạo thành đường lăn song song chính dài 3.050x23m, phục vụ việc điều phối máy bay di chuyển từ sân đỗ ra đường băng chính nhằm tăng mật độ chuyến bay. Theo quy hoạch tới năm 2050, sân bay sẽ xây dựng thêm 02 đường lăn thoát nhanh và 03 đường lăn nối từ đường băng hiện hữu vào hệ thống đường lăn song song để giải tỏa máy bay nhanh hơn sau khi hạ cánh. Đồng thời sẽ xây dựng một đường lăn song song mới cách tim đường cất hạ cánh số 2 khoảng 180 m về phía Nam (dài 2.400 m) kết nối đồng bộ giữa hai đường băng.
- Về sân đỗ tàu bay: Tính đến tháng 07/2026, sân bay có tổng 16 vị trí đỗ (bao gồm: 3 vị trí trước Nhà ga hàng hóa mới, 4 vị trí trước Tháp kiểm soát không lưu, 6 vị trí đỗ trước Nhà ga hành khách T1 và 3 vị trí đỗ xây mới trước Nhà ga hành khách cũ). Bên cạnh đó sân bay dự kiến sẽ có thêm khoảng 6 vị trí đỗ mới theo quá trình xây dựng nhà ga hành khách T2.
- Về nhà ga hành khách: Nhà ga hành khách T1 của sân bay có tổng diện tích 15.630m² với 2 cao trình đi và đến riêng biệt, công suất thiết kế ban đầu khoảng 2 triệu hành khách/năm. Tháng 8/2025, dự án xây dựng nhà ga hành khách T2 chính thức được khởi công. Hiện tại các nhà thầu đang tập trung nhân lực để hướng tới mục tiêu hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2027.
- Về nhà ga hàng hóa: Ngày 16/11/2024, dự án Nhà ga hàng hóa - Cảng hàng không quốc tế Cát Bi chính thức được khởi công xây dựng do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) phối hợp cùng UBND thành phố Hải Phòng tổ chức. Dự án được triển khai xây dựng trên diện tích 86.776 m2, tổng mức đầu tư khoảng 725 tỷ đồng. Công trình có quy mô kết cấu thép tổ hợp một tầng, công suất thiết kế 100.000 tấn hàng hóa/năm và dự phòng mở rộng lên 250.000 tấn/năm.
Nhà ga hành khách
Nhà ga hành khách mới được khởi công ngày 24 tháng 1 năm 2015, với số vốn 1.450 tỷ đồng, chủ đầu tư là Tổng công ty Hàng không Việt Nam, chính thức đưa vào sử dụng ngày 12 tháng 5 năm 2016.[6] Nhà ga được thiết kế theo tiêu chuẩn Quốc tế, kiến trúc sáng tạo và gần gũi, gắn liền với hình ảnh đặc trưng của lễ hội chọi trâu tại Đồ Sơn, Hải Phòng, trên một diện tích 7.500m² và diện tích sàn sử dụng 15.630m² với hai cao trình đi và đến tách biệt, phục vụ chung cho cả quốc nội và quốc tế, năng lực đáp ứng 1000 hành khách/giờ cao điểm, tương ứng 2 triệu lượt khách/năm.
- Ga đi nằm ở tầng 2, phía trước có sảnh lớn nối liền với hệ thống đường tầng và hai cửa vào dành cho khách quốc tế và quốc nội. Khu vực check-in có 29 quầy làm thủ tục hàng không, trong đó quầy số 1 đến 16 phục vụ cho các tuyến bay quốc nội và quầy 17 - 29 phục vụ các tuyến bay quốc tế. Nhà chờ ra máy bay được chia làm hai khu dành cho quốc nội và quốc tế, ga quốc nội bố trí ở nửa phía Đông, có các cửa ra máy bay từ số 1 đến số 4, ga quốc tế bố trí ở nửa phía Tây, có các cửa ra máy bay số 5 và 6. Từ 6 cửa ra máy bay, hành khách có thể qua 2 cầu ống lồng đôi hoặc 4 lối ra bằng xe bus để vào máy bay.
- Ga đến nằm ở tầng 1, dùng cho quốc nội và quốc tế, có 3 đảo băng chuyền hành lý đến, trong đó 2 đảo dành cho khách quốc nội và 1 đảo dành cho khách quốc tế. Khu vực ga đến quốc tế có đầy đủ trang thiết bị soi chiếu, hải quan và khu vực chuyển tiếp (transit) cho hành khách. Từ ga đến, hành khách đi trực tiếp ra sảnh đến và bãi đỗ xe ngoại trường.
Nhà ga hành khách cũ có diện tích 2.400m², nằm cách nhà ga mới 150m về phía Đông, sau khi nhà ga hành khách mới chính thức được đưa vào khai thác ngày 12/5/2016, hiện tại nhà ga cũ đang chờ chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng, khu vực đỗ xe trước cửa nhà ga cũ được sử dụng để đỗ xe qua đêm, đỗ xe máy.
Dự án Nhà ga hành khách T2 - Cảng Hàng không Quốc tế Cát Bi (HKQT) tại phường Hải An, thành phố Hải Phòng do Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam – CTCP (ACV) làm Chủ đầu tư có tổng mức đầu tư 2.689,819 tỷ đồng. Thời gian thực hiện dự án là 18 tháng. Dự án được xây dựng với diện tích khoảng 23.200 m², công suất thiết kế 5 triệu hành khách/năm (tương ứng 1.500 hành khách/giờ cao điểm), đồng thời dự trù phương án mở rộng để nâng công suất lên 10 triệu hành khách/năm khi có nhu cầu.[14]
- Nhà ga hành khách T2 được thiết kế với quy mô 2 tầng nổi, với 2 cao trình đi và đến tách biệt; được kết nối với vị trí sân đỗ máy bay bằng 04 cầu ống lồng dẫn khách, trong đó có 3 cầu ống code C và 01 cầu ống đôi có thể khai thác 01 máy bay code E hoặc cùng lúc 2 máy bay code C.
- Nhà ga có 2 đảo làm thủ tục hành lý với 28 quầy làm thủ tục (gồm 05 quầy tự gửi hành lý-Self Bag Drop), 14 kios làm thủ tục, 2 băng chuyền bốc dỡ hành lý và 3 băng chuyền trả hành lý đến.
Đài kiểm soát không lưu
Được khởi công từ ngày 11/12/2014 và đưa vào sử dụng ngày 6/1/2016, chủ đầu tư là Tổng công ty quản lý bay Việt Nam, với số vốn 80 tỷ đồng, mục tiêu là xây dựng tháp không lưu cao 42,9 m và nhà làm việc, các trang thiết bị đi kèm đồng bộ, hiện đại, có thể điều hành 30 lượt chuyến cất hạ cánh/giờ, đồng thời giảm yêu cầu trần mây từ 180m xuống 80m và tầm nhìn từ 2.800m xuống 800m,[6] đủ tiêu chuẩn cho hoạt động bay thông suốt tại cảng.
Thống kê
| Năm | Số lượt hành khách thông qua |
|---|---|
| 2005 | 94.432 |
| 2006 | |
| 2007 | 185.953 |
| 2008 | |
| 2009 | 377.728 |
| 2010 | 491.046 |
| 2011 | 631.096 |
| 2013 | 872.800 |
| 2014 | 930.110 |
| 2015 | 1.256.719 |
| 2016 | 1.787.300 |
| 2017 | 2.057.840 |
| 2018 | 2.310.148 |
| 2023 | 2.705.000 |
| 2024 | 2.737.700 |
| 2025 | 2.435.500 |
Tham khảo
- ^ "Tốc độ tăng trưởng trên 30% của Sân bay Cát Bi". Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2015.
- ^ "Tình hình kinh tế xã hội Tp. Hải Phòng, tháng 11/2015".
- ^ "Kết quả Sản xuất kinh doanh 2015 - Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV)". Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 1 năm 2016. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2016.
- ^ "Vietjet Air lựa chọn Sân bay Cát Bi làm căn cứ thứ tư của mình".
- ^ "Xây dựng nhà ga hàng hoá tại Cảng hàng không Cát Bi". Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2015.
- ^ a ă â b c "Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi".
- ^ Quế Ngân (ngày 29 tháng 1 năm 2012). "Trận đánh bất ngờ giải phóng Trường Sa của vị tướng già". Nguoiduatin.vn - Báo điện tử của báo Đời sống&Pháp luật. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2016.
- ^ "Hong Kong Express khai thác đường bay Hải Phòng - Macau/Hong Kong".
- ^ "Viva Macau khai thác tuyến bay Hải Phòng - Macau bằng máy bay Boeing 767".
- ^ "Khai trương tuyến bay Hải Phòng - Macau của Jetstar Pacific (thuê chuyến)".
- ^ "Công bố Cảng hàng không quốc tế Cát Bi".
- ^ "Cảng hàng không Cát Bi là cảng hàng không quốc tế". Cục Hàng không dân dụng Việt Nam. ngày 10 tháng 5 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2016.
- ^ "Điều chỉnh Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Cát Bi".
- ^ Administrator (ngày 25 tháng 11 năm 2023). "Khởi công Dự án Nhà ga hành khách T2 – Cảng HKQT Cát Bi: Công trình trọng điểm nâng cao năng lực vận tải hàng không, thúc đẩy liên kết vùng và hội nhập quốc tế". haiphong.gov.vn. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2026.