Quỳnh Anh (xã)
|
Quỳnh Anh
|
||
|---|---|---|
| Xã | ||
| Tập tin:Quỳnh đôi 7.jpg Một con đường làng ở xã | ||
| Hành chính | ||
| Quốc gia | ||
| Vùng | Bắc Trung Bộ | |
| Tỉnh | Nghệ An | |
| Địa lý | ||
| Tọa độ: 19°08′31″B 105°42′51″Đ / 19,141980529849°B 105,71415580485°Đ | ||
|
| ||
| Diện tích | 39,80 km² | |
| Dân số (2025) | ||
| Tổng cộng | 60.329 người | |
| Mật độ | 1.515 người/km² | |
Quỳnh Anh là một xã thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam.
Địa lý
Xã Quỳnh Anh có vị trí địa lý:
- Phía Đông giáp Biển Đông;
- Phía Nam giáp xã Quỳnh Phú;
- Phía Tây giáp xã Quỳnh Lưu và xã Quỳnh Văn;
- Phía Bắc giáp xã Quỳnh Văn và phường Tân Mai.
Xã Quỳnh Anh có diện tích tự nhiên 39,80 km².[1]
Từ xa xưa trên địa bàn xã này có tuyến kênh Nhà Lê nối từ kinh đô Hoa Lư đến Đèo Ngang đi qua, là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và được coi là tuyến đường Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh của người Việt (hiện là một đoạn của sông Hàu theo tên gọi địa phương).
Hành chính và tên gọi

Xã Quỳnh Anh được thành lập theo Nghị quyết số 1678/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Việt Nam, ban hành ngày 16 tháng 6 năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Minh Lương, Quỳnh Bảng, Quỳnh Đôi, Quỳnh Thanh và Quỳnh Yên (huyện Quỳnh Lưu) thành một xã mới có tên gọi là xã Quỳnh Anh.[2]
Di tích - Danh thắng
- Đền Thần (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
- Đình làng Quỳnh Đôi (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
- Nằm ở thôn 3 xã Quỳnh Đôi - Quỳnh lưu - Nghệ An.
- Diện tích khuôn viên: 478,4 m².
- Trước đây là nơi hội họp của làng và các tổ chức bàn về việc dựng cờ khởi nghĩa thời kỳ Xô Viết Nghệ Tĩnh
- Nhà thờ họ Hồ (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
- Nằm ở thôn 4 xã Quỳnh Đôi - Quỳnh lưu - Nghệ An.
- Diện tích khuôn viên: 6.200 m².
- Thờ cụ Hồ Kha: Đã có công khai cơ lập làng, cùng nhân dân góp phần xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước. Được Vua phong sắc Thần Hoàng Hồ Khai Cơ.
- Nhà thờ họ Nguyễn (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
- Nằm ở thôn 4 xã Quỳnh Đôi - Quỳnh lưu - Nghệ An.
- Diện tích khuôn viên: 1.587 m².
- Thờ cụ Nguyễn Thạc: Đã có công khai cơ lập làng, cùng nhân dân góp phần xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước. Được Vua phong sắc Thần Hoàng Nguyễn Triệu Cơ.
- Nhà thờ họ Hoàng (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
- Nằm ở thôn 4 xã Quỳnh Đôi - Quỳnh lưu - Nghệ An.
- Diện tích khuôn viên: 2.660 m².
- Thờ cụ Hoàng khánh: Đã có công khai cơ lập làng, cùng nhân dân góp phần xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước. Được Vua phong sắc Thần Hoàng Lập Cơ.
- Nhà thờ cụ Hồ Sĩ Dương (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
- Nằm ở thôn 5 xã Quỳnh Đôi
- Diện tích khuôn viên: 760 m².
- Thờ cụ Hồ Sỹ Dương
- Chức tước: Đậu Tiến sỹ thứ 3, đậu Đông các (Bảng nhạn); Tham tụng (Tể tướng). Tước (Duệ quận công, thiếu bảo) Thượng thư 3 bộ.
- Công trạng: Tham gia bốn lần đánh giặc: Nam chinh, bắc chiến; đi sứ 3 năm ở Trung quốc, 7 lần tiếp sứ Trung quốc. Giám tu quốc sử. Khai cơ ra 5 làng gồm: Thọ Vực, Mỹ Hòa, Như bá, Tiền Đội và Bảo An. Được phong Thần Hoàng của 5 làng ở trên
- Nhà thờ Quỳnh Quận công Hồ Phi Tích (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
- Nằm ở thôn 3 xã Quỳnh Đôi - Quỳnh lưu - Nghệ An.
- Diện tích khuôn viên: 2.500 m².
- Thờ cụ Quỳnh quận công Thượng thư Hồ Phi Tích: Đã có công đi sứ sang Trung quốc đàm phán và lấy lại đất cho nước Việt Nam lúc bấy giờ. Trích đất gây quỹ phục vụ công tác khuyến học góp phần phát triển sự nghiệp giáo dục.
- Nhà thờ và khu lăng mộ cụ Hồ Tùng Mậu (di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia)
- Nằm ở thôn 5 xã Quỳnh Đôi - Quỳnh lưu - Nghệ An.
- Diện tích khuôn viên: 1.500 m².
- Thờ cụ Hồ Tùng Mậu: Đã có công mở trường dạy học, tham gia thành lập và ở trong ban lãnh đạo của tổ chức " Thanh niên cách mạng đồng chí Hội ", thành viên của " Cộng sản đoàn ". Lập ra " An nam cộng sản Đảng ", làm Tổng thanh tra Chính phủ, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa II)
- Nhà thờ họ Dương (di tích lịch sử, văn hóa cấp tỉnh)
- Nằm ở thôn 3 xã Quỳnh Đôi
- Diện tích khuôn viên: 500 m².
- Thờ cụ Dương Văn Khai
- Công trạng: Là người thầy dạy chữ đầu tiên cho nhân dân xã Quỳnh Đôi (vào năm 1.540). Được Vua phong sắc.
- Kênh Nhà Lê nối từ kinh đô Hoa Lư đến Đèo Ngang đi qua, là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và được coi là tuyến đường Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh của người Việt (hiện là một đoạn của sông Hàu theo tên gọi địa phương).
- Nhà bia tưởng niệm Thi sĩ Hồ Xuân Hương
- Khu mộ Anh hùng Cù Chính Lan
- Đài tưởng niệm các chiến sĩ cộng sản hy sinh trong phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh 1930-1931
Danh nhân
Một số danh nhân quê của xã Quỳnh Đôi:
- Hồ Hồng, Nguyễn Thạc, Hoàng Khánh: năm 1378 thành lập làng Thổ Đôi Trang
- Hồ Sĩ Dương: (1621 - 1681): đậu tiến sĩ khoa Nhâm Thìn (1652) làm tới Hình bộ Thượng thư kiêm Đông các đại học sĩ, tước Duệ quận công.
- Hồ Phi Tích (1665 -1754): đậu Hoàng Giáp khoa Canh Thìn (1700) làm quan đến Thượng thư bộ Binh, bộ Hình, tước Quỳnh quận công.
- Hồ Xuân Hương (1772 - 1822): được mệnh danh là Bà chúa thơ Nôm
- Phạm Đình Toái: tác giả cuốn sách "Đại Nam - Quốc sử diễn ca", đậu cử nhân năm 1843, làm án sát tỉnh Bình Định, sau thăng đến Hồng lô Tự khanh, là chức Trưởng quan của Hồng Lô tự của Nhà Nguyễn, chuyên lo việc nghi lễ trong các khoa thi cử.
- Hồ Tùng Mậu (1895 - 1951): (tức Hồ Bá Cự) Chí sĩ cách mạng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Tổng Thanh tra chính phủ
- Cù Chính Lan (1930 - 1951): Liệt sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam, một trong 7 cá nhân đầu tiên được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân của Việt Nam, được nhân dân gọi là "anh hùng đánh xe tăng"
- Nhà thơ Hoàng Trung Thông (1925-1993): nguyên Tổng biên tập báo Văn nghệ Hội Nhà văn Việt Nam; nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Văn học; nguyên Vụ trưởng Vụ Văn nghệ thuộc Ban Tuyên huấn Trung ương, nguyên Viện trưởng Viện Văn học Việt Nam, Viện Văn học (1976-1985).
- Nhà thơ trào phúng Dương Quân (1926-1985)
Hình ảnh
-
Cổng làng Quỳnh Đôi
-
cánh đồng Quỳnh đôi
-
Mương thủy lợi
-
Lễ kỳ phúc
-
Lễ kỳ phúc
-
Lễ kỳ phúc
-
Tượng nữ thi sĩ Hồ Xuân Hương tại Làng Quỳnh
Chú thích