Blackadder

Blackadder (Tiếng Việt:Con rắn đen) là loạt phim gồm bốn phim hài kịch tình huống của Anh, ban đầu được phát sóng trên BBC1 từ năm 1983 đến năm 1989. Tất cả các tập phim truyền hình đều có sự tham gia của Rowan Atkinson trong vai phản anh hùng Edmund Blackadder và Tony Robinson trong vai "chân tay" của Blackadder, Baldrick. Mỗi loạt phim được đặt trong một giai đoạn lịch sử khác nhau, với hai nhân vật chính đi cùng các nhân vật khác nhau, mặc dù một số nhân vật xuất hiện trở lại trong loạt phim này hay loạt phim khác.

Blackadder
Tập tin:Gemini Generated Image ezmtqvezmtqvezmt.png Áp phích loạt phim Blackadder (do AI tạo)
Thể loại	Hài kịch lịch sử
Sáng lập	Richard Curtis Rowan Atkinson
Kịch bản	Richard Curtis Rowan Atkinson (phần 1) Ben Elton (phần 2-4)
Đạo diễn	Martin Shardlow (phần 1) Mandie Fletcher (phần 2,3) Richard Boden (phần 4)
Diễn viên	Rowan Atkinson Tony Robinson Hugh Laurie Stephen Fry Tim McInnerny Miranda Richardson
Soạn nhạc chủ đề	Howard Goodall
Quốc gia	Vương quốc Anh
Ngôn ngữ	Tiếng Anh
Số mùa	4
Số tập	24 tập (cộng thêm 3 tập đặc biệt, 1 tập phim thử nghiệm) (Danh sách tập phim Blackadder)
Sản xuất
Nhà sản xuất	John Lloyd
Thiết lập máy quay	Đa máy quay
Thời lượng	Khoảng 30 phút
Phát hành ban đầu
Mạng truyền hình	BBC1
Phát sóng	15 tháng 6 năm 1983 (1983-06-15) – 2 tháng 11 năm 1989 (1989-11-02)

Loạt phim đầu tiên,The Black Adder , được Richard Curtis và Rowan Atkinson viết, trong khi các loạt phim tiếp theo được Curtis và Ben Elton viết. Các chương trình được sản xuất bởi John Lloyd. Năm 2000, loạt phim thứ tư,Blackadder Goes Forth , được xếp hạng 16 trong 100 Chương trình truyền hình Anh vĩ đại nhất, một danh sách do Viện phim Anh lập ra. Trong nhiều cuộc thăm dò, bộ phim đã được đánh giá cao bởi khán giả và các tạp chí. Atkinson cho biết Blackadder là "điều ông thấy ít căng thẳng nhất" để làm.

Cốt truyện

Mỗi phần phim bao gồm sáu tập dài nửa giờ và được đặt trong một giai đoạn lịch sử khác nhau của Anh. Phần đầu tiên, The Black Adder (1983), lấy bối cảnh triều đại hư cấu của "Richard IV". Phần thứ hai, Blackadder II (1986), lấy bối cảnh triều đại Elizabeth I. Blackadder the Third (1987) diễn ra vào thời kỳ Nhiếp chính (thế kỷ 18-19) dưới triều đại George III . Blackadder Goes Forth (1989) lấy bối cảnh năm 1917 trong chiến hào Thế chiến I.

Loạt phim theo chân những rắc rối của Edmund Blackadder (Rowan Atkinson). Trong mỗi phần, nhân vật Blackadder được ngầm hiểu là hậu duệ của nhân vật ở phần trước. Trong phần 1, Blackadder không thông minh và kém cỏi hơn người hầu Baldrick (Tony Robinson). Tuy nhiên, từ phần 2, Blackadder trở nên thông minh, mưu mô, trong khi Baldrick lại cực kỳ ngốc nghếch. Họ thường xuyên phải đối phó với những kẻ ngốc quý tộc (do Tim McInnerny hoặc Hugh Laurie đóng) và các nhân vật phản diện có quyền lực (như Melchett do Stephen Fry thủ vai).

Các tập phim

Loạt phim	Số tập	Ngày phát sóng đầu	Ngày phát sóng cuối
Pilot (Thử nghiệm)	1	15/06/2023	N/A
1: The Black Adder	6	15/06/1983	20/07/1983
2: Blackadder II	6	09/01/1986	20/02/1986
3: Blackadder the Third	6	17/09/1987	22/10/1987
4: Blackadder Goes Forth	6	28/09/1989	02/11/1989
Đặc biệt	3	05/02/1988	31/12/1999

Các tập đặc biệt và sự kiện

• Tập thử nghiệm (1982): Baldrick do Philip Fox thủ vai. Phát sóng năm 2023.
• Blackadder: The Cavalier Years (1988): Bối cảnh Nội chiến Anh, chiếu dịp Red Nose Day.
• Blackadder's Christmas Carol (1988): Bản giễu nhại A Christmas Carol của Charles Dickens.
• Blackadder: Back & Forth (1999): Tập phim du hành thời gian chiếu tại Millennium Dome.
• Phim cũng có nhiều màn biểu diễn sân khấu trực tiếp như Lễ sinh nhật Thái tử Charles (1998) hay buổi từ thiện Prince's Trust (2012). Năm 2023, nhân vật Baldrick đã trở lại trong một tiểu phẩm ngắn dịp Red Nose Day.

Sản xuất

Rowan Atkinson và Richard Curtis lên ý tưởng khi đang làm Not the Nine O'Clock News. Phần 1 tốn kinh phí lớn (1 triệu bảng Anh) với nhiều cảnh quay ngoại cảnh. Do chi phí cao, đài BBC yêu cầu cắt giảm. Ben Elton gia nhập đội ngũ biên kịch từ phần 2, chuyển phim quay hoàn toàn trong trường quay và thay đổi tính cách Blackadder thành xảo quyệt.

Tuyển vai

Rowan Atkinson và Tony Robinson là hai diễn viên duy nhất xuất hiện xuyên suốt. Dàn diễn viên thường xuyên tái xuất đóng các vai hậu duệ bao gồm:

• Tim McInnerny: Lãnh chúa Percy (Phần 1, 2) và Đại úy Darling (Phần 4).
• Stephen Fry: Melchett (Phần 2, 4) và Công tước Wellington (Phần 3).
• Hugh Laurie: George (Phần 3, 4).
• Miranda Richardson: Nữ hoàng Elizabeth I (Phần 2) và các vai khách mời.

Nhạc nền và Giải thưởng

Bản nhạc nền do Howard Goodall sáng tác được biến tấu phong cách hòa âm theo từng thời kỳ lịch sử.

Năm 2000, phần 4 được Viện Phim Anh xếp thứ 16 trong danh sách "100 Chương trình Truyền hình Anh vĩ đại nhất". Phim đứng thứ 2 trong cuộc bình chọn Sitcom Anh hay nhất của BBC.

Tương lai

Dù đã kết thúc, tin đồn về phần 5 thường xuyên xuất hiện với các ý tưởng như bối cảnh thập niên 1960 (ban nhạc rock), trại tù binh Thế chiến II, hoặc bối cảnh ngoài không gian (Star Adder). Tuy nhiên, cơ hội thực hiện được cho là rất mong manh.

Vào tháng 8 năm 2015, Tony Robinson cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng một phần phim mới đang được cân nhắc và ông đã thảo luận với hầu hết dàn diễn viên, trở ngại duy nhất là mức cát-sê cao của Hugh Laurie sau khi thành danh ở Mỹ với bộ phim Bác sĩ House đình đám. Tuy nhiên, vào tháng 10 năm 2018, Richard Curtis đã dập tắt những hy vọng này khi tuyên bố chương trình khó lòng trở lại.

Vào tháng 4 năm 2017, tại Liên hoan Truyền hình BFI & Radio Times, Rowan Atkinson khẳng định không có kế hoạch cụ thể nào, đồng thời tiết lộ một ý tưởng cũ chưa thành hiện thực mang tên Redadder: lấy bối cảnh nước Nga năm 1917, nơi Blackadder và Baldrick làm việc cho Sa hoàng và Rik Mayall sẽ vào vai Rasputin.

Đến tháng 12 năm 2020, Atkinson chia sẻ thêm với tờ Radio Times rằng ông chỉ thích quá trình làm phim Blackadder vì áp lực tạo tiếng cười được san sẻ cho nhiều người, nhưng việc tái hiện lại nguồn năng lượng của những năm 1980 sau hơn 30 năm là thử thách không hề dễ dàng. Gần đây nhất, vào tháng 12 năm 2024, đồng biên kịch Ben Elton một lần nữa khẳng định chắc chắn sẽ không có phần thứ năm do các thành viên không còn hứng thú, mặc dù nếu thực hiện, họ có thể khai thác bất kỳ thời kỳ lịch sử nào.

Phương tiện truyền thông

Toàn bộ các phần phim và nhiều tập đặc biệt đã được phát hành rộng rãi dưới các định dạng VHS, DVD, Blu-ray và băng cassette âm thanh của BBC. Từ năm 2008, một phiên bản hộp đĩa "Best of BBC" tập hợp cả bốn phần cùng các tập phim Giáng sinh và Back & Forth đã được phát hành, bên cạnh việc phân phối kỹ thuật số trên nền tảng iTunes.

Phát hành DVD

Các phần phim đơn lẻ lần lượt được phát hành tại các khu vực mã vùng (Region) từ năm 1999 đến năm 2004. Các phiên bản hộp đĩa (Box set) đáng chú ý bao gồm:

• The Complete Blackadder (2001–2002): Gồm trọn bộ 4 phần phim chính.
• Blackadder – The Complete Collection (2001–2005): Gồm 4 phần phim và bổ sung thêm các tập đặc biệt Blackadder's Christmas Carol, Back & Forth, và The Cavalier Years.
• Blackadder Remastered – The Ultimate Edition (2009): Phiên bản nâng cấp chất lượng hình ảnh (remastered) của toàn bộ loạt phim và các tập đặc biệt, đi kèm phim tài liệu kỷ niệm 25 năm Blackadder Rides Again, cùng các đoạn âm thanh bình luận (audio commentaries) và phỏng vấn độc quyền từ dàn diễn viên.

Hộp đĩa than (LP)

Vào ngày 10 tháng 2 năm 2023, hãng Demon Records đã phát hành bộ hộp đĩa than cao cấp mang tên Blackadder's Historical Record. Bộ sản phẩm giới hạn này bao gồm 12 đĩa LP màu vàng (gold-coloured vinyl) chứa toàn bộ phần âm thanh và nhạc nền của loạt phim, đi kèm một cuốn sách nhỏ giới thiệu tác phẩm và một bức tranh nhân vật Baldrick có chữ ký trực tiếp từ Ngài Tony Robinson, tất cả được đóng gói trong một hộp cứng giả da sang trọng.

Tem thư

Vào ngày 17 tháng 5 năm 2023, Bưu điện Hoàng gia Anh (Royal Mail) đã phát hành một bộ tem thư đặc biệt nhằm tôn vinh và kỷ niệm những đóng góp của loạt phim Blackadder đối với nền văn hóa đại chúng Anh quốc.

Chuyển thể thành sách và các ấn phẩm liên quan

Loạt phim truyền hình hài kịch Blackadder đã được phát hành dưới nhiều định dạng văn bản cũng như sách nói, cung cấp cho khán giả cái nhìn sâu rộng hơn về quá trình sáng tạo của tác phẩm. Nổi bật nhất trong số các ấn phẩm này là cuốn sách Blackadder: The Whole Damn Dynasty, 1485–1917, một bộ sưu tập hoàn chỉnh tập hợp toàn bộ kịch bản gốc từ cả bốn mùa chính của loạt phim.

Bên cạnh ấn bản kịch bản tổng hợp, vũ trụ hài kịch này còn được mở rộng thông qua các tài liệu lịch sử, sách hậu trường và các định dạng âm thanh. Dưới đây là các ấn phẩm nổi bật có liên quan đến thương hiệu:

• Sách tư liệu và hậu trường:
  • The True History of the Blackadder: Do tác giả J.F. Roberts chấp bút và được phát hành nhân dịp kỷ niệm 30 năm ra mắt loạt phim. Tác phẩm là một tài liệu chính thống, ghi lại toàn bộ câu chuyện hậu trường từ giai đoạn lên ý tưởng, quá trình sản xuất, cùng với các bài phỏng vấn độc quyền với những thành viên chủ chốt của dàn diễn viên như Rowan Atkinson và Stephen Fry.
  • What Have I Done?: Cuốn hồi ký xuất bản năm 2025 của Ben Elton, người đóng vai trò đồng biên kịch từ mùa thứ hai của loạt phim. Tác phẩm dành một thời lượng lớn để đi sâu vào những trải nghiệm cá nhân của Elton trong quá trình chắp bút và sáng tạo ra các phần phim Blackadder.

• Ấn bản kịch bản rời từng phần:
  • Blackadder Goes Forth (BBC Books): Ngoài bản in gộp cả bốn mùa, nhà xuất bản BBC Books cũng tung ra thị trường các tập sách bỏ túi riêng lẻ cho từng phần phim. Tiêu biểu nhất là ấn bản kịch bản dành riêng cho mùa thứ tư, lấy bối cảnh Chiến tranh Thế giới thứ nhất.

• Định dạng sách nói (Audiobook):
  • Blackadder: The Complete Collected Series: Do nhà xuất bản Penguin Books phát hành, đây là bản tập hợp toàn bộ phần âm thanh gốc từ các tập phim truyền hình được chuyển đổi và biên tập lại dưới định dạng sách nói. Bản phát hành này bao gồm cả bốn mùa phim chính thức lẫn các tập phim truyền hình đặc biệt.