Bản mẫu:Infobox organization Liên đoàn Bóng đá Quốc tế[1] (tiếng Pháp: Fédération Internationale de Football Association, viết tắt: FIFA Bản mẫu:IPAc-en) là cơ quan quản lý bóng đá, bóng đá bãi biển, bóng đá trong nhàthể thao điện tử nội dung bóng đá ở cấp độ toàn cầu. FIFA chịu trách nhiệm tổ chức các giải thi đấu quốc tế lớn của môn bóng đá, tiêu biểu là World Cup được bắt đầu từ năm 1930 và World Cup nữ từ năm 1991.

FIFA được thành lập vào năm 1904[2] với mục đích giám sát giải đấu quốc tế giữa các đội tuyển quốc gia của Bỉ, Đan Mạch, Đức, Hà Lan, Pháp, Tây Ban Nha, Thụy ĐiểnThụy Sĩ. Có trụ sở tại Zürich, hiện có 211 quốc gia thành viên. Các quốc gia thành viên phải đồng thời là thành viên của một trong sáu liên đoàn châu lục sau: châu Á, châu Âu, Bắc & Trung Mỹ và Caribe, châu Đại Dương, Nam Mỹchâu Phi.

Mặc dù FIFA không có quyền kiểm soát luật bóng đá (đây là trách nhiệm của Ủy ban bóng đá quốc tế), nhưng họ chịu trách nhiệm trong cả việc tổ chức và quảng bá cho giải đấu, qua đó tạo ra doanh thu từ tài trợ. Ước tính, năm 2013, FIFA thu về hơn 1,3 tỉ đô la Mỹ, lợi nhuận đạt 72 triệu đô la Mỹ, và có lượng dự trữ tiền mặt lên tới hơn 1,4 tỉ đô la Mỹ.[3]

Các báo cáo điều tra của các phóng viên đã cho thấy mối liên kết của lãnh đạo FIFA với các hoạt động tham nhũng, hối lộ và cáo buộc gian lận bầu cử trong cuộc bầu cử Chủ tịch FIFA Sepp Blatter và quyết định trao quyền tổ chức World Cup 20182022 cho Nga và Qatar. Những cáo buộc này dẫn đến cáo trạng của chính quan chức cấp cao FIFA và năm nhà điều hành doanh nghiệp được đưa ra bởi Bộ Tư pháp Hoa Kỳ về tội gian lận, lừa đảo, và rửa tiền.[4][5][6]

Lịch sử

Sự hình thành của FIFA

Bản mẫu:Đoạn thiếu nguồn gốc Năm 1902, Anton Wilhelm Hirschman – Tổng Thư ký Liên đoàn bóng đá Hà Lan đã gặp Frederick Wall – Tổng Thư ký Liên đoàn bóng đá Anh đề nghị tổ chức một giải đấu quốc tế chính thức và thành lập một tổ chức bóng đá có quy mô quốc tế. Đề nghị này đã bị nhiều người trong liên đoàn bóng đá Anh khi đó từ chối

Anton Wilhelm Hirschman và nhà báo Robert Guerin của tờ Matin, Thư ký bộ phận bóng đá của Hiệp hội các môn thể thao Pháp (USFSA) tiếp tục gửi thư đến các liên đoàn bóng đá khác ở châu Âu để đề nghị họ cùng đứng ra thành lập một tổ chức bóng đá quốc tế và đã nhận được sự đồng thuận.

Năm 1904, trận giao hữu bóng đá giữa Pháp gặp Bỉ đã diễn ra và được công nhận là trận đấu quốc tế đầu tiên ngày 1 tháng 5 và đến ngày 21 tháng 5 thoả ước thành lập liên đoàn bóng đá chung chính thức được thông qua tại trụ sở của Hiệp hội các môn thể thao Pháp số nhà 229, đường Saint Honoré, Paris, gồm có 7 liên đoàn: Pháp, Bỉ, Hà Lan, Đan Mạch, Thụy Sĩ, Tây Ban NhaThụy Điển, bầu Robert Guerin làm chủ tịch đầu tiên.

Các chủ tịch FIFA

Cấu trúc

Tập tin:World Map FIFA2.svg
Bản đồ thế giới với sáu liên đoàn châu lục: chi tiết thành viên bên dưới.

Luật và bộ máy hoạt động

FIFA đặt trụ sở tại Zürich, và là một hiệp hội được thiết lập dưới luật pháp của Thụy Sĩ.

Sáu liên đoàn thành viên và 211 hiệp hội quốc gia

Bản mẫu:FIFA confederations Bên cạnh cơ quan toàn cầu còn có sáu liên đoàn châu lục được công nhận bởi FIFA nhằm giám sát các trận đấu trên các lục địa và khu vực trên thế giới. Các hiệp hội thành viên, và không phải là liên đoàn châu lục là thành viên của FIFA. Các liên đoàn châu lục được quy định trong điều lệ của FIFA, trở thành thành viên của liên đoàn châu lục là điều kiện tiên quyết để trở thành thành viên của FIFA.

Bản mẫu:Colorbox Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC; 46 thành viên)
Australia là thành viên của AFC từ năm 2006
Bản mẫu:Colorbox Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF; 54 thành viên)
Bản mẫu:Colorbox Liên đoàn bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe (CONCACAF; 41 thành viên)
Guiana thuộc Pháp, GuyanaSuriname là thành viên của CONCACAF dù họ ở Nam Mỹ. Đội tuyển Guiana thuộc Pháp là thành viên của CONCACAF nhưng không phải của FIFA.
Bản mẫu:Colorbox Liên đoàn bóng đá Nam Mỹ (CONMEBOL; 10 thành viên)
Bản mẫu:Colorbox Liên đoàn bóng đá châu Đại Dương (OFC; 11 thành viên)
Bản mẫu:Colorbox Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA; 53 thành viên)
Các đội tuyển đại diện cho Armenia, Azerbaijan, Georgia, Israel, Kazakhstan, NgaThổ Nhĩ Kỳ là thành viên của UEFA, mặc dù phần lớn hoặc toàn bộ lãnh thổ của họ nằm bên ngoài châu Âu.
MonacoVatican không là thành viên của UEFA hay FIFA.

Tổng cộng, FIFA công nhận 211 hiệp hội quốc gia và đội tuyển nam quốc gia của họ cũng như 129 đội tuyển quốc gia nữ; xem danh sách các đội tuyển bóng đá nam quốc giamã FIFA của họ. FIFA có nhiều thành viên hơn Liên Hợp Quốc khi FIFA công nhận 23 thực thể phi chủ quyền là các quốc gia khác nhau, như bốn quốc gia cấu thành nằm trong Vương quốc Anh hay đang tranh chấp chính trị vùng lãnh thổ như Palestine và được Israel chấp nhận ngồi chung, FIFA là tổ chức quyền lực, là nơi mà Trung Quốc chấp nhận ngồi chung với Ma Cao, Hong KongĐài Loan cùng gia nhập. Hay các lãnh hải đang tranh chấp như Gibralta, Kosovo cũng là thành viên.[7]

Ủy ban công tác FIFA về các quốc gia nhỏ đã phân loại các thành viên tiềm năng của FIFA thành ba loại:

  1. Các nhà nước độc lập không thuộc FIFA (Kiribati, Quần đảo Marshall, Micronesia, Monaco, Niue, Palau, Tuvalu)
  2. Các vùng lãnh thổ phi độc lập (Guadeloupe, Greenland, Isle of Man, Jersey, Martinique, Quần đảo Bắc Mariana, Réunion, Sint Maarten, Zanzibar)
  3. Các khu vực chính trị nhạy cảm (Abkhazia, Crimea, Gibraltar, Kosovo, Bắc Síp, Nam Ossetia).[8][9]

Bảng xếp hạng bóng đá nam FIFA được cập nhật hàng tháng và kết quả của mỗi đội dựa trên thành tích tại các giải quốc tế, vòng loại và các trận giao hữu. Cũng có một bảng xếp hạng dành cho bóng đá nữ, cập nhật bốn lần một năm.

Công nhận và các giải thưởng

Bản mẫu:Đoạn thiếu nguồn gốc FIFA tổ chức một lễ trao giải hàng năm để ghi nhận những thành tích của cá nhân lẫn tập thể của bóng đá thế giới. Về giải cá nhân, cầu thủ nam xuất sắc nhất nhận giải Quả bóng vàng FIFA còn cầu thủ nữ xuất sắc nhất nhận Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA; sau đó giải thưởng dành cho cầu thủ nam đến trước năm 2010 được hợp nhất với Quả bóng vàng châu Âu của France Football. Tại tiệc lớn Ballon d'Or, Giải thưởng FIFA Puskás, FIFA/FIFPro Best XI, Giải thưởng FIFA Fair Play, và Giải thưởng cống hiến của FIFA cũng được trao.

Năm 1994, FIFA công bố Đội hình mọi thời đại của FIFA World Cup. Năm 2000 FIFA công bố kết quả bình chọn trên Internet, tuyên bố Real MadridCâu lạc bộ xuất sắc nhất thế kỷ của FIFA. Năm 2002 FIFA công bố Đội hình trong mơ của FIFA, một đội hình toàn sao mọi thời đại được người hâm mộ bình chọn.

Nằm trong một phần của lễ kỷ niệm một trăm năm vào năm 2004, FIFA tổ chức "Trận đấu của thế kỷ" giữa PhápBrazil.

Các nhà tài trợ

Bản mẫu:Updated

Đối tác của FIFA

Các biến thể của FIFA

  1. Bóng đá: Được công nhận năm 1904 (nam), 1988 (nữ)
  2. Bóng đá trong nhà: Được công nhận năm 1986 (nam), 2023 (nữ)[17][18]
  3. Thể thao điện tử: Được công nhận năm 2004
  4. Bóng đá bãi biển: Được công nhận năm 2005 (nam), 2019 (nữ)

Các giải đấu của FIFA

Bản mẫu:Col-3

Đội tuyển quốc gia

Nam

Nữ

Bản mẫu:Col-2

Câu lạc bộ

Nam

Nữ

Bản mẫu:Col-3

Thể thao điện tử

Cá nhân

Đội tuyển

Các giải đấu trước đây

Tập tin:FIFA Tournaments.svg
Chủ nhà của tất cả các Giải vô địch bóng đá thế giới cấp cao, bao gồm cả namnữ, tính đến năm 2014

Các đội vô địch

Giải đấu Đương kim vô địch Số lần Vô địch nhiều nhất Số lần
Đội tuyển (Nam)
Giải vô địch bóng đá thế giới Bản mẫu:Country data ESP Tây Ban Nha 2 Bản mẫu:Country data BRA Brazil 5
Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới Bản mẫu:Country data MAR Maroc 1 Bản mẫu:Country data ARG Argentina 6
Giải vô địch bóng đá U-17 thế giới Bản mẫu:Country data POR Bồ Đào Nha 1 Bản mẫu:Country data NGA Nigeria 5
Giải vô địch bóng đá trong nhà thế giới Bản mẫu:Country data BRA Brazil 6 Bản mẫu:Country data BRA Brazil 6
Giải vô địch bóng đá bãi biển thế giới Bản mẫu:Country data BRA Brazil 7 Bản mẫu:Country data BRA Brazil 7
Cúp bóng đá các quốc gia Ả Rập Bản mẫu:Country data Maroc Maroc 2 Bản mẫu:Country data Iraq Iraq 4
Đội tuyển (Nữ)
Giải vô địch bóng đá nữ thế giới Bản mẫu:Country data ESP Tây Ban Nha 1 Bản mẫu:Country data USA Hoa Kỳ 4
Giải vô địch bóng đá nữ U-20 thế giới Bản mẫu:Fbwu 3 Bản mẫu:Country data GER Đức 3
Bản mẫu:Country data USA Hoa Kỳ
Bản mẫu:Fbwu
Giải vô địch bóng đá nữ U-17 thế giới Bản mẫu:Fbwu 4 Bản mẫu:Fbwu 4
Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên Triều Tiên
Giải vô địch bóng đá nữ trong nhà thế giới - - - -
Câu lạc bộ (Nam)
Giải vô địch bóng đá thế giới các câu lạc bộ Bản mẫu:Country data ENG Chelsea 1 Bản mẫu:Country data ESP Real Madrid 5
Cúp liên lục địa các câu lạc bộ Bản mẫu:Country data FRA Paris Saint-Germain 1 Bản mẫu:Country data ESP Real Madrid
Bản mẫu:Country data FRA Paris Saint-Germain
1
Giải vô địch bóng đá trẻ thế giới các câu lạc bộ Bản mẫu:Country data SUI Zürich 3 Bản mẫu:Country data ENG Manchester United 18
Câu lạc bộ (Nữ)
Giải vô địch bóng đá nữ thế giới các câu lạc bộ

(đề xuất)

- - - -
Giải vô địch bóng đá trẻ nữ thế giới các câu lạc bộ Bản mẫu:Country data CAN Vancouver Whitecaps 1 Bản mẫu:Country data GER Wolfsburg 1
Bản mẫu:Country data CAN Vancouver Whitecaps
Bản mẫu:Country data SUI YB Frauen
Bản mẫu:Country data SUI Zurich
Thể thao điện tử
eWorld Cup Bản mẫu:Country data GER Umut Gültekin (Umut) 1
eNations Cup Bản mẫu:Country data BRA Brazil

(Gabriel Crepaldi, Klinger Correa, Paulo Henrique Chaves)

1
eClub World Cup Bản mẫu:Country data POR Riders 1 Bản mẫu:Country data USA Complexity Gaming 1
Bản mẫu:Country data EUR KiNG eSports
Bản mẫu:Country data POR Riders
FIFAe Continental Cup Bản mẫu:Country data VIE ProGamer 1 Bản mẫu:Country data VIE ProGamer 1
Hàn Quốc Min Cho Dan

Các giải đấu đã bị bãi bỏ

Giải đấu Lần tổ chức cuối cùng Đội vô địch cuối cùng Số lần Đội vô địch nhiều nhất Số lần
Cúp Liên đoàn các châu lục 2017 Đức Đức 1 Bản mẫu:Country data Brasil Brasil 4
Bóng đá nam tại Thế vận hội Trẻ Mùa hè 2014 Bản mẫu:Country data Peru Peru 1 Bản mẫu:Country data Bolivia Bolivia 1
Bản mẫu:Country data Peru Peru
Bóng đá nữ tại Thế vận hội Trẻ Mùa hè 2014 Trung Quốc Trung Quốc 1 Bản mẫu:Country data Chile Chile 1
Trung Quốc Trung Quốc
Tập tin:FIFA Tournaments.svg
Chủ nhà của tất cả các giải vô địch bóng đá thế giới của cả nam và nữ

FIFA+

FIFA+
Tập tin:FIFA+ (2025).svg
Loại website
Nền tảng phát trực tuyến OTT
Có sẵn bằngTiếng Anh
Trụ sở,
Quốc gia khởi đầuPháp
Khu vực hoạt độngPháp
Chủ sở hữuFIFA
WebsiteDAZN
Yêu cầu đăng kýYêu cầu
Bắt đầu hoạt độngBản mẫu:Date
Tình trạng hiện tạiĐang hoạt động
Tập tin:FIFA+.svg
Logo trước đây (2022–2025)

Vào tháng 4 năm 2022, FIFA đã ra mắt FIFA+,[19] một dịch vụ OTT cung cấp tới 40.000 trận đấu trực tiếp mỗi năm, bao gồm 11.000 trận đấu của bóng đá nữ.[20] Cũng có xác nhận rằng FIFA sẽ cung cấp nội dung lưu trữ, bao gồm mọi trận đấu của Giải vô địch bóng đá thế giới và Giải vô địch bóng đá nữ thế giới được ghi lại bằng máy quay,[21] cùng với nội dung phim tài liệu gốc.[22] Eleven Sports sau đó được cho là chịu trách nhiệm đưa các trận đấu trực tiếp lên nền tảng FIFA+.[23]

FIFA+ phát sóng tất cả các trận đấu của Giải vô địch bóng đá trẻ thế giới ở cả hai giới, bắt đầu từ Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới 2023.[24] FIFA+ cũng phát trực tiếp Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2023 tại một số khu vực được chọn như Nhật Bản, Brasil, Indonesia và Thái Lan.[25]

FIFA+ sở hữu bản quyền các giải đấu tại Châu Đại Dương bao gồm OFC Champions LeagueVòng loại bóng đá nữ tại Thế vận hội khu vực châu Đại Dương.[26][27][28] Dịch vụ cũng có bản quyền đối với các giải đấu trong nước và đội tuyển quốc gia của New Zealand.[29][30]

FIFA+ được ra mắt độc quyền trên DAZN vào tháng 6 năm 2026.[31]

Các giải đấu

Tham khảo

  1. ^ "ĐIỀU-LỆ-SỬA-ĐỔI-LĐBĐVN" (PDF). vff.org.vn. ngày 27 tháng 5 năm 2021.
  2. ^ FIFA.com. "History of FIFA - Foundation - FIFA.com". FIFA.com (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2018.
  3. ^ "FIFA Financial Report 2013". FIFA. {{Chú thích web}}: |ngày truy cập= cần |url= (trợ giúp); |url= trống hay bị thiếu (trợ giúp)
  4. ^ "FIFA officials arrested on corruption charges; Sepp Blatter isn't among them". ngày 27 tháng 5 năm 2015.
  5. ^ "Nine FIFA Officials and Five Corporate Executives Indicted for Racketeering Conspiracy and Corruption". U.S. DOJ Office of Public Affairs. ngày 27 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2015.
  6. ^ Mike Collett & Brian Homewood (ngày 27 tháng 5 năm 2015). "World soccer rocked as top officials held in U.S., Swiss graft cases". Reuters. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 27 tháng 5 năm 2015.
  7. ^ "Palestine Football: Escape to Victory?". Bruisedearth.org. ngày 27 tháng 10 năm 2008. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 4 năm 2011. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2010.
  8. ^ "PlayTheGame". Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2014.
  9. ^ "Bản sao đã lưu trữ" (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 16 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 29 tháng 2 năm 2016.
  10. ^ "adidas". FIFA.com. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2014.
  11. ^ "Aramco". FIFA.com. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2024.
  12. ^ "COCA-COLA". FIFA.com. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2014.
  13. ^ "Lenovo named Official FIFA Technology Partner". FIFA. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2024.
  14. ^ "Qatar Airways announced as Official Partner and Official Airline of FIFA until 2022". FIFA Website. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 10 năm 2017.
  15. ^ "Hyundai / Kia Motors". FIFA.com. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2014.
  16. ^ "VISA". FIFA.com. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2014.
  17. ^ "Futsal Planet".
  18. ^ "Everything You Need to Know About Futsal Turf Game History".
  19. ^ "FIFA launches FIFA+ to bring free football entertainment to fans everywhere". FIFA. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2022.
  20. ^ "FIFA Plus launches with over 40,000 free soccer matches to watch live". The Verge. ngày 13 tháng 4 năm 2022. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2022.
  21. ^ "Soccer Streaming Platform FIFA Plus Launches, Will Have 40,000 Live Games Annually". Variety. ngày 12 tháng 4 năm 2022. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2022.
  22. ^ "FIFA gets into the streaming business with the new soccer platform FIFA+". TechCrunch. ngày 12 tháng 4 năm 2022. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2022.
  23. ^ "Fifa+ appoints Eleven to power and supply live soccer matches". Sports Pro. ngày 14 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2022.
  24. ^ "FIFA U-20 World Cup Argentina 2023™". FIFA+. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2025.
  25. ^ Mann, Colin (ngày 21 tháng 7 năm 2023). "FIFA: 'Strong broadcast platform for Women's World Cup 2023'". Advanced Television. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2023.
  26. ^ "Live Streams - OFC Men's Champions League". FIFA. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2024.
  27. ^ "The OFC Men's Champions League - National Playoffs kick-off today!". Oceania Football Confederation. ngày 8 tháng 2 năm 2024. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2024.
  28. ^ "HOW TO WATCH: WOMEN'S OLYMPIC FOOTBALL TOURNAMENT – OCEANIA QUALIFIER". Oceania Football Confederation. ngày 7 tháng 2 năm 2024. Truy cập ngày 7 tháng 2 năm 2024.
  29. ^ "New Zealand Football signs long-term partnership with FIFA+ to make international friendlies and domestic competitions free to watch". New Zealand Football. ngày 22 tháng 9 năm 2023. Truy cập ngày 7 tháng 11 năm 2023.
  30. ^ "How to watch New Zealand football live on FIFA+". FIFA. ngày 16 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 7 tháng 11 năm 2023.
  31. ^ "FIFA+ launches on DAZN: a major step towards the Global Home of Football". FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. ngày 4 tháng 6 năm 2026. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2026.

Liên kết ngoài

Bản mẫu:FIFA

Bản mẫu:Bóng đá nữ thế giới Bản mẫu:Bóng đá nữ thế giới cấp câu lạc bộ Bản mẫu:Bóng đá bãi biển Bản mẫu:Bóng đá trong nhà Bản mẫu:Bóng đá trong nhà quốc tế

Bản mẫu:Chủ tịch FIFA Bản mẫu:Liên đoàn thể thao quốc tế