Ilves (bóng đá)
Tampereen Ilves (phát âm [ˈilʋes]; trong tiếng Phần Lan nghĩa là "linh miêu"; tiếng Thụy Điển: Ilves Tammerfors), thường được gọi là Ilves, là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp Phần Lan có trụ sở tại Tampere. Đội hiện thi đấu tại Veikkausliiga, cấp độ cao nhất của bóng đá chuyên nghiệp Phần Lan.
| Tập tin:Ilves logo.svg | ||||
| Tên đầy đủ | Tampereen Ilves[1] | |||
|---|---|---|---|---|
| Biệt danh | Ipa | |||
| Thành lập | 1931 | |||
| Sân | Tammela Stadion, Tampere | |||
| Sức chứa | 8.000 | |||
| Chủ tịch điều hành | Petri Ojala | |||
| Người quản lý | Joni Lehtonen | |||
| Giải đấu | Veikkausliiga | |||
| 2025 | Veikkausliiga, thứ 3 trên 12 | |||
| Website | ilvesfootball | |||
|
| ||||
Lịch sử
Câu lạc bộ được thành lập vào năm 1931 và thi đấu các trận bóng đá chính thức đầu tiên vào năm sau, tham gia các giải đấu địa phương cấp thành phố và khu vực.
Câu lạc bộ trẻ gặp khó khăn trong việc tuyển mộ các cầu thủ giàu kinh nghiệm; tuy nhiên, các học sinh, khi đó chiếm phần lớn số thành viên, thường dành mùa hè ở vùng nông thôn và do đó không thể tham dự các trận đấu. Vì vậy, đội bóng đá Ilves bị giải thể vào năm 1938 và câu lạc bộ tập trung vào môn thể thao chính khác là khúc côn cầu trên băng.
Một giai đoạn hoạt động bóng đá ngắn khác bắt đầu trong Chiến tranh thế giới thứ hai, và vào năm 1947, Ilves lần đầu tiên tiến gần đến việc được thăng hạng lên các giải đấu toàn quốc. Tuy nhiên, họ thua trận quyết định—trận thua duy nhất của họ trong năm đó—và sau thất vọng này, bóng đá một lần nữa bị loại khỏi hoạt động của câu lạc bộ.
Lần trở lại thứ ba tỏ ra bền vững và thành công hơn, khi Ilves sáp nhập với các đối thủ cũ Tampellan Palloilijat và Ilves-Kissat (một câu lạc bộ không liên quan dù có tên tương tự) vào năm 1974. Ilves tiếp nhận các khoản nợ đáng kể của Ilves-Kissat và đổi lại được thừa hưởng suất thi đấu của đội này tại I-Divisioona (hạng nhất). Họ trải qua bốn năm tại đây trước khi lần đầu tiên giành quyền thăng hạng lên Mestaruussarja vào năm 1978.[2]
Năm đầu tiên của Ilves ở hạng đấu cao nhất không quá nổi bật, nhưng họ tránh được việc xuống hạng và, quan trọng hơn, giành danh hiệu lớn đầu tiên khi đánh bại TPS trong trận chung kết Cúp bóng đá Phần Lan.
Chức vô địch cúp đưa Ilves lần đầu tham dự các trận đấu châu Âu vào năm sau, khi họ được bốc thăm gặp Feyenoord tại Cup Winners' Cup 1980–81. Gã khổng lồ Hà Lan tỏ ra quá mạnh so với các cầu thủ nghiệp dư Phần Lan và giành chiến thắng ở cả hai lượt trận.
Các năm 1983 đến 1985 là giai đoạn thành công nhất của Ilves cho đến nay. Câu lạc bộ giành chức vô địch quốc gia đầu tiên vào năm 1983, kết thúc hạng ba vào năm sau và hạng nhì năm 1985. Tại Cúp C1 châu Âu 1984–85, họ gặp Juventus, đội dễ dàng vượt qua Ilves trên đường giành chức vô địch toàn giải. Trận lượt đi trên sân nhà tại Sân vận động Tampere chứng kiến lượng khán giả lớn nhất mọi thời đại của Ilves với 24.073 người.
Tại Cúp UEFA 1986–87, Ilves thi đấu với Glasgow Rangers. Ilves giành chiến thắng đầu tiên ở châu Âu trên sân nhà, nhưng đội bóng Glasgow đi tiếp vào vòng hai với tổng tỉ số 4–2.
Năm 1990, Ilves giành danh hiệu cuối cùng trong một thời gian dài khi vô địch Cúp bóng đá Phần Lan. Tại Cup Winners' Cup 1991–92, Ilves lần đầu tiên tiến vào vòng hai của các giải đấu châu Âu sau khi đánh bại câu lạc bộ Bắc Ireland Glenavon F.C. Họ cầm hòa AS Roma trên sân nhà ở vòng hai, nhưng cuối cùng Roma thắng lượt về 5–2.
Đầu thập niên 1990, Ilves gặp khó khăn cả trong và ngoài sân cỏ. Nền kinh tế Phần Lan rơi vào suy thoái sâu sắc. Ilves gặp khó trong việc tìm kiếm tài trợ, trong khi tỷ lệ thất nghiệp cao và thu nhập khả dụng thấp khiến số khán giả giảm sút. Cuối mùa giải 1996, họ xuống hạng Ykkönen.
Sau hai mùa giải ở hạng hai, Ilves đứng bên bờ phá sản. Một cuộc sáp nhập khác được đề xuất, lần này với TPV, nhưng TPV rút khỏi đàm phán sau một cuộc bỏ phiếu sát sao của các thành viên. Dù vậy, đội bóng đá nam của Ilves được tái tổ chức thành Tampere United, còn Ilves tập trung vào các đội trẻ.
Đầu thập niên 2010, Tampere United vướng vào bê bối dàn xếp tỉ số và rửa tiền. Họ bị loại khỏi giải đấu và sau đó phá sản. Điều này khiến Tampere không còn đội bóng đá cấp cao, trong khi TPV cũng mắc kẹt ở các hạng dưới.
Ilves đã khởi động lại đội nam vào năm 2008 tại Kakkonen và bắt đầu hành trình chậm rãi trở lại hạng cao nhất. Sau sự sụp đổ của United, quá trình này được đẩy nhanh, và Ilves lên Ykkönen vào năm 2013 rồi trở lại Veikkausliiga cho mùa giải 2015.
Câu lạc bộ đã củng cố được vị trí tại Veikkausliiga, kết thúc ở giữa bảng trong hai mùa đầu tiên và đạt hạng ba vào năm 2017. Thành tích này đưa họ trở lại Europa League, nhưng đội bóng Bulgaria Slavia Sofia tỏ ra quá mạnh ở vòng loại thứ nhất.
Ilves giành danh hiệu Cúp bóng đá Phần Lan thứ ba vào năm 2019 và trở lại châu Âu vào năm sau, thi đấu với Shamrock Rovers của Dublin ở vòng loại thứ nhất Europa League. Trận đấu—được tổ chức theo thể thức một lượt do đại dịch COVID-19—kết thúc với tỉ số 2–2, nhưng sau loạt sút luân lưu kéo dài với 13 lượt sút của mỗi đội, Rovers thắng 12–11.
Đến cuối thập niên 2010, Sân vận động Tammela giàu bầu không khí nhưng đã cũ không còn phù hợp với bóng đá chuyên nghiệp. Thành phố quyết định phá bỏ sân và xây một sân vận động hoàn toàn mới tại vị trí này. Điều này buộc Ilves chuyển đến Sân vận động Tampere từ mùa giải 2020. Với sức chứa hơn 16.000 người, Sân vận động Tampere quá lớn so với lượng khán giả mà Ilves thu hút vào thời điểm đó, và đường chạy điền kinh giữa sân bóng và khán đài càng làm giảm bầu không khí trong các trận đấu. Điều này, cùng với tác động của đại dịch và thành tích kém trên sân, dẫn đến lượng khán giả thấp và khó khăn tài chính.
Tuy nhiên, với chức vô địch cúp bất ngờ vào năm 2023, cùng với việc hoàn thành sân vận động mới và bộ phận khúc côn cầu trên băng của Ilves tham gia hỗ trợ tài chính, Ilves sớm trở lại nhóm các đội hàng đầu của Veikkausliiga, sau khi bổ nhiệm giám đốc thể thao Miika Takkula và huấn luyện viên trưởng Joonas Rantanen. Mùa giải đầu tiên tại sân nhà được xây dựng lại kết thúc với vị trí thứ hai tại giải vô địch và một hành trình mạnh mẽ ở châu Âu, trong đó Ilves loại Austria Wien ở vòng loại thứ hai UEFA Conference League 2024–25 trước khi thua Djurgården ở vòng loại thứ ba với tổng tỉ số 4–2.
Màu sắc và huy hiệu
Màu truyền thống của Ilves là xanh lá cây và vàng, với trang phục sân nhà thường gồm áo vàng và quần xanh lá cây, còn trang phục sân khách toàn màu xanh lá cây. Áo đấu đầu tiên của họ có các sọc dọc màu xanh lá cây và đen; mẫu này đôi khi được tái sử dụng làm trang phục đặc biệt, ví dụ trong trận kỷ niệm 90 năm thành lập câu lạc bộ vào năm 2021.
Trong các năm 1992 và 1993, Ilves thi đấu trong màu đỏ theo mong muốn của nhà tài trợ chính khi đó; trang phục sân khách có màu trắng. Lựa chọn này rất không được lòng các cổ động viên.
Huy hiệu đầu tiên của Ilves mô tả một con linh miêu ở tư thế bước đi. Logo hiện tại do Rauno Broms thiết kế vào năm 1962 và được sử dụng kể từ đó.
Nhà cung cấp trang phục
| Nhà cung cấp | Giai đoạn |
|---|---|
| Adidas | 1975–1983 |
| Umbro | 1984–1986 |
| Hummel | 1987–1989 |
| NR | 1990 |
| Hummel | 1991–1992 |
| Diadora | 1993–1996 |
| Mitre | 1997–1998 |
| Umbro | 1999–2014 |
| Adidas | 2015– |
Sân vận động
Sân nhà của câu lạc bộ là Tammelan Stadion. Từ năm 2020 đến năm 2023, họ thi đấu tại Sân vận động Tampere trong thời gian chờ sân Tammela được xây dựng lại.[1]
Danh hiệu
Từng mùa giải
Từng mùa giải
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Thành tích châu Âu
| Mùa giải | Giải đấu | Vòng | Câu lạc bộ | Lượt đi | Lượt về | Tổng tỉ số | Y/N |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1980–81 | UEFA Cup Winners' Cup | V1 |  Feyenoord
|
1–3 | 2–4 | 3–7 | 
|
| 1984–85 | Cúp C1 châu Âu | V1 |  Juventus
|
0–4 | 1–2 | 1–6 |
|
| 1986–87 | Cúp UEFA | V1 |  Rangers
|
0–4 | 2–0 | 2–4 |
|
| 1991–92 | UEFA Cup Winners' Cup | V1 |  Glenavon
|
2–3 | 2–1 | 4–4 (sân khách) | 
|
| V2 | Roma
|
1–1 | 2–5 | 3–6 |
| ||
| 2018–19 | UEFA Europa League | VL1 |  Slavia Sofia
|
0–1 | 1–2 | 1–3 |
|
| 2020–21 | UEFA Europa League | VL1 |  Shamrock Rovers
|
2–2 (11–12 luân lưu) |
| ||
| 2024–25 | UEFA Conference League | VL2 |  Austria Wien
|
2–1 | 3–4 (s.h.p.) | 5–5 (5–4 p) |
|
| VL3 |  Djurgården
|
1–1 | 1–3 | 2–4 |
| ||
| 2025–26 | UEFA Europa League | VL1 |  Shakhtar Donetsk
|
0–6 | 0–0 | 0–6 |
|
| UEFA Conference League | VL2 | AZ
|
4–3 | 0–5 | 4–8 |
| |
| 2026–27 | UEFA Conference League | VL1 |  Differdange 03
|
||||
Đội hình hiện tại
- Tính đến 11 tháng 4 năm 2026[4]
Ghi chú: Quốc kỳ chỉ đội tuyển quốc gia được xác định rõ trong điều lệ tư cách FIFA. Các cầu thủ có thể giữ hơn một quốc tịch ngoài FIFA.
|
|
Được cho mượn
Ghi chú: Quốc kỳ chỉ đội tuyển quốc gia được xác định rõ trong điều lệ tư cách FIFA. Các cầu thủ có thể giữ hơn một quốc tịch ngoài FIFA.
|
Ban huấn luyện và ban lãnh đạo
Ban huấn luyện và nhân sự
Bản mẫu:Ilves sections Tính đến ngày 7 tháng 2 năm 2026.[5]
|
Tuyển trạch
Tính đến ngày 28 tháng 8 năm 2024[6]
|
Ban lãnh đạo
Tính đến ngày 7 tháng 2 năm 2026[7]
|
Ilves/2
Ilves/2 là đội dự bị của Ilves. Đội thi đấu tại Kakkonen trong mùa giải 2026. Đội được huấn luyện bởi Pasi Tuutti.[8]
Huấn luyện viên
Raimo Vasama (1975)- Martti Halme (1976–1977)
- Pertti Mäkipää (1978–1981)
- Jussi Ristimäki (1982–1984)
- Turo Flink (1985–1986)
- Harri Holli (1987–1989)
- Jussi Ristimäki (1990)
- Ian Crawford (1991–1992)
- Matti Paatelainen (1993)
- Markku Wacklin (1993–1994)
- Esa Kuusisto (1995–1996)
- Arto Uimonen (1997)
- Ari Hjelm (1997)
- Kari Nikkilä (1998)
- Janne Salovaara / Jarmo Virtanen (2001)
- Veijo Visuri (2008–2009)
Valeri Popovitch (2010–11)- Mika Malinen (2012–2014)
Keith Armstrong (2015)- Jarkko Wiss (2016–2021)
- Toni Kallio (2021–2023)
- Joonas Rantanen (2023–2025)
- Joni Lehtonen (2023, 2026–nay)
Xem thêm
Tham khảo
- ^ a b "Tampereen Ilves". Soccerway. Perform. Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2022.
- ^ Heikki Pietarinen (ngày 13 tháng 12 năm 2018). "Finland - List of League First Level Tables". RSSSF. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2019.
- ^ "Football Archive - Index of SPL Finnish League Suomen Cup Seasons". Football Archive. ngày 13 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 4 tháng 2 năm 2023.
- ^ "Joukkue - Ilves Tampere". Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2026.
- ^ "Valmennus & johto - Ilves Tampere". Truy cập ngày 7 tháng 2 năm 2026.
- ^ Ilveksen urheilujohdon toimintaa tukeva scouting-tiimi vahvistui Henri Määtällä, ilvesfootball.com, ngày 28 tháng 8 năm 2024
- ^ "Yhteystiedot - Ilves Tampere" (bằng tiếng Phần Lan). Ilves. Truy cập ngày 7 tháng 2 năm 2026.
- ^ Ilveksen valmennukseen muutoksia, Ilves
Liên kết ngoài
- Website chính thức (bằng tiếng Phần Lan)