Bước tới nội dung

Louis Ferdinand của Pháp

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Louis Ferdinand của Pháp
Dauphin nước Pháp
Tập tin:Alexandre Roslin, Louis de France, dauphin (1765).jpg
Thái tử Louis trong bộ quân phục năm 1765, bộ quân phục cuối cùng ông mặc trước khi qua đời.
Thông tin chung
Sinh4 tháng 9 năm 1729
Cung điện Versailles, Paris, Pháp
Mất20 tháng 12 năm 1765 (36 tuổi)
Lâu đài Fontainebleau, Pháp
An tángNhà thờ Sens, Vương cung thánh đường Thánh Denis
Phối ngẫuMaría Teresa Rafaela của Tây Ban Nha (1744-1746)
Maria Josepha của Ba Lan (1747)
Hậu duệ
Tên đầy đủ
Tiếng Pháp: Louis Ferdinand de France
Tiếng Anh: Louis Ferdinand of France
Vương tộcNhà Bourbon
Thân phụLouis XV của Pháp Vua hoặc hoàng đế
Thân mẫuMaria của Ba Lan
Tôn giáoCông Giáo La Mã
Chữ kýTập tin:Signature of Louis, Dauphin of France at his own wedding 23 February 1745.png

Louis Ferdinand của Pháp (4 tháng 9 năm 1729 – 20 tháng 12 năm 1765) là con trai duy nhất còn sống đến tuổi trưởng thành của Louis XV của Pháp và Maria của Ba Lan. Là vương tử, Louis là fils de France (con trai nước Pháp), và nhận danh hiệu Dauphin nước Pháp cho người thừa kế đương nhiên. Tuy nhiên, Louis qua đời khi mới 36 tuổi trước khi có thể kế vị cha. Ba người con trai lớn của ông đều lần lượt trở thành vua nước Pháp: Louis XVI, Louis XVIII và Charles X.[1][2][3][4][5]

Tuổi thơ và Giáo dục

Tập tin:Ondoiement de Louis de France 1729.jpg
Giấy khai sinh trong lễ rửa tội Louis.
Tập tin:Château de Versailles, appartements du Dauphin et de la Dauphine, première antichambre du Dauphin, Louis de France, Louis Tocqué 01.jpg
Cậu bé Louis 9 tuổi, trong phòng nghiên cứu.

Louis chào đời ngày 4 tháng 9 năm 1729 tại Cung điện Versailles thuộc thành phố Paris nước Pháp. Ông là người con thứ 4 nhưng lại là cậu con trai đầu tiên của Louis XV của Pháp và Maria của Ba Lan, Louis chào đời được chào đón bằng một lễ hội rình rang khắp cả nước. Sự ra đời của ông đồng nghĩa với việc trở thành người thừa kế ngai vàng nước Pháp và được ban danh hiệu Dauphin nước Pháp. Louis đã củng cố vững chắc vị thế của mẹ ông tại triều đình. Trước đó, địa vị của bà từng khá bấp bênh vì đã liên tiếp sinh ba người con gái trước khi hạ sinh được một người thừa kế nam nối dõi.[6] Louis có một em trai là Philippe, Công tước xứ Anjou nhưng vị Vương tử này qua đời khi còn nhỏ.[6][7]

Vào ngày 27 tháng 4 năm 1737 theo truyền thống của Hoàng gia Pháp Louis 7 tuổi được rửa tội bởi Hồng y Armand de Rohan cha mẹ đỡ đầu của ông bao gồm Công tước Louis xứ Orléans và Louise Françoise de Bourbon, tên chính thức của ông đồng thời được công bố là Louis Ferdinand.[8][9]

Người chịu trách nhiệm nuôi dưỡng Louis trong những năm đầu đời là Charlotte de La Mothe-Houdancourt, người trước đó cũng từng là bảo mẫu của vua Louis XV.[6][10] Khi lên bảy tuổi, ông được giao cho Công tước xứ Châtillon làm tổng quản (gouverneur),[11] Bá tước xứ Muy làm phó tổng quản.

Giáo dục

Tập tin:Armand-Gaston-Maximilien de Rohan.jpg
Jean Boyer, gia sư của Louis.

Louis được giáo dục tại nhà, giám mục Jean-François Boyer được chọn để dạy học cho Quốc vương tương lai của Pháp.[7][12] Gia sư riêng của ông nhận định ''Trữ quân là một học sinh xuất sắc trong nhiều lĩnh vực đặt biệt là các môn học nghiêng về trí óc nhưng ngược lại không mấy hứng thú với các hoạt động thể chất''. Louis nói được 3 ngôn ngữ, ngoài tiếng Pháp ông biết cả tiếng Latinh và có thể nói tiếng Anh lưu loát đây được xem là một điều hiếm có đối với những hoàng tử thời đó.[13] [14]Trái với thành tích học tập xuất sắc, Louis Ferdinand không mấy yêu thích các hoạt động thể chất. Sau một tai nạn săn bắn khiến một người hầu của mình thiệt mạng, ông từ bỏ thú săn bắn hoàn toàn. Louis sau đó bảo trợ cho gia đình nạn nhân, chu cấp cho con cháu của người này; khoản trợ cấp ấy tiếp tục được duy trì cho đến khi dòng dõi của nạn nhân tuyệt tự dưới thời Đệ Tam Cộng hòa. Giống như các chị em gái của mình, ông cũng là một nhạc công tài năng và có niềm đam mê sâu sắc đối với âm nhạc. Tuy nhiên, từ nhỏ Louis lại đặc biệt quan tâm đến quân sự và nghệ thuật chiến tranh[15].

.Louis đặc biệt gắn bó với mẹ và các chị em gái của mình, nhất là chị gái Henriette của Pháp, người mà ông luôn hết lòng yêu thương và che chở.[16] Tình cảm gia đình này càng trở nên sâu sắc khi tuổi thơ của ông bị ảnh hưởng bởi những biến động trong đời sống riêng của nhà vua. Khi Louis lên bảy tuổi, Louis XV công khai mối quan hệ với tình nhân đầu tiên tại triều đình là Louise Julie de Mailly. Việc chứng kiến cha mẹ ngày càng xa cách, những cuộc tình công khai của nhà vua cùng sự cam chịu lặng lẽ của mẹ đã tác động sâu sắc đến tính cách của Louis Ferdinand. Cùng với đó, mối quan hệ giữa ông và vua cha cũng dần trở nên lạnh nhạt, nhất là khi Louis XV ngày càng tỏ ra ghen tị với sự nổi tiếng và phẩm chất của người con trai. Những trải nghiệm ấy khiến Louis Ferdinand ngay từ khi còn trẻ đã quyết tâm không đi theo con đường của cha mình. Hai năm sau, bốn người em gái nhỏ nhất của Louis bị đưa đến Tu viện Fontevraud để học tập nhằm giảm chi phí cho cho hoàng gia, chỉ còn lại tại triều đình hai người chị song sinh Élisabeth, Henriette và em gái Adélaïde.

Tập tin:The Battle of Fontenoy, 11th May 1745.png
Trận chiến Fontenoy, tranh của Horace Vernet. Louis đang cưỡi ngựa bên cạnh cha mình.

Ông rất thất vọng khi bị vua cha ngăn cản tham gia chiến dịch năm 1744 trong Chiến tranh Kế vị Áo.[17] Khi nhà vua lâm bệnh nặng vì sốt tại Metz, Louis đã bất chấp mệnh lệnh để đến chăm sóc cha mình, khiến Louis XV không hài lòng.[18][19] Hậu quả là Công tước Châtillon, vị gia sư và cũng là người mà Louis hết sức kính trọng, bị cách chức.[20][21] Đến năm 1745, ông cuối cùng được phép tháp tùng vua cha trong chiến dịch tại Flanders[22] và tận mắt chứng kiến Trận Fontenoy.[23][24][25] Tuy nhiên, sau đó Louis không còn được tham gia các hoạt động quân sự nữa.

Hôn nhân và Gia đình

Cuộc hôn nhân đầu tiên

María Teresa Rafaela của Tây Ban Nha, người vợ đầu tiên của Louis
Maria Josepha, người vợ thứ hai của Louis
María Teresa Rafaela (trái), người vợ đầu tiên, và Maria Josepha (phải), người vợ thứ hai của Louis

Năm 1744, khi Louis được 15 tuổi cha ông Louis XV chọn Vương nữ María Teresa Rafaela 19 tuổi, con gái của Vua Felipe V của Tây Ban Nha trở thành vợ cho con trai. Hôn lễ được cử hành tại Thủ đô Madrid, Tây Ban Nha vào ngày 18 tháng 12 năm 1744 nhưng không có sự góp mặt chính thức của Thái tử Louis vì hôn lễ theo kiểu đám cưới ủy nhiệm. Đến ngày 23 tháng 2 năm 1745 lễ cưới chính thức diễn ra tại Cung điện Versailles.[26]Sau một năm kết hôn họ chào đón sự ra đời của cô con gái đầu tiên Vương tôn nữ Marie Thérèse vào ngày 19 tháng 7 năm 1746, chỉ được ba ngày sau khi sinh con María Teresa Rafaela qua đời vào ngày 22 tháng 7 năm 1746 và cô con gái sơ sinh của họ cũng chỉ sống được đến 2 tuổi và qua đời vào ngày 27 tháng 4 năm 1748.[27]Sự ra đi của người vợ María Teresa khiến cho Louis vô cùng đau buồn, khi đó Louis vẫn là một thiếu niên 16 tuổi buộc phải kết hôn thêm lần nữa để đảm bảo hậu duệ kế vị ngai vàng nước Pháp.

Cuộc hôn nhân thứ hai

Với mong muốn gần gũi quan hệ với Vương thất Ba Lan và triều đình Pháp thông qua cuộc hôn nhân giữa Louis và Maria Josepha xứ Sachsen, con gái vua Ba Lan August III, vào ngày 10 tháng 1 năm 1747. Hôn lễ diễn ra theo kiểu ủy nhiệm tại Dresden và chính thức tại Cung điện Versailles vào ngày 9 tháng 2 năm 1747.

Cuộc hôn nhân giữa Louis và Maria có chính thức 8 người con:[28]

  1. Marie Zéphyrine của Pháp (26 tháng 8 năm 1750 - 1 tháng 9 năm 1755), qua đời khi 5 tuổi.
  2. Louis Joseph Xavier của Pháp, Công tước xứ Bourgogne (13 tháng 9 năm 1751 - 22 tháng 3 năm 1761), qua đời khi 10 tuổi.
  3. Xavier của Pháp, Công tước xứ Aquitaine (8 tháng 9 năm 1753 - 22 tháng 2 năm 1754), qua đời khi 1 tuổi.
  4. Louis XVI của Pháp (23 tháng 8 năm 1754 - 21 tháng 1 năm 1793)
  5. Louis XVIII của Pháp (17 tháng 11 năm 1755 - 16 tháng 9 năm 1824)
  6. Charles X của Pháp (9 tháng 10 năm 1757 - 6 tháng 11 năm 1836)
  7. Marie Clotilde của Pháp (23 tháng 9 năm 1759 - 7 tháng 3 năm 1802)
  8. Élisabeth Philippe của Pháp (3 tháng 5 năm 1764 - 10 tháng 5 năm 1794)

Trưởng thành

Tập tin:Alexandre Roslin, Le Dauphin Louis de France (MV 5419).jpg
Thái tử Louis năm 1765

Louis trưởng thành được đánh giá là một người có ý thức về nhân cách và đạo đức tốt, một người đàn ông hiếu học, ông thích trò chuyện với mọi người, đọc sách hơn là việc săn bắn như những người giàu có khác sống cùng thời với ông. So với cha ông một người có nhiều tình nhân khét tiếng, Louis rất thủy chung với người vợ Maria Josepha của mình.

Ông rất sùng đạo là một mẫu người điển hình hay tỏ lòng sùng kính Thánh Tâm, đến nổi người vợ Maria Josepha đã tìm mọi cách tiết chế sự sùng kính thái quá của ông nhưng bà luôn đoàn kết ủng hộ chồng trong việc chân thành ủng hộ các tu sĩ Dòng Tên khi họ bị trục xuất vào năm 1764.[29]

Qua đời

Tập tin:Lagrenee, Louis Jean - Allegory on the Death of the Dauphin - 1765.jpg
Câu chuyện ngụ ngôn về cái chết của Dauphin bởi họa sĩ người Pháp Louis-Jean-François Lagrenée, 1765
Tập tin:2012--DSC 0253-Cénotaphe-du-grand-Dauphin-par-Coustou-dans-la-cathedrale-de-Sens.jpg
Lăng mộ của Louis và vợ Maria Josepha

Mùa xuân năm 1765, sức khỏe của Louis không có dấu hiệu đáng lo ngại. Vì vậy, vào tháng 7 Louis đến Compiègne để tham dự cuộc diễn tập quân sự hàng năm, trong bộ quân phục đại tá, Louis cưỡi ngựa với tư thế đĩnh đạc trước người đứng đầu trung đoàn. Tuy nhiên những ngày ở Compiègne, Louis đã không chăm sóc tốt cho sức khỏe của chính mình sau những bài tập quân sự có phần khá hiếu chiến so với ông. Sau 1 tháng tại Compiègne, Louis đã ngã bệnh nhưng đã được chữa trị khỏi bởi những bác sĩ tại đó, đây cũng là khoảng thời gian Louis có những triệu chứng của bệnh lao. Vào tháng 9, Louis quay trở lại Điện Versailles, mặc dù sức khỏe không được tốt nhưng Louis nhất quyết thực hiện chuyến nghỉ mát tại Lâu đài Fontainebleau, tại đây tình trạng của Thái tử trở nên xấu đi sau những ngày bị tra tấn bởi những cơn ho liên tục kèm theo bệnh kiết lỵ, Louis qua đời vì bệnh lao ở tuổi 36 vào ngày 20 tháng 12 năm 1765 tại Lâu đài Fontainebleau, lúc tám giờ hai mươi ba phút sáng.[30]

Theo nguyện vọng cuối cùng của Thái tử, hài cốt của Louis đã được chôn cất tại nhà thờ lớn Sens, và trái tim của ông được đưa đến Vương cung thánh đường Thánh Denis.[31] Và vợ của ông, Công chúa Maria Josepha người đã luôn ở bên cạnh Louis chăm sóc ông những khoảng thời gian ngã bệnh đã qua đời vào ngày 13 tháng 3 năm 1767, chỉ 2 năm sau khi Louis qua đời. Dù là Thái tử của Pháp nhưng Louis hầu như cả cuộc đời không được tiếp xúc với các công việc chính trị bởi cha ông Vua Louis XV, người đã không cho phép con trai mình làm điều đó.

Sự ra đi của Louis đã khiến một nhóm những người Dévots đóng vai trò quan trọng trong cuộc cải cách đạo Công giáo tại Pháp đã vô cùng thất vọng, vì đây là nhóm người lúc sinh thời từng có rất nhiều ảnh hưởng đối với Louis và họ luôn hy vọng sẽ giành được một vị trí quan trọng trong triều đình Pháp khi Louis lên ngôi. Nhưng Louis qua đời trước khi có thể trị vì khiến cho điều đó đã không bao giờ trở thành sự thật vào năm 1765.[32]

Tổ tiên

Tham khảo

  1. ^ "Ông được gọi đơn giản là Louis bởi những tiểu sử có uy tín nhất (bao gồm cả những tiểu sử đầu tiên của Proyart và Rozoir)".
  2. ^ "Louis, Dauphin of France".
  3. ^ "Vua Pháp 3 tháng 9 năm 1791 - 21 tháng 9 năm 1792".
  4. ^ "Nagel, Susan, Marie-Thérèse: Child of Terror Bloomsbury, USA, Reprint Edition 2008, ISBN 1-59691-057-7, tr. 152–153".
  5. ^ "Merriman, John M.; Mùa đông, JM (2006). Châu Âu 1789-1914: bách khoa toàn thư về thời đại công nghiệp và đế chế . Detroit, Mich: Các con của Charles Scribner. ISBN 978-0684314969. OCLC 76769541 ".
  6. ^ a b c Bernier 1984, tr. 68.
  7. ^ a b "So, Just Who Was Louis Dauphin Of France", Salon Privé Magazine, August 31, 2021
  8. ^ "AD 78, registre des baptêmes de la paroisse Notre-Dame de Versailles, année 1737, vue 26/76".[liên kết hỏng]
  9. ^ Broglie 1877, tr. 15.
  10. ^ Broglie 1877, tr. 15-16.
  11. ^ Broglie 1877, tr. 21.
  12. ^ Broglie 1877, tr. 22.
  13. ^ "Proyart 1778 tr. 67".
  14. ^ Petitfils 2002, tr. 19.
  15. ^ Broglie 1877, tr. 36.
  16. ^ Broglie 1877, tr. 38.
  17. ^ Bernier 1984, tr. 122.
  18. ^ Bernier 1984, tr. 129.
  19. ^ Broglie 1877, tr. 56.
  20. ^ Broglie 1877, tr. 57-60.
  21. ^ Bernier 1984, tr. 130.
  22. ^ Broglie 1877, tr. 75.
  23. ^ Broglie 1877, tr. 77.
  24. ^ Mitford 1976, tr. 38-45.
  25. ^ Haggard 1906, tr. 238-242.
  26. ^ "Armstrong, trang 343".
  27. ^ Emmanuel, tr 101.
  28. ^ "MARIE-THÉRÈSE, FILLE AÎNÉE DU DAUPHIN LOUIS-FERDINAND".
  29. ^ Bernard Hours, La vertu et le secret, le dauphin, fils de Louis XV, Paris, Honoré Champion, 2006, 408 p.
  30. ^ Bertrand Beyern, Guide des tombes d'hommes célèbres, Le Cherche midi, 2011, 385 p.
  31. ^ Marc-Albert de Villiers, Vie de Louis IX, dauphin de France, depuis 1729 jusqu'en 1767, 1769, 400 p. (lire en ligne), p. 381.
  32. ^ "Louis Dauphin of France (1729–1765), successor son of King Louis XV".
  33. ^ Genealogie ascendante jusqu'au quatrieme degre inclusivement de tous les Rois et Princes de maisons souveraines de l'Europe actuellement vivans [Genealogy up to the fourth degree inclusive of all the Kings and Princes of sovereign houses of Europe currently living] (bằng tiếng Pháp). Bourdeaux: Frederic Guillaume Birnstiel. 1768. tr. 12.
  34. ^ Żychliński, Teodor (1882). Złota księga szlachty polskiéj: Rocznik IVty (bằng tiếng Ba Lan). Jarosław Leitgeber. tr. 1. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2018.

Nguồn

  • .Jean-Christian Petitfils (2002). Louis XIV (ấn bản thứ 1). Paris: Nhà xuất bản Perrin. ISBN 2-262-01866-9.

Bài đọc thêm

  • Dechêne, Abel, Le dauphin, fils de Louis XV. Paris: Librairie du dauphin, 1931.
  • Ducaud-Bourget, François. Louis, dauphin de France: le fils du Bien-Aimé. Paris: Conquistador, 1961.
  • Hours, Bernard. La vertu et le secret: le dauphin, fils de Louis XV. Paris: Champion, 2006.
  • Huertas, Monique de, Marie-Josèphe de Saxe: mère de nos trois derniers rois de France et de Madame Élisabeth, Paris: Pygmalion, 1995.
  • Latour, Louis Therese (1927). Princesses Ladies And Salonnieres of The Reign of Louis XV.
  • Proyart, Liévin-Bonaventure. Vie du dauphin, père de Louis XVI, Lyon: Bruyset-Ponthus, 1788.
  • Rozoir, Charles du, Le dauphin, fils de Louis XV et père de Louis XVI et de Louis XVIII, Paris: Eymery, 1815.
  • Zieliński, Ryszard, Polka na francuskim tronie, Warszawa: Czytelnik, 1978.

Liên kết ngoài

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Louis Ferdinand của Pháp.
  • De la Tour's pastels at the Musée l'Écuyer, Saint-Quentin, (bằng tiếng Pháp) bức chân dung phấn màu minh họa ở trên là bản phác thảo cho một trong bốn bức chân dung của Louis Ferdinand do họa sĩ Maurice Quentin de La Tour thực hiện (theo một bức thư của Hầu tước Abel-François Poisson de Vandières). Trong số bốn bức chân dung đó, hiện chỉ còn một tác phẩm được biết đến và đang được lưu giữ tại Bảo tàng Louvre, có niên đại năm 1748. Các giám tuyển của Musée de l'Écuyer cho rằng bản phác thảo này có thể đã được sử dụng để chuẩn bị cho bức chân dung đầu tiên trong loạt tác phẩm nói trên, được thực hiện vào khoảng năm 1745.
Louis Ferdinand của Pháp
Nhánh thứ của Vương triều Capet
Sinh: 4 tháng 9, 1729 Mất: 20 tháng 12, 1765
Vương thất Pháp
Trống
Danh hiệu cuối cùng được tổ chức bởi
Louis 		Trữ quân nước Pháp
4 tháng 9 năm 1729 – 20 tháng 12 năm 1765 		Kế nhiệm
Louis-Auguste
Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Louis_Ferdinand_của_Pháp&oldid=7709399”