Russian Helicopters
| Tập tin:Russian Helicopters en logo.svg | |
Loại hình | Công ty cổ phần |
|---|---|
| Ngành nghề | Hãng sản xuất hàng không vũ trụ |
| Thành lập | 2007 |
| Trụ sở chính | Moskva, Nga |
| Khu vực hoạt động | Toàn cầu |
Thành viên chủ chốt | |
| Sản phẩm | Trực thăng quân sự/dân sự |
| Số nhân viên | Bản mẫu:Wikidata employeesBản mẫu:Wikidata employees |
| Công ty mẹ | Rostec |
| Chi nhánh | see structure |
| Website | rhc |
JSC Russian Helicopters (tiếng Nga: Вертолёты России, đã Latinh hoá: Vertolyoty Rossii) (Công ty cổ phần trực thăng Nga) là một công ty cổ phần sản xuất trực thăng của Nga, tập hợp phần lớn các doanh nghiệp sản xuất trực thăng của nước này. Cổ đông chính của công ty là Rostec.[3] Công ty cổ phần trực thăng Nga bao gồm các nhà máy sản xuất trực thăng và các phòng thiết kế.[4][5]
JSC Russian Helicopters sản xuất các loại trực thăng hạng nhẹ, hạng trung, hạng trung–hạng nặng và hạng nặng phục vụ cả mục đích quân sự lẫn dân sự.[6] Năm 2019, công ty nắm giữ 9,54% thị phần trực thăng quân sự toàn cầu và 1,66% thị phần trực thăng dân sự.[7]
Lịch sử
Công ty cổ phần trực thăng Nga được thành lập vào năm 2006 với tư cách là công ty con của OJSC OPK Oboronprom, nơi tiếp nhận các hoạt động sản xuất trực thăng của công ty mẹ.[8]
Năm 2007, Công ty cổ phần trực thăng Nga hợp nhất toàn bộ các thành phần của ngành công nghiệp sản xuất và bảo dưỡng trực thăng:
- Các phòng thiết kế phát triển trực thăng: Mil, Kamov và phòng thiết kế của Nhà máy Trực thăng Kazan.
- Các doanh nghiệp sản xuất hàng loạt: Nhà máy Trực thăng Kazan, Nhà máy Hàng không Ulan-Ude, Rostvertol (nhà máy trực thăng hạng nặng).
- Các nhà sản xuất linh kiện: Doanh nghiệp Sản xuất Kỹ thuật Stupino, Vpered (Nhà máy Chế tạo Máy Moskva).
- Thiết bị huấn luyện: R.E.T. Kronstadt (sản xuất thiết bị mô phỏng trực thăng).
- Cơ sở sửa chữa trực thăng: Nhà máy Sửa chữa Máy bay Novosibirsk.
- Các công ty dịch vụ và tiếp thị: Helicopter Service Company (được thành lập trên cơ sở OJSC Kamov-Holding) và hãng hàng không Aero-Kamov.[9][10]
Tháng 9 năm 2009, Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA) đã cấp chứng nhận cho trực thăng Ka-32A11BC, cho phép loại trực thăng này hoạt động trong không phận Liên minh châu Âu. Chứng nhận kiểu loại EASA.IM.R.133 cho phép các nhà khai thác tại EU sử dụng hợp pháp trực thăng Nga cho các mục đích thương mại.[11]
Đến cuối năm 2010, công ty holding đã nắm giữ cổ phần chi phối tại toàn bộ các nhà máy sản xuất trực thăng ở Nga.[12]
Tháng 5 năm 2011, công ty đã cố gắng tiến hành phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trên Sở giao dịch chứng khoán Luân Đôn, với mục tiêu huy động khoảng 500 triệu USD (trong đó tối đa 250 triệu USD được đầu tư trực tiếp vào công ty, phần còn lại chuyển cho chủ sở hữu là Oboronprom). Trước thời điểm IPO, giá trị công ty được ước tính trong khoảng 1,8–2,4 tỷ USD.[13][14][15]
Quá trình chuẩn bị IPO đi kèm với một chiến dịch quảng cáo khá nổi bật, trong đó có một quảng cáo chúc mừng đăng trên báo The Times nhân dịp đám cưới của Hoàng tử William. Quảng cáo toàn trang mô tả một chiếc trực thăng Mil Mi-26T đang lơ lửng phía trên Cung điện Buckingham với một kiện quà lớn, kèm theo khẩu hiệu:
"Dành cho một phi công nổi tiếng từ một nhà sản xuất trực thăng nổi tiếng."
Tuy nhiên, đợt IPO đã bị hoãn do nhu cầu mua cổ phiếu thấp.[16][17]
Năm 2011, Công ty cổ phần trực thăng Nga hoàn thành việc phát hành trái phiếu giao dịch trên sàn loại BO-02 trị giá 5 tỷ rúp, với Gazprombank là đơn vị quản lý phát hành.[18]
Cũng trong năm 2011, Công ty cổ phần trực thăng Nga và công ty Ý AgustaWestland đã thỏa thuận thành lập liên doanh HeliVert nhằm sản xuất tại Nga trực thăng đa dụng hai động cơ AgustaWestland AW139. Nhà máy sản xuất được đặt tại Tomilino, tỉnh Moskva, trong khuôn viên của Trung tâm Quốc gia Chế tạo Trực thăng.[19]
Chuyến bay đầu tiên của chiếc AW139 lắp ráp tại Nga diễn ra vào tháng 12 năm 2012. Tính đến tháng 6 năm 2014, liên doanh mới chỉ sản xuất được hai chiếc trực thăng VIP, trong khi có thêm bảy chiếc đang trên dây chuyền lắp ráp.
Năm 2012, tại triển lãm hàng không Farnborough, hai bên ký một thỏa thuận khung nhằm phát triển một loại trực thăng hạng nhẹ một động cơ có trọng lượng 2,5 tấn. Việc sản xuất hàng loạt dự kiến bắt đầu vào năm 2015 theo mô hình hợp tác 50/50. Tuy nhiên, vào tháng 3 năm 2014, dự án bị hủy bỏ. Hai bên cho biết không thể tạo ra một sản phẩm có hiệu quả thương mại trong phân khúc thị trường này.[20]
Trong bảng xếp hạng thường niên Defense News TOP 100 về các công ty công nghiệp quốc phòng toàn cầu, Công ty cổ phần trực thăng Nga được xếp thứ 24 trong năm 2012, tăng từ vị trí thứ 39 của năm 2011. Tạp chí Defense News ghi nhận tốc độ tăng trưởng kỷ lục của công ty và nhận xét rằng toàn bộ ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã đạt được những kết quả ấn tượng, đặc biệt trong bối cảnh chi tiêu quân sự tại Hoa Kỳ và một số quốc gia châu Âu đang suy giảm.[21]
Tại triển lãm hàng không MAKS-2015, công ty đã giới thiệu một trung tâm dịch vụ lưu động phục vụ công tác bảo dưỡng và sửa chữa định kỳ cho máy bay quân sự và dân sự. Cùng năm đó, công ty đã bàn giao chín trực thăng Ka-32A11BC cho các cơ quan an ninh và doanh nghiệp thương mại của Trung Quốc.[22]
Năm 2016, công ty bàn giao 189 máy bay cho khách hàng tại 13 quốc gia. Cũng trong năm này, công ty chấm dứt quan hệ hợp tác với nhà sản xuất động cơ Motor Sich của Ukraina.[23]
Năm 2017, Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF) đã thành lập một liên danh gồm các quỹ đầu tư hàng đầu ở Trung Đông và hoàn tất thương vụ mua lại một cổ phần thiểu số trong Công ty cổ phần trực thăng Nga (thuộc Rostec). Giá trị của Công ty cổ phần trực thăng Nga được ước tính ở mức 2,35 tỷ USD, tuy nhiên danh tính của các nhà đầu tư Trung Đông không được công bố.[24]
Thương vụ được thực hiện theo hai giai đoạn:
- Bán 12% cổ phần và nhận khoản đầu tư 300 triệu USD.
- Dự kiến tăng thêm đầu tư lên 600 triệu USD trong tương lai.
Thỏa thuận này làm tăng vốn điều lệ của công ty, tạo ra một nguồn tài chính đáng kể để thực hiện chiến lược phát triển và kế hoạch kinh doanh, bao gồm việc phát triển các loại trực thăng mới, triển khai chương trình đầu tư cũng như tài trợ cho các hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) nhằm gia tăng giá trị của công ty.[25][26][27]
Năm 2018, doanh thu của công ty tại Nga đạt 36 tỷ rúp.[28]
Đến cuối năm 2019, thị phần xuất khẩu của công ty trong phân khúc trực thăng quân sự đạt 9,54% (giảm 2,66% so với năm 2017), trong khi thị phần trong phân khúc trực thăng dân sự đạt 1,66% (tăng từ 0,95% của năm 2017).[7]
Các hoạt động
Công ty cổ phần trực thăng Nga đã phát triển và sản xuất trực thăng và máy bay không người lái (UAV), đồng thời cung cấp các dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng và tiếp thị đối với trực thăng.[4]
Công ty bao gồm hai trường phái thiết kế trực thăng của Nga là Kamov và Nhà máy sản xuất trực thăng Mil Moskva. Các cơ sở sản xuất chủ yếu của công ty gồm Kazan Helicopters, Nhà máy hàng không Ulan-Ude, Kumertau Aviation Production Enterprise, Rostvertol và Công ty hàng không Tiến bộ Arsenyev, cùng với các nhà sản xuất linh kiện như Doanh nghiệp Sản xuất Kỹ thuật Stupino và Reductor-PM.[29][30]
Trực thăng do công ty cổ phần trực thăng Nga sản xuất được cung cấp cho Trung Quốc, Tây Ban Nha, Kazakhstan, Belarus, Serbia, Algérie, Iraq, Angola, Nigeria, Uganda, Zimbabwe, Brasil, Venezuela, Colombia, Hàn Quốc, Ai Cập, Sri Lanka và Ấn Độ.[31][32][33][34][35][36]
Trực thăng Ka-32 rất được ưa chuộng và sử dụng để chữa cháy tại nhiều quốc gia châu Âu.[37] Tính đến năm 2010, Hàn Quốc đã mua khoảng 70 trực thăng Ka-32 và là một trong những khách hàng lớn nhất của mẫu trực thăng này.[38]
Tháng 4 năm 2018, công ty cổ phần trực thăng Nga lần đầu tiên giới thiệu máy bay không người lái VRT300, có trọng lượng cất cánh tối đa 300 kg và tải trọng 70 kg. Hai nguyên mẫu đã được chế tạo:
- Arctic Supervision, được trang bị radar quan sát bên để thăm dò băng vùng cực (xác định độ dày của băng).
- Opticvision, có tầm bay mở rộng phục vụ công tác giám sát và viễn thám Trái Đất.
Phiên bản Arctic Supervision được phát triển để tích hợp vào hệ thống vận tải trên Tuyến đường biển phương Bắc, trong khi Opticvision chủ yếu được sử dụng để chẩn đoán, phòng ngừa và ứng phó khẩn cấp trong quá trình khai thác và vận chuyển hydrocarbon, cũng như kiểm tra đường dây tải điện trên không, lập bản đồ, vận chuyển hàng hóa và thực hiện các nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn. Mẫu UAV này có thể hoạt động liên tục trên không tới 5 giờ.[39]
Tháng 4 năm 2019, Trực thăng Nga đã hoàn thành thiết kế sơ bộ của một loại máy bay trực thăng đồng bộ cánh quạt (synchrocopter) với hai rôto chính và một rôto đẩy. Thiết kế này dựa trên cấu hình trực thăng đồng bộ rôto và có khả năng đạt tốc độ tối đa 420 km/h.[40]
Tháng 7 năm 2021, tại Triển lãm Hàng không và Vũ trụ Moskva MAKS-2021, Trực thăng Nga đã giới thiệu trực thăng không người lái BAS-200. Mẫu máy bay này có trọng lượng cất cánh tối đa 200 kg, được điều khiển từ một trung tâm điều khiển cơ động đặt trên rơ-moóc của một xe hạng nhẹ và có thể hoạt động liên tục trên không tới 4 giờ. UAV này có thể được sử dụng để giám sát địa hình cũng như vận chuyển hàng hóa có khối lượng tới 50 kg.[41]
Cũng tại MAKS-2021, công ty cổ phần Trực thăng Nga đã ký kết một thỏa thuận với Bưu điện Nga nhằm sử dụng các UAV BAS-200 và VRT300 tại Khu tự trị Chukotka.[42]
Năm 2020, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã mua 50% cổ phần của VR Technologies để cùng phát triển các mẫu VRT500 và VRT300. Tuy nhiên, vào tháng 11 năm 2023, UAE đã chấm dứt hợp tác với công ty cổ phần Trực thăng Nga để tiếp tục phát triển các dự án này một cách độc lập nhằm tránh các vấn đề liên quan đến lệnh trừng phạt.[43] Một quỹ đầu tư tại Abu Dhabi cũng thông báo chấm dứt quan hệ đối tác với công ty cổ phần Trực thăng Nga vì lý do tương tự.[44]
Ngày 16 tháng 11 năm 2021, công ty cổ phần Trực thăng Nga và công ty AJ Holding LLC của UAE đã thành lập liên doanh Alpha Aviation LLC tại Khu thương mại tự do Ajman, với mục tiêu xúc tiến và bán các trực thăng dân dụng của Nga ra thị trường quốc tế.[45][46]
Năm 2021, số lượng trực thăng Mi-8/17 được bàn giao đã giảm do giá thành của dòng trực thăng này tăng lên 3–4 lần. Năm 2007, chiếc trực thăng đắt nhất trong dòng này có giá khoảng 6 triệu USD, trong khi một chiếc trực thăng tiêu chuẩn có giá từ 4,5–5,3 triệu USD. Đến năm 2021, giá của một chiếc trực thăng đã tăng lên 15–18 triệu USD.[7]
Các trực thăng do Công ty cổ phần trực thăng Nga sản xuất
Các loại trực thăng đang sản xuất
-
Kazan Ansat — trực thăng đa nhiệm hạng nhẹ
-
Kamov Ka-226 — trực thăng đa nhiệm hạng nhẹ
-
Kamov Ka-32 — trực thăng vận tải hạng nặng
-
Kamov Ka-31 — trực thăng cảnh giới radar
-
Kamov Ka-52 — trực thăng trinh sát và tấn công
-
Kamov Ka-62 — trực thăng vận tải quân sự hạng trung hai động cơ tuabin
-
Mil Mi-8 — trực thăng hạng trung hai động cơ tuabin
-
Mil Mi-17 — trực thăng đa nhiệm hạng trung
-
Mil Mi-26 — trực thăng vận tải đa nhiệm hạng nặng
-
Mil Mi-24 — trực thăng tấn công chiến đấu
-
Kamov Ka-27 — trực thăng chống ngầm trên hạm
-
Mil Mi-28 — trực thăng tấn công chiến đấu
Các loại trực thăng hiện đang trong giai đoạn nghiên cứu và phát triển (R&D) hoặc mới ở mức đề xuất kỹ thuật.
-
Mil Mi-171 — trực thăng vận tải hạng trung
-
Mil Mi-38 — trực thăng đa nhiệm hạng trung
-
VRT 300 – trực thăng không người lái
-
VRT 500 — trực thăng hạng nhẹ
Dự án trực thăng hải quân Minoga
Năm 2006, Bộ Quốc phòng Nga đã trao cho Trực thăng Nga một hợp đồng nghiên cứu và phát triển (R&D) về một loại trực thăng hải quân thực hiện nhiệm vụ chống ngầm cùng nhiều nhiệm vụ khác, kế tục các mẫu trực thăng đồng trục Kamov Ka-15, Ka-25 và Ka-27. Dự án mang tên Minoga (tiếng Nga: Минога, nghĩa đen là "cá mút đá") sau đó đã được thử nghiệm trong đường hầm gió. Hải quân Nga dự kiến kiểm tra mô hình kích thước thật của máy bay vào đầu năm 2019, và chuyến bay đầu tiên được lên kế hoạch thực hiện sau năm 2020.
Mẫu trực thăng này có thể sử dụng cấu hình rôto đồng trục và có thể dựa trên thiết kế trực thăng Ka-92 được phát triển vào đầu những năm 2000. Ka-92 từng cạnh tranh với dự án Mil Mi-X1 nhằm phát triển một loại trực thăng dân dụng tốc độ cao, chương trình đã bị đình chỉ vào năm 2015.[47]
Minoga được trang bị hai động cơ trục tuabin Klimov TV7-117V, mỗi động cơ có khối lượng 380 kg, tạo ra công suất 3.500–3.750 mã lực trong tình huống khẩn cấp, 2.500–3.000 mã lực ở trọng lượng cất cánh tối đa và 1.650 mã lực khi bay hành trình. Các động cơ này có khả năng hoán đổi cho dòng động cơ tiền nhiệm VK-2500, cho thấy Minoga có kích thước lớn hơn so với thiết kế được đề xuất vào năm 2015, vốn dự kiến sử dụng động cơ NPO Saturn RD-600V.
Máy bay phải đủ nhỏ gọn để mỗi hangar trên tàu hải quân vốn được thiết kế để chứa Ka-27 nặng 12 tấn có khả năng chứa 2 chiếc trực thăng Minoga. Kamov trước đây đã nghiên cứu các loại trực thăng hạm tàu hạng nhẹ có khối lượng từ 4–5 tấn đến 7–8 tấn.
Trong khi đó, Kamov Ka-52K Katran hiện đang trải qua các cuộc thử nghiệm bay, nhưng khả năng tác chiến của nó chủ yếu giới hạn ở nhiệm vụ trinh sát điện tử và không kích.[47]
Xem thêm
- AgustaWestland
- Airbus Helicopters
- Bell Helicopter
- Boeing Rotorcraft Systems
- MD Helicopters
- Sikorsky Aircraft
Tham khảo
- ^ "Гендиректор Вертолётов России перейдёт на пост замглавы ОАК по гражданской авиации" (bằng tiếng Nga). Интерфакс. ngày 24 tháng 11 năm 2021.
- ^ "Board of Directors". Russian Нelicopters. 2014. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2014.
- ^ ""Ростех" ликвидировал корпорацию "Оборонпром"". РИА Новости (bằng tiếng Nga). ngày 11 tháng 1 năm 2018. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2018.
- ^ a b Желтиков С.С. (2009). "Вертолетостроительный холдинг: оптимизируем структуру". cyberleninka.ru.
- ^ "«Вертолеты России» поставили в Бразилию очередной грузопассажирский вертолет Ми-171А1". kr-media.ru. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ Балдин В.Б., Волков В.И. (2022). "Обзор вертолетных новинок: к вопросу исследования оптимальности типажа отечественных вертолетов". cyberleninka.ru.
- ^ a b c Бударина Н.А., Басалаева Ю.А. (2021). "Диверсификация холдинга "Вертолеты России" как один из способов повышения внешнеэкономического потенциала". cyberleninka.ru.
- ^ "Вертолеты имени России". aviaport.ru. ngày 5 tháng 12 năm 2006.
- ^ "ОПК "Оборонпром" завершает процесс консолидации вертолетостроительной отрасли России". aviaport.ru. ngày 16 tháng 8 năm 2007.
- ^ "Казанские вертолеты станут "Вертолетами России"". aviaport.ru. ngày 18 tháng 12 năm 2006.
- ^ "На открывшейся в Европе международной выставке AIRTEC 2009 ОАО "Вертолеты России" представляет российскую вертолетную технику". aviaport.ru. ngày 3 tháng 11 năm 2009.
- ^ "Финам.ru - Инвестиционные идеи : Ежедневный обзор рынка акций и прогнозы : Вертолёты России консолидировали контрольные пакеты акций вертолётостроительных компаний". www.finam.ru. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ "Russian Helicopters postpones $500 million IPO-source". Reuters. 2011. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2017.
- ^ "Russian Helicopters postpones London IPO". Financial Times. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2017.
- ^ ""Вертолеты России" оценили себя перед IPO в 2 миллиарда долларов". Lenta.RU (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ ""Вертолеты России" пролетели мимо Лондона". www.kommersant.ru (bằng tiếng Nga). ngày 11 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ ""Вертолеты России" отложили IPO, не собрав книгу заявок". Ведомости (bằng tiếng Nga). ngày 10 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ ""Вертолеты России" разместили бонды на 5 млрд рублей - Новости - Rusbonds". www.rusbonds.ru. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ "PосБизнесКонсалтинг - Новости дня - Объем инвестиций в строительство совместного с Италией производства вертолетов AW139 в России составит 40 млн евро". www.rbc.ru. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ "Итальянские вертолеты не взлетели в России". www.kommersant.ru (bằng tiếng Nga). ngày 5 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ "Defense News TOP 100: впечатляющий успех российского ОПК - ВПК.name". vpk.name. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ ""Вертолеты России" впервые представили на МАКС-2015 мобильный сервисный центр". tass.ru. ngày 25 tháng 8 năm 2015.
- ^ "Russian Helicopters deliveries slid 11% in 2016 - Russian aviation news". Russian Aviation Insider. ngày 5 tháng 5 năm 2017. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2017.
- ^ "International consortium buys 12% stake in Russian Helicopters - Russian aviation news". Russian Aviation Insider. ngày 22 tháng 2 năm 2017. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2017.
- ^ "Rostec :: News :: Rostec and RDIF attract leading international funds to invest in Russian Helicopters". rostec.ru. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2017.
- ^ "РФПИ и арабские инвесторы купили долю в «Вертолетах России»". rbc.ru. ngày 20 tháng 2 năm 2017.
- ^ "Ростех подписал соглашение о продаже 12% «Вертолетов России» за $282 млн". Forbes. ngày 20 tháng 2 năm 2017.
- ^ "АО "Вертолеты России"". www.rusprofile.ru (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2023.
- ^ "АО «Вертолеты России»: финансовые показатели - топ 100 компаний". Коммерсантъ (bằng tiếng Nga). ngày 2 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ "Structure". Russianhelicopters.aero. Truy cập ngày 6 tháng 5 năm 2017.
- ^ "«Вертолеты России» поставили в Бразилию очередной грузопассажирский вертолет Ми-171А1". kr-media.ru. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ "«Вертолеты России» подвели финансовые итоги работы за 2016 год". ВПК.name (bằng tiếng Nga). ngày 3 tháng 5 năm 2017. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ ""Ростех" передал вертолет "Ансат" в Зимбабве". ria.ru. ngày 19 tháng 9 năm 2022.
- ^ "Южная Корея впервые за десять лет купила вертолеты у России". rbc.ru. ngày 7 tháng 2 năm 2025.
- ^ Martin, Guy (ngày 19 tháng 5 năm 2023). "Zimbabwe gets new VIP jet, Russian helicopters - DefenceWeb" (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ Chapman, Khalem (ngày 8 tháng 4 năm 2022). "Sri Lankan Mi-17s deployed to the Central African Republic". key.aero.
- ^ "Депутат Черногории Кнежевич высмеял НАТО по поводу помощи в тушении пожаров". tass.ru. ngày 11 tháng 8 năm 2025.
- ^ "Российские вертолеты Ка-32 понравились испанским пожарным". ria.ru. ngày 8 tháng 7 năm 2010.
- ^ "«Вертолеты России» начнут продавать беспилотники". Ведомости (bằng tiếng Nga). ngày 19 tháng 4 năm 2018. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ "«Вертолеты России» разрабатывают проект синхрокоптера". Коммерсантъ (bằng tiếng Nga). ngày 24 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ "«Вертолеты России» представили беспилотный вертолет на МАКС-2021". Коммерсантъ (bằng tiếng Nga). ngày 20 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ "Ростех - Медиа - Новости - Ростех и Почта России начнут тестовую эксплуатацию беспилотников для доставки грузов на Чукотке". rostec.ru (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2026.
- ^ "UAE targets domestic development of VRT light helicopters as Russian partnership disolved [sic]". ngày 20 tháng 11 năm 2023.
- ^ "Abu Dhabi fund exits deal with Russian helicopter maker to 'comply with sanctions'". ngày 17 tháng 11 năm 2023.
- ^ ""Вертолеты России" и AJ Holding LLC создали СП по продаже российских вертолетов". tass.ru. ngày 16 tháng 11 năm 2021.
- ^ ""Вертолеты России" планируют поставлять на Ближний Восток порядка 10 вертолетов в год". tass.ru. ngày 16 tháng 11 năm 2021.
- ^ a b Vladimir Karnozov (ngày 21 tháng 5 năm 2018). "New Russian Naval Helicopter Project Makes Progress". Aviation International News.