Trương Mạn Ngọc

Trương Mạn Ngọc
Trương Mạn Ngọc tại Liên hoan phim Quốc tế Thượng Hải 2007
Sinh	20 tháng 9, 1964 Hồng Kông thuộc Anh
Dân tộc	Hán
Tư cách công dân	Bản mẫu:HK
Trường lớp	St Edmund's School Canterbury Đại học Edinburgh
Nghề nghiệp	Diễn viên
Năm hoạt động	1982Bản mẫu:Snd2004 2009Bản mẫu:Snd2013
Chiều cao	1,68 m (5 ft 6 in)
Phối ngẫu	Olivier Assayas (cưới 1998 – ly dị 2001)
Giải thưởng	Danh sách

Trương Mạn Ngọc (tiếng Trung: 張曼玉, tiếng Anh: Maggie Cheung Man-yuk, sinh ngày 20 tháng 9 năm 1964) là một cựu nữ diễn viên người Hồng Kông. Bà được xem là một trong những nữ diễn viên thành công và có tầm ảnh hưởng quốc tế nhất lịch sử điện ảnh Trung Quốc. Trương Mạn Ngọc là nữ diễn viên người châu Á đầu tiên giành giải nữ diễn viên xuất sắc tại Liên hoan phim Cannes. Bên cạnh đó, bà còn là người giữ kỷ lục về số lần được trao giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất tại giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông (5 lần) và giải Kim Mã (5 lần), cùng với giải Kim Mã cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất năm 1990. Trên bình diện quốc tế, bà nổi tiếng với giải Gấu Bạc cho Center Stage (1991) và là nữ diễn viên châu Á duy nhất từng giành giải Nữ diễn viên chính tại hai trong ba liên hoan phim lớn của châu Âu.

Trương Mạn Ngọc bắt đầu nổi tiếng vào thập niên 1980, được biết đến rộng rãi thông qua loạt phim Câu chuyện cảnh sát hợp tác với Thành Long. Sau đó, bà nhanh chóng chuyển từ các vai hành động và hài thương mại sang các vai diễn chính kịch, tham gia các bộ phim như Vượng Giác Ca môn (1988), A Phi chính truyện (1990), Irma Vep (1996) và Điềm mật mật (1996). Bước đột phá quốc tế của bà đến từ bộ phim Tâm trạng khi yêu (2000) của Vương Gia Vệ, tác phẩm không chỉ mang lại danh tiếng toàn cầu mà còn nhận được sự tán dương rộng rãi, xếp thứ năm trong danh sách 100 phim vĩ đại nhất lịch sử điện ảnh do tạp chí Sight & Sound công bố năm 2022. Trang Entertainment Weekly từng đưa danh sách “51 màn trình diễn kinh điển bị Oscar bỏ qua” trong lịch sử 86 năm của giải thưởng này, và vai diễn của cô trong Tâm trạng khi yêu là một trong hai màn trình diễn châu Á xuất hiện trong danh sách.

Từ cuối thập niên 2000, Trương Mạn Ngọc dần rút lui khỏi diễn xuất, chỉ thỉnh thoảng xuất hiện tại các liên hoan phim, sự kiện thời trang và các buổi lễ trong ngành công nghiệp điện ảnh. Bên cạnh diễn xuất, bà tham gia một số hoạt động sáng tạo và từ thiện có chọn lọc, bao gồm vai trò đại sứ của UNICEF.

Tiểu sử

Trương Mạn Ngọc sinh tại Hồng Kông trong một gia đình thương gia gốc Thượng Hải. Do gia đình chuyển sang Anh Quốc sinh sống nên thời thơ ấu và niên thiếu của bà trải qua ở nước ngoài.

Năm 1983, Trương Mạn Ngọc trở về Hồng Kông tham gia cuộc thi Hoa hậu Hồng Kông của hãng truyền hình TVB và được trao ngôi Á hậu 1. Sau đó, bà đại diện cho Hồng Kông tại cuộc thi Hoa hậu Thế giới 1983 và dừng chân ở Top 15. Danh hiệu sắc đẹp đã mở ra con đường cho Trương Mạn Ngọc đến với nghệ thuật, bà bắt đầu tham gia các bộ phim truyền hình của hãng TVB, trong đó phải kể tới bộ Tân trát sư huynh (新紮師兄, 1984) đóng cùng Lương Triều Vĩ và Lưu Gia Linh.

Trương Mạn Ngọc đóng phim điện ảnh từ năm 1984 và chỉ một năm sau đó bà đã có vai diễn ấn tượng trong phim Câu chuyện cảnh sát (1985), đó là vai A Mỹ, bạn gái của cảnh sát Trần Gia Câu do Thành Long thủ vai. Trong giai đoạn đầu của sự nghiệp điện ảnh, vai diễn của bà trong các bộ phim thường chỉ là các cô gái xinh đẹp và không đòi hỏi cao về kỹ năng diễn xuất. Năm 1988, Trương Mạn Ngọc thực sự chứng tỏ khả năng diễn xuất của bà với vai diễn đột phá trong phim Vượng Giác Ca môn (1988), một tác phẩm của đạo diễn Vương Gia Vệ. Bà được đề cử giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông và cũng đánh dấu sự cộng tác lâu dài và thành công giữa bà và đạo diễn Vương Gia Vệ.

Sau thành công nghệ thuật đầu tay này, Trương Mạn Ngọc tiếp tục tham gia những bộ phim nghệ thuật và trở thành ngôi sao của điện ảnh Hồng Kông qua các bộ phim có doanh thu cao như Đông phương tam hiệp (1993) hay những phim được giới phê bình đánh giá cao như Đông Tà Tây Độc (1994) và Điềm mật mật (1996).

Sau những thành công với điện ảnh Hồng Kông, Trương tham gia bộ phim nước ngoài đầu tiên vào năm 1996, bộ phim Pháp Irma Vep của đạo diễn Olivier Assayas. Hai người sau đó đã kết hôn năm 1998 và chia tay nhau năm 2001. Năm 2004, Trương Mạn Ngọc và Assayas hợp tác trở lại trong bộ phim Clean, tác phẩm này giúp bà trở thành nữ diễn viên người châu Á đầu tiên giành giải Nữ diễn viên xuất sắc (Prix d'interprétation féminine).

Kể từ năm 2000, Trương Mạn Ngọc tham gia rất ít phim, tuy nhiên hầu như phim nào bà cũng được đánh giá cao. Ngoài vai Vương Nhã Vi trong Clean, Trương còn được đánh giá cao về diễn xuất trong bộ phim của đạo diễn Vương Gia Vệ là Tâm trạng khi yêu (2000), cũng như vai diễn của trong phim Anh hùng (2002) của đạo diễn Trương Nghệ Mưu. Từ sau năm 2004, bà đã tạm ngừng sự nghiệp cho đến khi trở lại con đường diễn xuất vào năm 2009, rồi sau đó bà giải nghệ vào năm 2013.

Sự nghiệp

1984–1987: Khởi đầu sự nghiệp

Ngay sau khi ra mắt, Trương Mạn Ngọc bắt đầu bước vào ngành điện ảnh khi tham gia bộ phim hài Thanh oa vương tử (1984), tác phẩm đạt thành công phòng vé. Diễn xuất nổi bật của bà đã thu hút sự chú ý của Thành Long, người sau đó chọn bà vào vai May - bạn gái chịu nhiều thiệt thòi, trong bộ phim Câu chuyện cảnh sát (1985). Bộ phim đạt thành công lớn, đưa Trương Mạn Ngọc trở thành ngôi sao chỉ sau một đêm và củng cố mức độ nổi tiếng của bà trên khắp châu Á.

1988–1994: Đột phá

Dù đã đạt được thành công, Ngọc nhận thấy mình bị đóng khung vào các vai hài hoặc những nhân vật yếu đuối, vụng về. Nhận ra điều này, bà muốn thoát khỏi hình tượng cũ bằng cách tìm kiếm những vai diễn mang tính chính kịch hơn. Cơ hội đến khi Vương Gia Vệ chọn bà vào Vượng Giác Ca môn (1988), bộ phim đầu tiên trong nhiều lần hợp tác giữa hai người.

Trương Mạn Ngọc tại Berlin International Film Festival 1992

Trương mạn Ngọc thường xem bộ phim này là tác phẩm đánh dấu sự khởi đầu thực sự của sự nghiệp diễn xuất nghiêm túc, và bà đã nhận được nhiều lời khen từ giới phê bình. Trong giai đoạn 1989-1990, bà giành giải Nữ diễn viên chính xuất sắc tại Giải Kim Mã và Giải Kim Tượng cho các vai diễn trong Full Moon in New York và A Fishy Story. Rolling Red Dust mang về cho bà giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc tại Kim Mã.

Năm 1992, bà trở thành nghệ sĩ Trung Quốc đầu tiên giành giải Nữ diễn viên chính tại Liên hoan phim Berlin danh giá với vai diễn trong Center Stage (1991). Đây được xem là một cột mốc mang tính lịch sử đối với điện ảnh Trung Quốc trong các hạng mục diễn xuất. Với bộ phim này, Maggie Cheung tiếp tục giành thêm giải Nữ diễn viên chính tại Giải Kim Mã Đài Loan, Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông, cùng nhiều giải thưởng khác. Sau đó, Cheung chứng minh sự đa dạng trong diễn xuất qua các vai trong phim hành động. Vai diễn của bà trong tác phẩm võ hiệp – khoa học viễn tưởng The Heroic Trio (1992) và phần tiếp theo Executioners (1993) gây ấn tượng với cả giới phê bình lẫn khán giả nhờ khả năng thể hiện các cảnh hành động và võ thuật. Cũng trong giai đoạn này, bà đảm nhận vai phản diện quyến rũ nhưng tàn nhẫn trong New Dragon Gate Inn (1992), Trong Green Snake (1993), bà vào vai một yêu xà hóa thân thành người, vừa thiện vừa ác, khao khát cảm xúc của con người nhưng cũng hoang mang trước chính những cảm xúc đó. Đến Ashes of Time (1994) của Vương Gia Vệ, bà thể hiện một dạng “diễn xuất tĩnh”, gần như gánh vác linh hồn của nhân vật: không cần các xung đột kịch tính rõ rệt, bà truyền tải sự xáo động nội tâm thông qua ánh mắt, cử chỉ và sự im lặng.

Giải thưởng

Giải Thưởng	Năm	Hạng Mục	Tác Phẩm Đề Cử	Kết Quả
Liên hoan phim Berlin	1992	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Nguyễn Linh Ngọc	Đoạt giải
Liên hoan phim Châu Á - Thái Bình Dương	1997	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Điềm mật mật	Đoạt giải
Liên hoan phim Durban	2001	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Tâm trạng khi yêu	Đoạt giải
Liên hoan phim Chicago	1992	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Nguyễn Linh Ngọc	Đoạt giải
Hiệp hội phê bình phim Hồng Kông	1996	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Điềm mật mật	Đoạt giải
Hiệp hội phê bình phim Châu Á	2001	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Tâm trạng khi yêu	Đoạt giải
Giải Kim Mã	1989	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Người New York	Đoạt giải
	1990	Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất	Cổn cổn hồng trần	Đoạt giải
	1991	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Nguyễn Linh Ngọc	Đoạt giải
	1997	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Điềm mật mật	Đoạt giải
	2000	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Tâm trạng khi yêu	Đoạt giải
Giải Kim Tượng	1989	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Vượng Giác Ca môn	Đề cử
	1990	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Bất thoái miệt đích nhân	Đoạt giải
		Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Ái tại biệt hương đích quý tiết	Đề cử
		Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất	Cổn cổn hồng trần	Đề cử
	1992	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Tân Long Môn khách sạn	Đề cử
	1993	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Nguyễn Linh Ngọc	Đoạt giải
	1997	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Điềm mật mật	Đoạt giải
	1998	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Ba chị em họ Tống	Đoạt giải
	2001	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Tâm trạng khi yêu	Đoạt giải
	2002	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Anh hùng	Đề cử
Giải Kim Tử Kinh	1997	Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất	Điềm mật mật	Đoạt giải

• Năm 2005, trong cuộc bình chọn nhân kỷ niệm 100 năm nền điện ảnh Trung Hoa, bà đã được bình chọn là "Nữ diễn viên Trung Quốc được yêu thích nhất", cùng với Trương Quốc Vinh ở hạng mục "Nam diễn viên Trung Quốc được yêu thích nhất".
• Liên hoan phim quốc tế Hawaii
  • Giải thưởng Thành tựu trong diễn xuất (2004)
• Liên hoan phim thế giới Montreal lần thứ 29
  • Giải đặc biệt cho các đóng góp cho nghệ thuật điện ảnh (2005)
• Liên hoan phim quốc tế Thượng Hải lần thứ 10
  • Giải thưởng đóng góp xuất sắc cho điện ảnh Trung Quốc (2007)

Phim đã tham gia

Ngôi sao của Trương Mạn Ngọc trên Đại lộ Ngôi sao, Hồng Kông.

Xem thêm: zh:張曼玉出演作品列表

Truyền hình

Năm	Tên phim	Chữ Hán
1984	Họa xuất hải hồng	畫出彩虹
	Tân trát sư huynh	新紮師兄
1985	Võ lâm thế gia	武林世家
	Sách đáng phách đáng	拆擋拍擋
	Dương gia tướng	楊家將

Điện ảnh

Năm	Tên phim	Chữ Hán
1984	Thanh oa vương tử	青蛙王子
	Duyên phận	緣份
1985	Ma đăng tiên lý kỳ duyên	摩登仙履奇緣
	Câu chuyện cảnh sát	警察故事
	Thánh đản kỳ ngộ kết lương duyên	聖誕奇遇結良緣
1986	Mân côi đích cố sự	玫瑰的故事
	Khai tâm quỷ chàng quỷ	開心鬼撞鬼
	Nguyên Chấn Hiệp và Vệ Tư Lý	原振俠與衛斯理
1987	Thiên tứ lương duyên	天賜良緣
	Tâm khiêu nhất bách	心跳一百
	Tinh trang truy nữ tử	精裝追女仔
	Kế hoạch A phần II	A計劃續集
1988	Ứng triệu nữ lang	應召女郎
	Ái đích đào binh	愛的逃兵
	Góa phụ tân nương	過埠新娘
	Song phì lâm môn	雙肥臨門
	Vượng Giác Ca môn	旺角卡門
	Nam Bắc mụ đả	南北媽打
	Nguyệt lượng tinh tinh thái dương	月亮星星太陽
	Cầu ái cảm tử đội	求愛敢死隊
	Câu chuyện cảnh sát 2	警察故事續集
	Phì miêu lưu lãng ký	肥貓流浪記
	Hoàng sắc cố sự	黃色故事
	Lưu kim tuế nguyệt	流金歲月
1989	Tiểu tiểu tiểu cảnh sát	小小小警察
	Bất thoái miệt đích nhân	不脫襪的人
	Thiếu nữ tâm	少女心
	Tái kiến Vương Lão Ngũ	再見王老五
	Ngã yếu phú quý	我要富貴
	Cầu ái dạ kinh hồn	求愛夜驚魂
	Cấp đồng kỳ hiệp	急凍奇俠
	Thần dũng song muội	神勇雙妹嘜
1990	Người New York	人在紐約
	Tam nhân tân Thế giới	三人新世界
	Khách đồ thu hận	客途秋恨
	Hồng trường phi long	紅場飛龍
	Ái tại biệt hương đích quý tiết	愛在別鄉的季節
	Cổn cổn hồng trần	滾滾紅塵
1991	A Phi chính truyện	阿飛正傳
	Chí tại xuất vị	志在出位
	Hào môn dạ yến	豪門夜宴
	Phú quý cát tường	富貴吉祥
	Hắc tuyết	黑雪
	Song thành cố sự	雙城故事
	Nguyễn Linh Ngọc	阮玲玉
1992	Lưỡng cá nữ nhân, nhất cá tịnh, nhất cá ngô tịnh	兩個女人，一個靚，一個唔靚
	Bạch mân côi	白玫瑰
	Chuyện hỉ trong nhà	家有喜事
	Chân đích ái	真的愛妳
	Tân Long Môn khách sạn	新龍門客棧
	Anh hùng thứ thiệt	嘩! 英雄
	Chiến thần truyền thuyết	戰神傳說
	Song long hội	雙龍會
	Câu chuyện cảnh sát 3: Siêu cảnh sát	警察故事3: 超級警察
1993	Thiên diện thiên vương	千面天王
	Xích cước tiểu tử	赤腳小子
	Đông phương tam hiệp	東方三俠
	Võ hiệp thất công chủ	武俠七公主
	Thanh xà	青蛇
	Phi việt mê tình	飛越謎情
	Xạ điêu anh hùng truyện chi đông thành tây tựu	射鵰英雄傳之東成西就
	Thần kinh đao dữ phi thiên miêu	神經刀與飛天貓
	Truy nam tử	追男仔
	Hiện đại hào hiệp truyện	現代豪俠傳
	Liêm chính đệ nhất kích	廉政第一擊
	Tế Công	濟公
1994	Tân đồng cư thời đại	新同居時代
	Đông tà Tây độc	東邪西毒
1996	Điềm mật mật	甜蜜蜜
	Irma Vep (phim Pháp)	女飛賊再現江湖
1997	Ba chị em họ Tống Three Soong Sisters	宋家皇朝
1998	Chiếc hộp Trung Hoa (phim Mỹ)	中國匣
2000	Nhất kiến chung tình	一見鍾情
	Augustin, roi du Kung-fu (phim Pháp)	愛在異鄉的故事
	Tâm trạng khi yêu	花樣年華
2002	Anh hùng	英雄
2004	2046	2046
	Clean	錯過又如何
2008	Đông Tà Tây Độc, cát bụi thời gian Ashes of Time Redux	東邪西毒(终极版)
2009	Định mệnh Inglourious Basterds	惡棍特工
2010	Tòa thành nhiệt luyến Hot Summer Days	全城热恋
2015	Playtime	游戏时间

Liên kết ngoài

• Trương Mạn Ngọc trên Internet Movie Database
• Tiểu sử Trương Mạn Ngọc Lưu trữ ngày 18 tháng 9 năm 2003 tại Wayback Machine trên The New York Times
• Trương Mạn Ngọc trên Lovehkfilm.com
• 梁凱寧 Maggie Leung trên Facebook