Wikibeta, Bách khoa tri thức mở

BMD-4

BMD-4 (tiếng Nga: Боевая Машина Десанта-4, đã Latinh hoá: Boyevaya Mashina Desanta-4, n.đ. 'ý nghĩa: Xe chiến đấu đổ bộ đường không-4') là một loại xe chiến đấu bộ binh (IFV) lội nước có nguồn gốc từ nước Nga thời hậu Chiến tranh Lạnh.[3][4] Ban đầu được định danh là BMD-3M, khung gầm của BMD-4 tương tự như của dòng xe BMD-3 do nó được phát triển trên cùng một nền tảng cơ sở. Mẫu xe chiến đấu bọc thép này là một trong những loại nhẹ nhất trong phân khúc của mình, nhưng lại sở hữu một hỏa lực đáng kể. Phương tiện được thiết kế để vận chuyển lực lượng Lực lượng Đổ bộ đường không Nga (VDV), giúp tăng cường khả năng cơ động, hỏa lực và mức độ bảo vệ của họ trên chiến trường.[3]

BMD-4
Một chiếc BMD-4 "Bakhcha-U" tại Duyệt binh ngày Chiến thắng Moscow 2008
LoạiXe chiến đấu bộ binh đổ bộ đường không lội nước
Nơi chế tạoNga
Lược sử hoạt động
Phục vụ2004–nay
Sử dụng bởiNga
TrậnChiến tranh Nga-Ukraina
Lược sử chế tạo
Năm thiết kếThập niên 1990
Nhà sản xuấtNhà máy Máy kéo Volgograd
Kurganmashzavod (từ tháng 4 năm 2024)[1]
Giai đoạn sản xuất2004–nay
Các biến thểXem mục Các biến thể
Thông số
Khối lượng13,6 t (15,0 tấn Mỹ; 13,4 tấn Anh)
Chiều dài6,36 m (20 ft 10 in) (pháo hướng về phía trước)
6,1 m (20 ft 0 in) (thân xe)
Chiều rộng3,11 m (10 ft 2 in)
Chiều cao2,45 m (8 ft 0 in)
Kíp chiến đấu3
Số người chứa được5 (binh sĩ chở theo)
Phương tiện bọc thépTháp pháo: Thép
Thân xe: Hợp kim nhôm
Vũ khí
chính
  • Tháp pháo Bakhcha-U/Sinitsa trang bị pháo nòng rãnh 100 mm 2A70
  • Pháo tự động 30 mm 2A72
  • Tên lửa chống tăng có điều khiển (ATGM) 9M113 Konkurs[2]
Vũ khí
phụ
  • Súng máy 5,45 mm RPK-74
  • Súng máy 7,62 mm PKM
Động cơBMD-4: Động cơ diesel làm mát bằng chất lỏng 2V-06-2
BMD-4M: Động cơ diesel đa nhiên liệu UTD-29
BMD-4: 450 hp (331 kW)
BMD-4M: 500 hp (368 kW)
Công suất/trọng lượngBMD-4: 33,1 hp/tấn (24,3 kW/tấn)
BMD-4M: 37,0 hp/tấn (27,2 kW/tấn)
Hệ thống treoHệ thống treo thủy khí
Tầm hoạt động500 km (310 mi) (trên đường nhựa)
Tốc độ70 km/h (43 mph) (trên đường nhựa)
45 km/h (28 mph) (trên đường việt dã)
10 km/h (6,2 mph) (dưới nước)

Nhiều khía cạnh của phương tiện này, chẳng hạn như tính công thái học và cách bố trí vị trí ngồi của binh sĩ chở theo, vẫn tương đối không thay đổi. Những khác biệt chính giữa BMD-4 và các thế hệ tiền nhiệm nằm ở cấu hình vũ khí trang bị. Phương tiện được trang bị tháp pháo Bakhcha-U, bao gồm một khẩu pháo nòng rãnh áp lực thấp 2A70 100 mm, một pháo tự động đồng trục 30 mm 2A72 và một súng máy đồng trục PKT 7,62 mm. Pháo rãnh xoắn 2A70 có khả năng bắn các loại đạn nổ mạnh phá mảnh và tên lửa chống tăng dẫn đường bằng laser. Xe cũng tích hợp các vũ khí phụ được thiết kế để giao chiến và tiêu diệt bộ binh cùng các loại xe chiến đấu bọc thép của đối phương. Hệ thống điều khiển hỏa lực tự động của phương tiện rất tiên tiến với các tính năng mới giúp đơn giản hóa việc vận hành vũ khí của pháo thủ và trưởng xe.[5]

Phương tiện này do Nhà máy Máy kéo Volgograd thiết kế và phần vũ khí do xí nghiệp quốc doanh Cục Thiết kế Chế tạo Thiết bị KBP đặt tại Tula phát triển. Kurganmashzavod là nhà sản xuất chính thức của dòng xe này. BMD-4 chính thức đi vào biên chế từ cuối năm 2004 và đã được sản xuất liên tục kể từ đó. Vào năm 2008, một phiên bản hiện đại hóa mang định danh BMD-4M đã được giới thiệu với những đóng góp đáng kể từ nhà máy Kurganmashzavod, đơn vị thiết kế các dòng xe dòng BMP.

Sản xuất

BMD-4 chính thức được Lực lượng Vũ trang Nga phê duyệt đưa vào biên chế vào ngày 31 tháng 12 năm 2004. Vào tháng 8 năm 2005, Sư đoàn Đổ bộ Đường không Cận vệ số 106 đã tiếp nhận lô phương tiện đầu tiên thuộc loại này, với tổng số 60 chiếc được sản xuất.[6] Vào năm 2010, tất cả các kế hoạch mua sắm bổ sung đối với dòng xe BMD-4 trang bị tháp pháo "Bakhcha-U" đã bị hủy bỏ cùng với mẫu 2S25.[7] Về sau, Đại tá Gennady Anashkin lưu ý rằng BMD-4 vẫn sẽ được đưa vào sử dụng do phương tiện này đại diện cho một thế thế hệ hoàn toàn mới và đóng vai trò thiết yếu đối với lực lượng VDV.[8] Tư lệnh VDV Vladimir Shamanov cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng dòng BMD-4 nguyên bản sở hữu phần nền tảng cơ sở không đáng tin cậy, trong khi biến thể hiện đại hóa BMD-4M hoàn toàn làm thỏa mãn các yêu cầu của lực lượng đổ bộ đường không Nga.[9]

Vào ngày 21 tháng 3 năm 2008, nhà máy Kurganmashzavod đã công bố một biến thể nâng cấp hiện đại hóa của phương tiện và định danh là BMD-4M. Nguyên nhân chính dẫn đến những thay đổi này là do sự phá sản của nhà sản xuất ban đầu, Nhá máy Máy kéo Volgograd. Vào năm 2008, một kế hoạch đã được vạch ra nhằm tiến hành thử nghiệm toàn diện chương trình hiện đại hóa BMD-4 theo thỏa thuận với Cục Quản lý Thiết giáp Chính (Bolshoi[ai nói?]) thuộc Bộ Quốc phòng và lực lượng VDV. Theo kết quả thử nghiệm và ông Mikhail Bolotin, chủ tịch của Tập đoàn các Nhà máy Máy kéo (KTZ), hoạt động sản xuất hàng loạt ban đầu được lên kế hoạch vào năm tiếp theo.[10] Hoạt động sản xuất hàng loạt của dòng xe BMD-4 hiện đại hóa sau đó đã bị hoãn lại cùng với mẫu 2S25 Sprut-SD.[11] Nikolay Makarov, Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Vũ trang Nga, đã bác bỏ dòng BMD-4 khi gọi nó là "một phiên bản của BMP-3" không có khả năng bảo vệ và có giá thành đắt hơn cả một chiếc xe tăng đắt tiền.[12]

Vào tháng 8 năm 2012, Alexander Sukhorukov, khi đó là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, phát biểu rằng xe thiết giáp BMD-4M không đáp ứng được các yêu cầu do quân đội Nga đưa ra và sẽ không được mua sắm.[8] Cùng thời điểm đó, trước đó một tuần, Vladimir Shamanov lại tuyên bố BMD-4M hoàn toàn tuân thủ các tiêu chuẩn của VDV, điều vốn quan trọng hơn trong khía cạnh này so với các yêu cầu từ phía Bộ Quốc phòng. Ông nhấn mạnh rằng vận mệnh của dòng BMD-4M sẽ do Tổng tư lệnh Tối cao, Vladimir Putin, quyết định.[13] Quân đội Nga đã tiếp nhận một lô nguyên mẫu khác của dòng xe chiến đấu đổ bộ đường không BMD-4M hiện đại hóa vào giữa năm 2014. Tám phương tiện BMD-4M nâng cấp đã được nhà máy Kurganmashzavod bàn giao cho Sư đoàn Không kích Cận vệ số 106, nơi các xe này tiếp tục trải qua quá trình thử nghiệm.[14]

"Các phương tiện đã chứng minh chúng là công nghệ của tương lai: chúng đã vận hành trong các điều kiện khí hậu khác nhau, được thả dù hành quân, thử nghiệm dưới nước, bao gồm cả việc tái triển khai trên biển. Tất cả những điều này đã được ủy ban ghi nhận, và họ đã khuyến nghị cung cấp [loại xe này] cho lực lượng VDV ngay trong năm nay dựa trên các kết quả thử nghiệm", Thiếu tướng Andrei Kholzakov, phó tư lệnh VDV, phát biểu vào ngày 15 tháng 1 năm 2015. Kholzakov bổ sung thêm rằng quyết định của ủy ban nhà nước được đưa ra sau khi các cuộc thử nghiệm thực địa đối với dòng xe chiến đấu đổ bộ đường không BMD-4M và xe bọc thép chở quân BTR-MD Rakushka kết thúc thành công vào năm 2014.[cần dẫn nguồn] Dòng xe BMD-4M cũng như mẫu BTR-MDM chính thức được đưa vào biên chế hoạt động từ tháng 4 năm 2016.[15]

Thiết kế

Thân xe

Xem thêm: BMD-3

Thân xe của BMD-4 mang nhiều nét tương đồng với thân xe của BMD-3 nhưng sở hữu một số cải tiến mới. BMD-4 có kíp lái ba người bao gồm trưởng xe, pháo thủ và lái xe. Xe có thể chở theo tối đa năm binh sĩ và không gian khoang xe rộng rãi hơn so với các dòng xe BMD-1 và BMD-2 nguyên bản. Hệ thống treo bao gồm năm bánh chịu nặng kích thước nhỏ và bốn con lăn đỡ xích ở mỗi bên thân xe. Phương tiện được trang bị hộp số tự động với năm số tiến và năm số lùi.[3]

Vũ khí trang bị

Vũ khí chính

 
Cận cảnh tháp pháo và cụm vũ khí chính

Cả hai vũ khí chính của BMD-4 đều được tích hợp vào một tháp pháo mang tên Bakhcha-U (tiếng Nga: Бахча-У; ý nghĩa: "Cánh đồng dưa") bao gồm: một pháo nòng rãnh 2A70 100 mm, một pháo tự động đồng trục 2A72 30 mm và một súng máy đồng trục PKT 7,62 mm. Mô-đun này do Cục Thiết kế Chế tạo Thiết bị KBP phát triển dành cho các đơn vị bộ binh cơ giới không có sự hỗ trợ từ xe tăng và pháo binh. Tháp pháo Bakhcha-U có thể lắp đặt trên khung gầm của các loại xe quân sự khác như BMP-2, BMP-3 và BTR-90.[5] Tháp pháo này có góc quay ngang toàn phần 360° và góc nâng tối đa 60°; góc hạ pháo tối đa là −6°. Phần lớn các mục tiêu bọc thép và không bọc giáp đều có thể bị chế áp bởi ít nhất hai loại vũ khí tích hợp trên tháp pháo Bakhcha-U.[5]

Pháo nòng rãnh 2A70 có khả năng bắn cả đạn có dẫn đường và không dẫn đường. Có 34 quả đạn nổ mạnh phá mảnh (HE-Frag) không dẫn đường nạp sẵn bên trong tháp pháo của phương tiện.[5] Khẩu pháo 100 mm được trang bị hệ thống nạp đạn tự động với tốc độ bắn từ 10 đến 12 phát mỗi phút,[5] thời gian nạp cho mỗi quả đạn dao động từ 5–6 giây.[16] Hai biến thể đạn HE-Frag tương thích với tháp pháo Bakhcha-U là 3UOF17 và 3UOF19; loại trước sở hữu tốc độ đầu nòng 250 m/s trong khi loại sau đạt 355 m/s.[16] Dòng đạn 3UOF19 cũng cung cấp vùng nổ kích nổ cận đích lớn hơn đáng kể giúp tăng bán kính sát thương của vụ nổ.[5] Khi tích hợp vào tháp pháo Bakhcha-U, tầm bắn của pháo 2A70 được nâng lên mức 7 km đối với các dòng đạn không dẫn đường.[16]

Một khẩu pháo tự động 2A72 30 mm được lắp đồng trục với pháo nòng rãnh 2A70. Tháp pháo của BMD-4 chứa tổng cộng 500 viên đạn sẵn sàng sử dụng cho pháo tự động, với 245 viên trong số đó là đạn nổ mạnh và số còn lại là đạn xuyên giáp dưới cỡ tách vỏ (APDS). Khẩu pháo tự động này bắn các loạt đạn với tốc độ đầu nòng đạt 1.120 m/s[5] và tốc độ bắn lý thuyết khoảng 350–400 phát/phút.[17] Đạn pháo bắn ra có thể xuyên thủng lớp thép giáp cán đồng nhất (RHA) dày 22 mm từ khoảng cách 2.000 m ở góc tiếp xúc 60°.[5] Mức độ ô nhiễm khí thuốc súng bên trong tháp pháo được giảm thiểu tối đa nhờ cơ chế mở khóa muộn thông qua hoạt động lùi dài nòng đơn và hất vỏ đạn về phía trước.[17] Súng máy PKT 7,62 mm được lắp đồng trục với cụm vũ khí 100 mm và 30 mm. Có 2.000 viên đạn súng máy PKT được mang theo trong tháp pháo; tất cả được liên kết thành một băng đạn duy nhất nhằm loại bỏ thao tác nạp lại đạn giữa chừng.[5]

Khẩu pháo xe tăng 100 mm cũng có khả năng phóng dòng tên lửa chống tăng có điều khiển (ATGM) 9M117M1 Arkan, một bước phát triển sâu hơn từ hệ thống 9M117 Bastion (NATO định danh: AT-10 Stabber).[4] Với trọng lượng 21,5 kg, loại ATGM này sở hữu trị số xuyên giáp đạt 750–800 mm thép RHA phía sau lớp giáp phản ứng nổ (ERA).[18] Tháp pháo chứa bốn quả tên lửa 9M117M1[5] và được phóng trực tiếp thông qua nòng pháo 100 mm, đảm bảo một lợi thế cốt lõi do quá trình nạp đạn diễn ra hoàn toàn bên trong thay vì bên ngoài xe[5] không giống như trên các dòng xe chiến đấu bộ binh thông thường khác. Di chuyển với tốc độ trung bình 300 m/s, tên lửa Arkan dẫn đường bằng phương thức bám chùm laser và có khả năng tiêu diệt các mục tiêu ở khoảng cách lên tới 5,5 km.[4][19]

Vũ khí phụ

Là một trong những dòng xe IFV được vũ trang mạnh mẽ nhất, BMD-4 sở hữu nhiều loại vũ khí phụ. Các vũ khí phụ này bao gồm một súng máy PKT 7,62 mm và một giá phóng 9P135M có khả năng bắn thêm các tên lửa chống tăng bổ sung. Khẩu súng máy PKT được vận hành bởi binh sĩ ngồi hướng về phía trước và lắp cố định ở mũi xe bên trái. Vũ khí gắn mũi này có thể tháo rời và mang vác bộ để tăng tính linh hoạt khi tác chiến. Giá phóng tên lửa 9P135M được lắp trên nóc xe và cũng có thể tháo rời được.[20]

Khẩu súng máy RPK-74 được gắn ở mũi xe phía bên phải phương tiện. Súng sở hữu tầm bắn tối đa 800 m và bắn cỡ đạn 5,45×39mm, loại đạn vốn cũng được sử dụng rộng rãi trên dòng súng trường tiêu chuẩn AK-74 Kalashnikov trong biên chế lực lượng vũ trang Nga.[20]

Các hệ thống tên lửa chống tăng có điều khiển (ATGM) bổ sung cũng có thể được vận hành từ xe BMD-4. Điều này khả thi nhờ giá phóng 9P135M chuyên dùng để bắn các dòng tên lửa dẫn đường bằng dây như Fagot (NATO định danh: AT-4 Spigot) và Konkurs (NATO định danh: AT-5 Spandrel). Tên lửa Fagot là dòng ATGM tầm ngắn với tầm bắn hiệu quả đạt 2 km. Bay với vận tốc trung bình 186 m/s, nó có thể xuyên thủng lớp giáp RHA dày 480 mm.[21] Biến thể cải tiến Fagot-M sở hữu tầm bắn hiệu quả tăng lên mức 2,5 km cùng khả năng xuyên giáp RHA đạt 550 mm. Dòng tên lửa Konkurs có tầm bắn hiệu quả đạt 4.000 m và bay với vận tốc trung bình 206 m/s.[22] Phiên bản tên lửa Konkurs nguyên bản xuyên thủng lớp thép RHA dày 750–800 mm,[22] trong khi mẫu nâng cấp Konkurs-M có thể xuyên thủng 750–800 mm giáp RHA phía sau lớp ERA nhờ tích hợp thêm đầu đạn nổ hai giai đoạn (đầu đạn tandem).[23] Tầm bắn của vũ khí bị giảm xuống còn 2.500 m vào ban đêm trong điều kiện thiếu sáng.[23]

Khả năng bảo vệ

Trọng lượng nhẹ của BMD-4 đạt được nhờ sử dụng vật liệu hợp kim nhôm cho phần thân xe thay vì thép làm giáp bảo vệ. Lớp giáp này giúp bảo vệ BMD-4 trước các loại vũ khí cỡ nòng 30 mm như chính khẩu pháo tự động 2A72 ở mặt trước[cần dẫn nguồn], cũng như hỏa lực vũ khí bộ binh cỡ nhỏ và mảnh văng bom đạn ở hai bên hông xe. Để chống lại các vũ khí và hệ thống dẫn đường bằng hồng ngoại, sáu ống phóng lựu đạn khói ZD6 cỡ 81 mm được chia thành hai cụm, mỗi cụm ba ống, lắp đặt ở hai bên hông tháp pháo. Một hệ thống phòng chống NBC cùng các hệ thống dập lửa tự động được trang bị cho toàn bộ kíp lái và binh sĩ chở theo nhằm đảm bảo khả năng sống sót trong môi trường dính bụi phóng xạ hạt nhân.[3]

Hệ thống điều khiển hỏa lực và cảm biến

 
Vị trí của trưởng xe.

BMD-4 được trang bị một hệ thống điều khiển hỏa lực (FCS) tiên tiến. Hệ thống vũ khí độc đáo từ tháp pháo Bakhcha-U kết hợp với hiệu suất vận hành đáng tin cậy của khung gầm mang lại cho BMD-4 những năng lực tác chiến hoàn toàn mới về mặt chất lượng cho các đơn vị lực lượng lục quân. BMD-4 có khả năng khai hỏa hiệu quả tất cả các vũ khí chính của mình bất kể phương tiện đang đứng yên hay cơ động, vào ban ngày hay ban đêm, đang lội nước hay đang di chuyển trên đất liền. Hệ thống FCS giúp gia tăng đáng kể hiệu quả hỏa lực bằng khả năng giao chiến với nhiều loại mục tiêu trong các điều kiện thời tiết và địa hình phức tạp. Các tính toán đạn đạo tiên tiến cho phép BMD-4 có thể bắn từ vị trí kín góc (khuất tầm nhìn) và cung cấp khả năng bắn hiệu quả các mục tiêu trên không tầm thấp di chuyển chậm.[5]

Hệ thống FCS kỹ thuật số của BMD-4 hoạt động tự động cả ngày lẫn đêm, tích hợp hai kính ngắm quang học tiên tiến dành cho cả trưởng xe và pháo thủ. Kính ngắm toàn cảnh của trưởng xe sở hữu góc quét ngang 360° để tìm kiếm mục tiêu. Kính ngắm toàn cảnh này tích hợp các kênh hình ảnh nhiệt và đo xa với phạm vi hoạt động lên đến 10 km. Kính ngắm của pháo thủ hỗ trợ khai hỏa tất cả các loại vũ khí cả ngày lẫn đêm với hệ thống kính ngắm đo xa tầm hoạt động 10 km. Kính ngắm này kết hợp giữa kênh ảnh quang học trực quan, kênh ảnh nhiệt, kênh đo xa và một kênh dẫn đường cho tên lửa. Với hai kính ngắm chuyên dụng dành cho cả hai người vận hành tháp pháo Bakhcha-U, BMD-4 sở hữu năng lực săn - diệt (hunter-killer), và pháo thủ có thể sử dụng kính ngắm của trưởng xe để giao chiến với mục tiêu nếu kính ngắm của chính mình bị hỏng hoặc bị phá hủy. Trưởng xe cũng có khả năng giành quyền ưu tiên chỉ huy và tiếp quản quyền điều khiển tháp pháo và pháo từ pháo thủ, nhờ đó cả hai người vận hành tháp pháo đều có toàn quyền kiểm soát các hệ thống vũ khí.[5]

Khả năng cơ động

Tương tự như thế hệ tiền nhiệm, BMD-4 có khả năng thả dù từ máy bay với toàn bộ kíp lái và lính bộ binh ngồi sẵn bên trong xe, cho phép giao chiến với mục tiêu ngay lập tức sau khi tiếp đất. Một chiếc máy bay vận tải Il-76 có thể vận chuyển cùng lúc hai phương tiện loại này, so với cơ số ba chiếc đối với các dòng xe BMD-1 và BMD-2.[3] Xe sử dụng động cơ 2V-06-2 tương tự như trên dòng BMD-3. Khối động cơ này cung cấp tổng công suất đạt 450 mã lực (hp).[3][24] BMD-4 cũng có khả năng lội nước toàn phần nhờ hai ống phun phản lực nước lắp ở mỗi bên phía sau thân xe và có thể bơi với tốc độ lên tới 10 km/h trong điều kiện sóng gió cấp 2 theo thang Beaufort.[3] Với tỷ số công suất trên trọng lượng cao, BMD-4 sở hữu khả năng gia tốc vượt trội so với các dòng xe chiến đấu bộ binh khác. Tốc độ tối đa trên đường cao tốc là 70 km/h và BMD-4 có thể cơ động trên độ dốc tiến 60° và độ dốc bên hông 35°.[14] BMD-4 có thể vượt hào rộng 1,8 m và vượt các chướng ngại vật cao 0,8 m.[24] Hệ thống treo của phương tiện là loại thủy khí, cho phép điều chỉnh khoảng sáng gầm xe trong khoảng 130–530 mm với khoảng sáng gầm tiêu chuẩn khi đi đường thông thường là 450 mm. Khoảng sáng gầm xe được thay đổi bởi lái xe và có thể hoàn thành việc tùy chỉnh trong vòng 10 giây.[3]

Lịch sử hoạt động

 
Tháp pháo của một chiếc BMD-4 bị phá hủy trong Chiến tranh Nga–Ukraine được trưng bày tại Kyiv, Ukraine.

Lô sản xuất hàng loạt đầu tiên của các dòng xe bọc thép BMD-4M và BTR-MDM "Rakushka" mới, bao gồm 24 chiếc (mỗi loại 12 chiếc), đã được chuyển giao cho Lực lượng Đổ bộ Đường không Nga vào ngày 3 tháng 3 năm 2015.[25] Theo một hợp đồng được ký kết, Bộ Quốc phòng Nga dự kiến sẽ tiếp nhận hơn 250 xe chiến đấu đổ bộ đường không BMD-4M và xe bọc thép chở quân BTR-MDM Rakushka trong thời hạn 3 năm.[26] Có 33 chiếc BMD-4M đã được bàn giao trong nửa đầu năm 2016.[27] Thêm 31 chiếc BMD-4M và 12 chiếc BTR-MDM đã được bàn giao trong nửa cuối năm 2016.[28] Tổng cộng, có 60 chiếc BMD-4M và BTR-MDM đã được chuyển giao trong cả năm 2016.[29]

Vào đầu năm 2017, quân đội tiếp tục nhận thêm 10 chiếc BMD-4M và 15 chiếc BTR-MDM.[30] Khoảng 50 chiếc BMD-4M và BTR-MDM đã được chuyển giao vào tháng 4 năm 2017,[31] và khoảng 50 chiếc BMD-4M cùng BTR-MDM khác được bàn giao vào tháng 8 năm 2017.[32] Một đợt bàn giao mới đã được tiến hành vào đầu năm 2018.[33] Bộ Quốc phòng Nga và Cục Thiết kế Kỹ thuật Shipunov sau đó đã ký hợp đồng cung cấp 190 xe chiến đấu bộ binh đổ bộ đường không BMD-4M và xe APC BTR-MDM Rakushka cho Lực lượng Đổ bộ Đường không Nga trong giai đoạn 2018–2020. Trong số đó, tổng cộng 132 xe chiến đấu bộ binh đổ bộ đường không BMD-4M và 58 xe bọc thép chở quân BTR-MDM Rakushka sẽ được chuyển giao trước năm 2020.[34]

Có 31 chiếc BMD-4M và 8 chiếc BTR-MDM đã được bàn giao vào tháng 3 năm 2019.[35] Bộ Quốc phòng Nga tiếp nhận thêm 42 xe AIFV BMD-4M từ nhà máy Kurganmashzavod vào tháng 7 năm 2019.[36] Bộ khí tài quân sự cấp tiểu đoàn thứ bảy dành cho lính dù Pskov đã được chuyển giao bao gồm 31 chiếc BMD-4M và 8 chiếc BTR-MDM "Rakushka" vào tháng 1 năm 2020; và bốn bộ tương tự khác (mỗi bộ bao gồm khoảng 40 xe BMD-4M và BTR-MDM) lần lượt được bàn giao vào tháng 6 và tháng 11 năm 2020, cũng như vào tháng 6 và tháng 7 năm 2021.[37][38][39][40][41] Các phương tiện bổ sung tiếp tục được bàn giao cho các đơn vị vào năm 2022[42] và trong năm 2024.[43][44]

Chiến tranh Nga–Ukraine

Nga đã triển khai các phương tiện thuộc gia đình dòng xe BMD-4, bao gồm các biến thể BMD-4M, BMD-4M Obr. 2024 và dòng xe bọc thép BTR-MDM "Rakushka", trong cuộc Chiến tranh Nga–Ukraine Tính đến ngày 25 tháng 3 năm 2026, theo ghi nhận của trang blog tình báo nguồn mở |Oryx, Nga đã tổn thất ít nhất 178 chiếc BMD-4M (150 chiếc bị phá hủy, 5 chiếc bị hư hại, 12 chiếc bị bỏ lại, 11 chiếc bị tịch thu), 4 chiếc BMD-4M Obr. 2024 (4 chiếc bị phá hủy) và 52 chiếc BTR-MDM Rakushka (39 chiếc bị phá hủy, 3 chiếc bị hư hại, 2 chiếc bị bỏ lại, 8 chiếc bị tịch thu) cùng 4 phương tiện được xác định là mẫu xe BMD-3 hoặc BMD-4.[45] Các xe BMD-4 đã được sử dụng cùng với các phương tiện đời cũ thuộc gia đình dòng xe BMD trong Trận sân bay Hostomel, và một số chiếc trong số này đã được ghi nhận bị phá hủy tại đây.[46][47]

Các biến thể

 
BMD-4M với lớp giáp bảo vệ bổ sung.
 
BTR-MDM
  • BMD-4K – Biến thể chỉ huy được trang bị thêm một bộ đài vô tuyến.
  • 2S25 Sprut-SD – một mẫu xe diệt tăng với pháo chống tăng 2A75.
    • Một đơn đặt hàng mới dành cho pháo tự hành bánh xích 125 mm nhằm thay thế 2S25 đã được thực hiện vào năm 2013. Các xe diệt tăng này được chế tạo bằng cách sử dụng khung gầm của BMD-4 với phần tháp pháo được thay thế bằng pháo 125 mm 2A46M-5; cùng loại pháo nòng trơn được sử dụng trên xe tăng T-90.[48]

BMD-4M

 
Xe bọc thép chở quân phát triển dựa trên nền tảng BMD-4M

BMD-4M được nhà máy Kurganmashzavod công bố vào năm 2008. Phương tiện này vẫn giữ nguyên tháp pháo Bakhcha-U cùng với một số cải tiến khác. Việc sử dụng các hợp kim đặc biệt có trọng lượng nhẹ và độ bền cao giúp xe giảm trọng lượng mà không làm mất đi khả năng lội nước hoặc thả dù đường không. Khối động cơ mạnh mẽ và nhỏ gọn hơn của xe BMP-3 được tích hợp vào dòng BMD-4M; cung cấp công suất 500 mã lực.[49] Nhìn chung, tính đồng bộ về các cụm linh kiện, tổ hợp thiết bị và hệ thống của khung gầm BMD-4 hiện đại hóa với các cụm linh kiện, tổ hợp thiết bị và hệ thống tương ứng trên BMP-3 đạt mức 80%. Điều này giúp cắt giảm chi phí bảo dưỡng cho dòng xe chiến đấu đổ bộ đường không trong quân đội, cho phép giảm đáng kể khối lượng công tác bảo trì kỹ thuật của các dòng xe chiến đấu đổ bộ đường không trong quân ngũ.[50][51]

  • BMD-4M Obr. 2024 – Một phiên bản nâng cấp với khả năng bảo vệ được tăng cường, bao gồm giáp lồng (giáp lưới) và các hệ thống tác chiến điện tử nhằm chống lại thiết bị bay không người lái (drone). [52]
  • BMD-4M Sinitsa

BMD-4M Sinitsa được công bố vào năm 2017. Phương tiện này trang bị mô-đun chiến đấu tháp pháo Sinitsa tích hợp kính ngắm toàn cảnh lắp trên nóc với kênh ảnh nhiệt[53] và chứa một khẩu pháo xe tăng/bệ phóng ATGM 2A70 100 mm, pháo tự động 2A72 30 mm và một súng máy hạng trung PKMS 7,62mm.[54][55] Khối động cơ và hệ thống truyền động nguyên bản được chuyển sang các bộ phận sử dụng trên dòng BMP-3 nhằm tiêu chuẩn hóa quy trình sản xuất và nguồn cung ứng phụ tùng thay thế.[53]

  • BTR-MDM Rakushka – Một dòng xe bọc thép chở quân phát triển dựa trên nền tảng BMD-4M. Xe có thể chở theo kíp lái 3 người và 12 binh sĩ.
  • 2S42 Lotos – Một mẫu súng cối tự hành 120 mm phát triển dựa trên nền tảng BMD-4M.
  • Ptitselov – Hệ thống tên lửa đất đối không (SAM) tự hành đổ bộ đường không với mười hai quả tên lửa 9M337 phát triển dựa trên nền tảng BMD-4M.[56]
  • Kornet-D1

Vào tháng 1 năm 2019, Bộ Quốc phòng Nga thông báo sẽ bắt đầu các cuộc thử nghiệm cấp nhà nước đối với hệ thống tên lửa chống tăng 9P163 Kornet-D1, một phiên bản sử dụng khung gầm BMD-4M được sửa đổi để bắn các tên lửa ATGM Kornet.[57] Hệ thống chính thức đi vào biên chế từ tháng 1 năm 2024.[58]

Các bên vận hành

  Nga – Tính đến năm 2024, Nga ước tính vận hành khoảng 200 xe BMD-4M and 90 xe BTR-MDM.[59] Trước cuộc xâm lược Ukraine năm 2022, Nga vận hành 351 chiếc BMD-4 và 122 chiếc BTR-MDM.[60] Tính đến ngày 21 tháng 2 năm 2025, Nga đã được xác nhận qua hình ảnh về tổn thất của ít nhất 167 chiếc BMD-4M và 48 chiếc BTR-MDM trong cuộc chiến tại Ukraine.[61]

  • Lực lượng Đổ bộ Đường không Nga – Sở hữu 16 bộ trang bị cấp tiểu đoàn (1 bộ gồm 31 BMD-4M và 16 BTR-MDM) + một số lượng nhỏ nằm trong các đơn vị huấn luyện:[32][62][63][64][65][66][67]
    • 17 chiếc BMD-4M và 12 chiếc BTR-MDM thuộc loạt sản xuất hàng loạt đầu tiên đã được bàn giao vào năm 2015 cho Trường Chỉ huy Đổ bộ Đường không Ryazan.
    • Bộ trang bị luân phiên BMD-4M (gồm mười xe) đã được chuyển giao cho Trung tâm Huấn luyện Đổ bộ Đường không số 242 tại Omsk.

Các bên vận hành tiềm năng

  Trung Quốc – Theo một số tài liệu rò rỉ dài khoảng 800 trang có vẻ là thật do viện nghiên cứu RUSI phân tích, Nga vào năm 2023 đã đồng ý cung cấp cho Trung Quốc các trang thiết bị để trang bị cho một tiểu đoàn tấn công đường không, cũng như các hệ thống dù Dalnolyot, thiết bị bay không người lái Orlan-10 và hệ thống chỉ huy, quan sát pháo binh đổ bộ đường không 1V119. Cùng với số trang thiết bị này, Nga cũng sẽ bắt đầu huấn luyện cho binh sĩ Trung Quốc về cách vận hành các thiết bị được cung cấp và thành lập một trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa trang thiết bị, nơi toàn bộ tài liệu kỹ thuật sẽ được chuyển giao — cho phép Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc tự tiến hành sản xuất và hiện đại hóa số khí tài này. Trong số các trang thiết bị sẽ cung cấp bao gồm: 37 xe chiến đấu bộ binh BMD-4M, 11 xe bọc thép chở quân BTR-MDM Rakushka và 11 pháo chống tăng tự hành 2S25 Sprut-SDM1. Tất cả các phương tiện được cung cấp sẽ được trang bị các tổ hợp thông tin liên lạc và chỉ huy, kiểm soát của Trung Quốc, cũng như tương thích điện từ với các thiết bị điện tử của Nga. Hệ thống phần mềm và phần cứng đã được tinh chỉnh để tương thích với các loại đạn dược của Trung Quốc.[68]

Xem thêm

Tham khảo

  1. ^ "Urals defense firm boosts armored vehicles output 20%". TASS. ngày 16 tháng 5 năm 2024. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2024.
  2. ^ "Kurganmashzavod from Russia presents BMD-4M2 new variant of airborne infantry fighting vehicle TASS 12304171 | weapons defence industry military technology UK | analysis focus army defence military industry army". www.armyrecognition.com.
  3. ^ a b c d e f g h Administrator. "BMD-4 BMD-3M Bakhcha airborne infantry combat armoured vehicle". Army Recognition. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  4. ^ a b c "BMD-4 (BMD-3M) Airborne Infantry Fighting Vehicle". GlobalSecurity.org. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  5. ^ a b c d e f g h i j k l m "KBP Instrument Design Bureau – Bakhcha". KBP Instrument Design Bureau. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 5 năm 2014. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  6. ^ Николаев, Андриан. "БОЕВЫЕ МАШИНЫ ДЕСАНТА (БМД) И СПЕЦИАЛЬНЫЕ МАШИНЫ НА ИХ БАЗЕ" [Airborne combat vehicles (BMD) and special vehicles based on them]. Military Parity (bằng tiếng Nga). Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  7. ^ Konovalov, Ivan (ngày 8 tháng 4 năm 2010). ""Promising" armored vehicles obsolete sooner than becoming operational (Russian)". Kommersant. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  8. ^ a b "The adoption of the VDV armament BMD-4 resolved (Russian)". RIA Novosti. ngày 8 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  9. ^ Gavrilov, Yuri (ngày 17 tháng 5 năm 2012). "Airborne Troops commander denied the rumors about landing (Russian)". Rossiyskaya Gazeta. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  10. ^ "Russia may start production of BMD-4M combat vehicles in 2009". RIA Novosti. ngày 21 tháng 3 năm 2008. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  11. ^ "VDV for 5 years have not received a new technique for landing – Designer (Russian)". RIA Novosti. ngày 7 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  12. ^ "Armoured contention (Russian)". LƐNTA·RU. ngày 15 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  13. ^ "Shamanov: The Fate of the Vehicle to Solve Airborne Supreme – Interview (Russian)". Military Parity. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  14. ^ a b Kungurov, Denis (ngày 9 tháng 8 năm 2014). "Russian Army receives new BMD-4M 'airborne' assault vehicles". Russia & India Report. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2014.
  15. ^ "BMD-4M and BTR-MDM airborne armoured vehicles enter officially in service with Russian army". Army Recognition (bằng tiếng Anh). ngày 30 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2026.
  16. ^ a b c "KBP Instrument Design Bureau – 2A70". KBP Instrument Design Bureau. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  17. ^ a b "KBP Instrument Design Bureau – 2A72". KBP Instrument Design Bureau. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  18. ^ Yerokhin, Yevgeniy. "BMD-4 IFV Ammunition". Missiles.ru. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 3 năm 2022. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  19. ^ Angelskiy, Rostislav (2002). Otechestvennye protivotankovye complexes (Domestic anti-tank systems). Moscow. tr. 111–115. ISBN 5-17-011744-2.{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: địa điểm thiếu nhà xuất bản (liên kết)
  20. ^ a b "BMD-3 Airborne Infantry Fighting Vehicle". Federation of American Scientists. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2014.
  21. ^ "AT-4 SPIGOT Anti-Tank Guided Missile". Federation of American Scientists. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  22. ^ a b "Anti-Tank Guided Missile 9M113M of the "Konkurs-M" System". Tulatoz.ru. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  23. ^ a b "AT-5 Spandrel/9K113 Konkurs 9M113". Army Recognition. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  24. ^ a b "BMD-4 Airborne Infantry Fighting Vehicle – Specifications". GlobalSecurity.org. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  25. ^ "В ВДВ поступила первая серийная партия из 12 БМД-4М и 12 БТР "Ракушка"". tass.ru. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2018.
  26. ^ "Russian Defense Ministry to receive 250 BMD-4M, Rakushka vehicles". TASS. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 11 năm 2015. Truy cập ngày 26 tháng 1 năm 2019.{{Chú thích web}}: Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
  27. ^ "Минобороны получило 33 боевые машины десанта в первом полугодии". armstrade.org (bằng tiếng Nga). ngày 15 tháng 7 năm 2016. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2026.
  28. ^ "Российские десантники к Новому году получили более тридцати БМД-4М". Российская газета (bằng tiếng Nga). ngày 24 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2018.
  29. ^ "В 2017 году десантники на учениях будут активно применять танки и РСЗО, а также передовых авианаводчиков". armstrade.org (bằng tiếng Nga). ngày 1 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2026.
  30. ^ "ЦАМТО / Новости / Впервые на базе учебного центра ВДВ в Омске началась переподготовка десантников на БМД-4М и БТР-МДМ "Ракушка"". Armstrade.org. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2018.
  31. ^ "Russia's Airborne Force to get advanced anti-tank missile systems". Tass.com. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2018.
  32. ^ a b "31-я гвардейская отдельная десантно-штурмовая бригада получила второй батальонный комплект БМД-4М". bmpd.livejournal.com. ngày 2 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2018.
  33. ^ "ЦАМТО / Новости / Псковское соединение ВДВ получило батальонный комплект новейшей бронетехники".
  34. ^ "Army 2018: 190 BMD-4M airborne IFVs and Rakushka BTR-MDM APCs for Russian airborne troops". www.armyrecognition.com. ngày 27 tháng 8 năm 2018.
  35. ^ "В Псковское соединение ВДВ поступили новейшие боевые машины десанта БМД-4М и БТР-МДМ "Ракушка"". Military News (bằng tiếng Nga). ngày 14 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2023.
  36. ^ "Russian MoD receives 42 BMD-4M AIFVs from Kurganmashzavod plant". www.armyrecognition.com. ngày 15 tháng 7 năm 2019.
  37. ^ "Paratroopers in Russia's northwest receive over 30 latest BMD-4M combat vehicles".
  38. ^ "ЦАМТО / Новости / Очередной батальонный комплект новейшей боевой техники поступил на вооружение Псковского соединения ВДВ" (bằng tiếng Nga).
  39. ^ "На вооружение соединения ВДВ в Новороссийске поступил батальонный комплект БМД-4М и БТР-МДМ "Ракушка"". armstrade.org (bằng tiếng Nga). ngày 26 tháng 11 năm 2020.
  40. ^ "ЦАМТО / / В Ставрополе военнослужащим полка ВДВ вручили комплект новейшей боевой техники БМД-4М и БТР-МДМ".
  41. ^ "ЦАМТО / / Десантникам из Иваново вручили первый комплект новейшей боевой техники БМД-4М и БТР-МДМ "Ракушка"".
  42. ^ "Russian tech firm fulfils 2022 defense procurement plan for armor delivery to troops". TASS.
  43. ^ Новости, РИА (ngày 7 tháng 5 năm 2024). "Партию улучшенных по опыту СВО БМП-3 досрочно поставили Минобороны". РИА Новости (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2024.
  44. ^ "Ростех поставил в войска партию БТР-МДМ "Ракушка-М"". Ростех (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2024.
  45. ^ "Attack on Europe: Documenting Russian Equipment Losses During the 2022 Russian Invasion of Ukraine". Oryxspioenkop. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2026.
  46. ^ Oryx. "Destination Disaster: Russia's Failure At Hostomel Airport". Oryx. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2026.
  47. ^ Hills, Andrew (ngày 24 tháng 2 năm 2025). "The Battle for Hostomel Airport, 24th February 2022". Tank Encyclopedia (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2026.
  48. ^ "Russian army airborne troops ordered new 125mm self-propelled gun to replace 2S25 Sprut-SD". Army Recognition. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  49. ^ "Modernized BMD-4M (Boyevaya Mashina Desanta) – Specifications". GlobalSecurity.org. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  50. ^ "BMD-4M airborne assault vehicles | Thai Military and Asian Region". ngày 25 tháng 3 năm 2016.
  51. ^ "Modernized BMD-4M (Boyevaya Mashina Desanta)". GlobalSecurity.org. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2014.
  52. ^ Cranny-Evans, Sam (ngày 20 tháng 5 năm 2024). "Kurganmashzavod delivers BMD-4M and BMP-3 upgraded for war in Ukraine". EDR Magazine (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2025.
  53. ^ a b "В Кургане для ВДВ разработали новую десантную бронемашину "Синица"" (bằng tiếng Nga). Rambler News Service. ngày 20 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2017.
  54. ^ "Military and Commercial Technology: BMD-4M infantry fighting vehicle (IFV) upgraded with the new Sinitsa (Titmouse) combat module". ngày 28 tháng 8 năm 2017.
  55. ^ "Army-2017: Tractor Plants modernises BMD-4M". IHS Jane's. ngày 23 tháng 8 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2017.
  56. ^ Grischenko, Nikolay (ngày 2 tháng 8 năm 2017). "ВДВ России в 2020 году получат авиадесантируемый ЗРК "Птицелов"" – qua Rossiyskaya Gazeta.
  57. ^ "Russian Kornet-D1 anti-tank missile system to enter state trials". Army Recognition (bằng tiếng Anh). ngày 17 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2026.
  58. ^ Агафонова, Елена (ngày 3 tháng 1 năm 2024). "Российскому спецназу выдали на вооружение ПТРК "Корнет-Д1"". Газета.Ru (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2024.
  59. ^ International Institute for Strategic Studies (2026). The Military Balance 2026 (bằng tiếng Anh). Taylor & Francis. ISBN 978-1-040-05115-3.
  60. ^ The Military Balance, 2022, IISS (2022). "Chapter Five: Russia and Eurasia". The Military Balance. 122. Taylor and Francis, Online: 164–217. doi:10.1080/04597222.2022.2022930.{{Chú thích tập san học thuật}}: Quản lý CS1: tên số: danh sách tác giả (liên kết)
  61. ^ WarSpotting. "WarSpotting Russo-Ukrainian War Materiel Loss Database". WarSpotting. Truy cập ngày 21 tháng 2 năm 2025.
  62. ^ "104-й гвардейский десантно-штурмовой полк Псковской дивизии ВДВ получил батальонный комплект БМД-4М". bmpd.livejournal.com. ngày 7 tháng 2 năm 2018.
  63. ^ "Ростех поставил в войска новую партию БМД-4М и БМП-3 с "накидками"". Ростех (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2024.
  64. ^ "BMP-3, BMD-4M… ρωσικές ενισχύσεις". Defence-point.gr (bằng tiếng Hy Lạp). ngày 2 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2024.
  65. ^ Рябов, Игорь (ngày 30 tháng 8 năm 2024). "Российские войска получили БМП-3 и БМД-4М с антидроновой защитой". Газета.Ru (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2024.
  66. ^ "Высокоточка". Telegram (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2024.
  67. ^ "Ростех поставил в войска партию БМП-3 и БМД-4М". Ростех (bằng tiếng Nga). Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2024.
  68. ^ "How Russia is Helping China Prepare to Seize Taiwan". (Royal United Services Institute) RUSI.org. Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2025.

Liên kết ngoài

Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=BMD-4&oldid=4549588”