Bước tới nội dung

BMPT Terminator

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(Đổi hướng từ BMPT)
BMPT Terminator
Tập tin:Tank support combat vehicle "Terminator".jpg
Xe chiến đấu hỗ trợ tăng "Terminator-2" tại triển lãm "Armiya 2020"
LoạiXe chiến đấu hỗ trợ hỏa lực (Xe chiến đấu hỗ trợ tăng)
Xe tăng phóng tên lửa
Nơi chế tạoNga
Lược sử hoạt động
Phục vụ2011–nay
Sử dụng bởiNga, Kazakhstan, Algeria
Trận
Lược sử chế tạo
Người thiết kếUralvagonzavod
Năm thiết kế1998–2002
Nhà sản xuấtUralvagonzavod
Giai đoạn sản xuất2002–nay
Số lượng chế tạo33 chiếc được chế tạo và 30 chiếc đang hoạt động tính đến tháng 12 năm 2023
Các biến thểBMPT-72
Thông số (BMPT)
Khối lượng48 t (53 tấn Mỹ; 47 tấn Anh)
Chiều dài7,2 m (23 ftin)
Chiều rộng3,37 m (11 ft 1 in)[a]
3,8 m (12 ft 6 in)[b]
Chiều cao1,94 m (6 ft 4 in)[c]
3,44 m (11 ft 3 in)
Kíp chiến đấu5

Phương tiện bọc thépSự kết hợp giữa giáp phức hợp, giáp phản ứng nổ và thép
Vũ khí
chính
4 × bệ phóng hệ thống vũ khí tên lửa Ataka-T 130 mm
2 × pháo tự động 2A42 30 mm (850 viên)
Vũ khí
phụ
2 × súng phóng lựu 30 mm AG-17D hoặc 2 × AGS-30 (600 quả lựu đạn)
1 × súng máy PKTM 7,62 mm (2.000 viên)
Động cơĐộng cơ diesel V-92S2
1.000 hp (736 kW)
Công suất/trọng lượng20,4 hp/tấn (15,0 kW/tấn)
Hệ thống treoThanh xoắn
Khoảng sáng gầm406 mm (16,0 in)
Sức chứa nhiên liệu1.200 L (320 gal Mỹ)
Tầm hoạt động≥550 km (340 mi)
Tốc độ≥60 km/h (37 mph)

BMPT "Terminator" (Боевая машина поддержки танков – Xe chiến đấu hỗ trợ tăng)[2] là một loại phương tiện chiến đấu bọc thép (AFV), được thiết kế và sản xuất bởi công ty Uralvagonzavod của Nga. Phương tiện này được thiết kế nhằm mục đích hỗ trợ xe tăng và các dòng AFV khác trong tác chiến tại các khu vực đô thị. BMPT được các nhà sản xuất đặt tên không chính thức là "Terminator" (Kẻ hủy diệt). Xe được vũ trang và bọc giáp hạng nặng để tăng khả năng sống sót trong môi trường tác chiến đô thị. Mẫu AFV này được trang bị bốn bệ phóng tên lửa 9M120 Ataka, hai pháo tự động 2A42 30 mm, hai súng phóng lựu AG-17D và một khẩu súng máy đồng trục PKTM 7,62 mm.

BMPT được chế tạo trên khung gầm của dòng xe tăng chủ lực T-72 vốn được sử dụng rộng rãi. BMPT được thiết kế dựa trên những kinh nghiệm chiến đấu thu được trong cuộc Chiến tranh Liên Xô–AfghanistanChiến tranh Chechnya lần thứ nhất. Nhiều nguyên mẫu xe chiến đấu hỗ trợ tăng đã được chế tạo trước khi đi đến thiết kế của dòng BMPT hiện tại. Mẫu Object 199 "Ramka" là nguyên mẫu mà về sau được định danh là dòng BMPT hiện đại với nhà sản xuất chính thức là Uralvagonzavod. Tính đến cuối năm 2013, quốc gia duy nhất vận hành BMPT là Kazakhstan.

Một số lượng nhỏ phương tiện đã được bàn giao cho Lục quân Nga để đánh giá bắt đầu từ năm 2005. Bộ Quốc phòng Nga cuối cùng đã đặt hàng dòng xe BMPT vào tháng 8 năm 2017.[cần dẫn nguồn] Hoạt động bàn giao hơn 10 phương tiện đã được bắt đầu vào đầu năm 2018. Vào ngày 1 tháng 12 năm 2021, đại đội BMPT đầu tiên gồm chín xe chiến đấu đã được đưa vào biên chế một trong các trung đoàn xe tăng thuộc sư đoàn xe tăng của Quân khu Trung tâm.[3] Phiên bản được mệnh danh không chính thức là "Terminator-3" tích hợp hệ thống khung gầm, thân xe và các thành phần cấu tạo của xe tăng T-14 Armata.[4]

Một phiên bản nâng cấp của BMPT-72 được ghi nhận đã tham gia vào Cuộc xâm lược Ukraine của Nga, được phát hiện lần đầu tiên trong trận Sievierodonetsk.[5][1]

Lịch sử thiết kế

Tập tin:Evstafiev-Chechnya-BURNED.jpg
Trong Trận Grozny (1994–1995), một điều rõ ràng là các dòng xe chiến đấu bộ binh, như chiếc BMP-2 (trong ảnh), không có đủ khả năng bảo vệ cho tác chiến đô thị.[6]

Lịch sử phát triển của dòng xe BMPT có thể bắt nguồn từ cuộc Chiến tranh Liên Xô–Afghanistan. Kinh nghiệm chiến đấu trong cuộc chiến kéo dài này cho thấy các dòng xe chiến đấu bộ binh (IFV) như BMP-1BMP-2 không thể đối phó hoàn toàn với lực lượng bộ binh, bất chấp việc pháo chính của BMP-2 sở hữu góc nâng cao. Mặc dù các dòng xe tăng chủ lực (MBT) sở hữu hỏa lực mạnh mẽ, nhưng góc nâng và góc hạ hạn chế của pháo chính đã khiến chúng dễ dàng trở thành mục tiêu trong địa hình đồi núi và đô thị. Rõ ràng là cần phải có một khái niệm phương tiện chiến đấu hoàn toàn mới. Vào thập niên 1980, Nhà máy Máy kéo Chelyabinsk đã bắt đầu thiết kế các nguyên mẫu cho khái niệm mới này, với các nguyên mẫu đời đầu là Object 781, Object 782, và Object 787. Các yêu cầu cốt lõi đối với cỗ máy mới này là phải sở hữu hỏa lực lớn, góc nâng hạ pháo cao, và năng lực bảo vệ tương đương với một xe tăng chủ lực. Một yêu cầu bổ sung nhằm hoàn thiện yếu tố bảo vệ là tăng cường khả năng chống lại các dòng súng phóng lựu chống tăng (RPG) cầm tay ở khoảng cách gần.[6]

Nhu cầu về một mẫu xe như vậy càng trở nên rõ ràng hơn trong cuộc Chiến tranh Chechnya lần thứ nhất. Khi sử dụng các phương tiện thiết giáp truyền thống trong các trận giao chiến đô thị, lực lượng Nga đã phải chịu tổn thất nặng nề về cả nhân lực và trang thiết bị, bao gồm cả việc một lữ đoàn bộ binh cơ giới bị xóa sổ hoàn toàn trong Trận Grozny lần thứ nhất. Dù những tổn thất này không thể hoàn toàn đổ lỗi cho yếu tố công nghệ, nhưng rõ ràng một phương tiện chiến đấu chuyên dụng chống bộ binh sẽ mang lại sự hỗ trợ vô cùng giá trị trong môi trường đô thị. Các dòng pháo phòng không tự hành từng được sử dụng như một giải pháp tình thế tại Chechnya. Tuy nhiên, những phương tiện này không được bọc giáp tốt và không sở hữu khả năng húc ủi vượt chướng ngại vật như một xe tăng chủ lực.[7]

Đã có một vài thiết kế nguyên mẫu khác nhau về một dòng xe chiến đấu hỗ trợ tăng, chẳng hạn như Object 193AObject 745. Một mô hình thử nghiệm của Object 199 đã được trưng bày trước công chúng lần đầu tiên vào mùa hè năm 2000. Phương tiện này có đôi chút khác biệt so với thiết kế hiện tại, khi chỉ được vũ trang bằng một khẩu pháo 2A42 30 mm duy nhất cùng bốn quả tên lửa 9M133 Kornet bố trí ở một bên của tháp pháo. Phiên bản sản xuất hàng loạt của dòng BMPT được giới thiệu vào năm 2002 và cấu hình pháo tự động nòng kép 30 mm, hai súng phóng lựu tự động 30 mm hoạt động độc lập, cùng bốn bệ phóng tên lửa Ataka.[6]

Nhiệm vụ

Khi tác chiến trong địa hình đô thị, mỗi chiếc xe tăng chủ lực sẽ được triển khai cùng hai xe BMPT. Bên ngoài môi trường chiến tranh đô thị, tỷ lệ này được đảo ngược với một chiếc BMPT bảo vệ hai xe tăng chủ lực.[8] Điều này xuất phát từ tính chất phức tạp của hoạt động tác chiến trong địa hình đô thị và nhu cầu về một nền tảng chống bộ binh linh hoạt có thể giao chiến với nhiều mục tiêu cùng lúc ở các cao độ khác nhau. Sự ra đời của một mẫu xe như vậy giúp giảm bớt áp lực cho các xe tăng chủ lực khi tác chiến đô thị và giải bớt một phần khối lượng công việc để chúng có thể tập trung vào mục tiêu chính là giao chiến với xe tăng đối phương và các mục tiêu kiên cố. Khả năng bảo vệ bằng giáp của BMPT tương đương với một xe tăng chủ lực và cấu hình vũ khí mạnh mẽ cho phép nó giao chiến với hầu hết mọi đội hình địch khi vận hành trong một đội hình chiến đấu chung. Nhờ sở hữu nhiều hệ thống vũ khí khác nhau, phương tiện này có khả năng khai hỏa vào nhiều mục tiêu một cách đồng thời.[6] Những đặc tính này giúp gia tăng đáng kể hiệu suất chiến đấu của các đơn vị xe tăng và giảm thiểu tổn thất của chúng trước các phương tiện cận chiến của đối phương.[9]

Mô tả

Vũ khí trang bị

Cấu hình vũ khí trang bị bao gồm một tháp pháo không người lái[10] được vũ trang bằng:

  • Bốn bệ phóng dành cho tên lửa chống tăng có điều khiển (ATGM) 9M120 Ataka-T cỡ 130 mm
  • Hai khẩu pháo tự động 30 mm 2A42 với cơ số 850 viên đạn
  • Hai súng phóng lựu 30 mm biến thể AG-17D hoặc AGS-30 với cơ số 600 quả lựu đạn
  • Một khẩu súng máy PKTM 7,62 mm với cơ số 2.000 viên đạn

Vũ khí chống tăng có điều khiển

Dòng xe BMPT sử dụng tên lửa Ataka để tiêu diệt các phương tiện bọc giáp hạng nặng như xe tăng (bằng đầu đạn nổ lõm), bộ binh (bằng đầu đạn nhiệt áp) hoặc máy bay (bằng đầu đạn thanh văng liên tục). Các quả tên lửa này chỉ được mang trực tiếp bên trong các bệ phóng của chúng mà không có bất kỳ quả dự phòng nào được xếp cất thêm bên trong xe. Một cặp bệ phóng tên lửa ATGM được bố trí ở mỗi bên hông của tháp pháo. Các bệ phóng này đạt góc nâng lên tới +25° và góc hạ xuống mức −5°.[11] Phương thức dẫn đường bám chùm laser bán tự động qua đường ngắm (SACLOS) là cơ chế điều khiển được sử dụng bởi các tên lửa ATGM trên dòng xe Terminator. Dòng tên lửa 9M120 Ataka nguyên bản sở hữu đường kính 130 mm và trang bị một đầu đạn kép (tandem) có khả năng vô hiệu hóa lớp giáp phản ứng nổ (ERA). Đầu đạn kép này có thể xuyên thủng lớp giáp thép cán đồng nhất (RHA) dày 800 mm phía sau lớp giáp ERA, với các biến thể đời sau có khả năng xuyên tới 950 mm RHA sau ERA. Biến thể chống bộ binh (9M120F) chứa một đầu đạn nhiệt áp và mang lại hiệu ứng nổ phá tương đương với 9,5 kg thuốc nổ TNT.[12][13] Vận tốc trung bình của dòng tên lửa này đối với tất cả các biến thể đạt mức 400 m/s khi tiếp cận mục tiêu nằm cách bệ phóng 5,8 km với thời gian bay là 14,5 giây. Dòng tên lửa 9M120 sở hữu tầm tác chiến lên tới 6 km[d] và di chuyển với vận tốc siêu thanh đạt 550 m/s.[12]

Pháo tự động

Vũ khí chính của BMPT là tổ hợp hai khẩu pháo tự động 30 mm 2A42. Xe có thể mang theo tổng cộng 850 viên đạn sẵn sàng khai hỏa. Cặp pháo tự động này đạt tốc độ bắn tổ hợp là 600 phát/phút, cho phép duy trì hỏa lực liên tục trong vòng 85 giây (1 phút 25 giây) trước khi cạn kiệt đạn (chưa tính đến các yếu tố hạn chế tốc độ bắn thực tế, chẳng hạn như hiện tượng quá nhiệt nòng pháo). Cơ chế quay của các khẩu pháo tự động được đồng bộ hóa với tháp pháo và chúng đạt góc nâng hạ trong khoảng từ −5° đến +45°. Cặp pháo 2A42 được ổn định trên cả mặt phẳng dọc và mặt phẳng ngang.[11] Một trong hai khẩu pháo sẽ bắn các dòng đạn xuyên giáp trong khi khẩu còn lại bắn các dòng đạn chống bộ binh. Khẩu pháo tự động 2A42 sử dụng đa dạng các chủng loại đạn, bao gồm: Đạn nổ mạnh vạch đường (HE-T), đạn xuyên giáp dưới cỡ tách vỏ (APDS), đạn nổ mạnh phá mảnh (HE-FRAG) và đạn xuyên giáp vạch đường (AP-T). Các dòng đạn này đạt tầm bắn hiệu quả trong khoảng từ 2.500 m đến 4.000 m tùy thuộc vào biến thể. Sơ tốc đầu nòng của các viên đạn là 960 m/s.[14] Một khẩu súng máy PKTM 7,62 mm được lắp đặt đồng trục với cụm vũ khí chính và chứa 2.000 viên đạn.[6]

Súng phóng lựu

Xe mang theo một cặp súng phóng lựu biến thể AG-17D hoặc AGS-30[15], bố trí một khẩu ở mỗi bên hông của BMPT và được vận hành độc lập bởi một thành viên kíp lái. Tổng cộng xe mang theo 600 quả lựu đạn cỡ 30 mm cho cả hai khẩu súng phóng lựu. Súng phóng lựu không cần nạp lại đạn giữa chừng vì mỗi khẩu đều chứa sẵn 300 quả đạn trong một băng dây đạn duy nhất.[6] Các súng phóng lựu chỉ được cung cảnh tính năng ổn định theo chiều dọc. Góc quét ngang mà các khẩu AG-17D có thể bao quát dao động từ 5° (sang trái) đến 27° (sang phải) đối với súng phóng lựu bên phải, và từ 27° (sang trái) đến 5° (sang phải) đối với súng phóng lựu bên trái. Góc nâng dọc tối đa là +20° và góc hạ tối thiểu là −5,5°.[11] Sơ tốc đầu nòng đạt 185 m/s và tốc độ bắn dao động trong khoảng 420–480 phát/phút, cho phép duy trì hỏa lực liên tục (tính gộp cả hai nòng) trong khoảng 37–43 giây trước khi hết đạn (chưa xét đến các yếu tố cản trở tốc độ bắn thực tế như quá nhiệt nòng). Súng đạt tầm bắn hiệu quả là 1.700 m trong khi bán kính tiêu diệt của các quả lựu đạn 30 mm là bảy mét.[16] Các xạ thủ súng phóng lựu tự động được trang bị kính ngắm ổn định độc lập ngày/đêm loại "Agat-MR".[6]

Hệ thống điều khiển hỏa lực

Tập tin:BMPT at Engineering Technologies 2012 (8).jpg
Kính ngắm toàn cảnh của trưởng xe (đặt trên nóc) mang lại cho BMPT khả năng săn-diệt bằng cách liên tục quét tìm mục tiêu cho pháo thủ.[6]

Để giúp BMPT có thể giao chiến với các mục tiêu trong cả điều kiện ngày và đêm, bất kể khi xe đang đứng yên hay di chuyển, phương tiện được lắp đặt một hệ thống điều khiển hỏa lực kỹ thuật số máy tính hóa. Kính ngắm của pháo thủ bao gồm một kênh ảnh nhiệt, một kênh quang học, một kênh dẫn đường tên lửa ATGM và một thiết bị đo xa laser. Trường nhìn của kính ngắm sở hữu tính năng ổn định độc lập trên hai mặt phẳng. Hệ thống kính ngắm cung cấp khả năng phát hiện mục tiêu ở khoảng cách lên tới 7.000 m trong điều kiện thời tiết xấu.[6] Khối kính ngắm toàn cảnh B07-K1 của trưởng xe được bố trí ở phía trên nóc của BMPT và sở hữu trường nhìn toàn cảnh 360°. Khối kính ngắm toàn cảnh này tích hợp các kênh quang học, thiết bị đo xa laser mức thấp và kênh truyền hình. Kính ngắm tiêu chuẩn B07-K2 của pháo thủ bao gồm các kênh quang học, ảnh nhiệt và thiết bị đo xa laser. Phương tiện cũng sở hữu khả năng "săn-diệt" (hunter-killer) nhờ hệ thống kính ngắm toàn cảnh của trưởng xe và kính ngắm của pháo thủ hoạt động biệt lập, có thể phát hiện cả các mục tiêu mặt đất và trên không. Pháo thủ có khả năng sử dụng kính ngắm của trưởng xe để giao chiến với mục tiêu nếu kính ngắm của chính mình bị vô hiệu hóa hoặc phá hủy. Trưởng xe cũng sở hữu quyền kiểm soát tối cao để giành quyền điều khiển tháp pháo và các khẩu pháo từ tay pháo thủ. Hệ thống định vị được BMPT sử dụng là một mô-đun kết hợp định vị GPS/GLONASS.[6]

Khả năng bảo vệ

Dòng xe Terminator sở hữu một hệ thống ống phóng lựu đạn khói tự động Hệ thống 902A ở cả hai bên hông tháp pháo, đóng vai trò ngụy trang và cung cấp khả năng bảo vệ trước các loại vũ khí dẫn đường.[9] Khi hệ thống màn chắn cảnh báo kíp lái về việc bị khóa mục tiêu bằng laser, một màn khói ngụy trang sẽ được tạo ra bằng cách phóng các quả lựu đạn khói. Sự sống sót của BMPT và kíp lái nhận được sự quan tâm đặc biệt. Một số biện pháp cụ thể đã được triển khai để đảm bảo điều này, chẳng hạn như đặt các thùng nhiên liệu trong một khoang bọc kín biệt lập và cố định các ghế ngồi hướng về phía nóc xe để giảm chấn trong trường hợp mìn xuyên thủng đáy.[9] Ngoài ra còn có các thùng nhiên liệu bổ sung bố trí ở phía sau thân xe bên trong một khoang bọc thép nằm trên tấm chắn bùn bên trái. Phương tiện được trang bị một hệ thống chữa cháy tự động để dập tắt bất kỳ đám cháy nào bùng phát bên trong xe.

Lớp giáp bảo vệ được gia cường bằng hệ thống giáp phản ứng nổ (ERA) thế hệ thứ 3 mang tên "Relikt" ở mặt trước thân xe cùng cả hai bên sườn thân và tháp pháo, kết hợp giáp lồng (giáp thanh nan) ở phía sau đuôi xe. Các bệ phóng tên lửa được gia cố bảo vệ bằng các tấm lá chắn bọc thép, giúp bảo vệ chúng trước các mảnh văng và hỏa lực vũ khí bộ binh cỡ nhỏ. Trạm vũ khí chỉ được bọc giáp chống lại hỏa lực vũ khí bộ binh cỡ nhỏ.

Khả năng cơ động

Tốc độ tối đa của phương tiện đạt 60 km/h trên đường cao tốc và tầm hành trình đạt 550 km khi lắp thêm các thùng nhiên liệu phụ bên ngoài. BMPT có thể vượt qua hào rộng tới 2,7 ± 0,1 m và vượt qua các chướng ngại vật thẳng đứng cao tới 0,85 m. Tương tự như dòng xe tăng T-72, hệ thống truyền động của động cơ là loại số sàn với bảy cấp số tiến và một cấp số lùi. Độ dốc tối đa mà BMPT có thể leo là 30° khi bò tiến về phía trước và 25° khi di chuyển dọc theo triền dốc hông. Khả năng lội nước cũng được tích hợp sẵn trên BMPT. Xe có thể vượt qua các chướng ngại vật dưới nước sâu 1,2 m mà không cần chuẩn bị trước và sâu 1,8 m với năm phút chuẩn bị phụ trợ. Khi được lắp đặt bộ thiết bị ống thông hơi (thiết bị lặn sâu), phương tiện này có khả năng vượt qua các con sông có độ sâu lên tới năm mét.[11]

Kíp lái và hệ thống hỗ trợ sự sống

Phần phía sau khoang lái xe, nằm ở mặt trước phương tiện, đã được thiết kế nâng cao hơn, giúp mang lại thể tích không gian nội thất bên trong lớn hơn. Xe ứng dụng các bộ phận cấu thành đã qua kiểm chứng từ những thiết bị lắp đặt trên dòng xe tăng chủ lực T-90.[9] Tổ hợp Terminator sở hữu kíp lái năm người bao gồm: một trưởng xe, một lái xe, một pháo thủ và hai xạ thủ vận hành súng phóng lựu. Hệ thống phòng chống vũ khí hủy diệt hàng loạt (NBC) được trang bị cho kíp lái để đảm bảo khả năng sống sót trước vũ khí phóng xạ, hóa học và sinh học. Là một tùy chọn bổ sung, BMPT có thể được lắp đặt các thiết bị rà phá bom mìn như cụm lưới quét mìn KMT-7 hoặc KMT-8. Các xe tăng T-72 cũ cũng có thể được hoán đổi cải tiến thành các phương tiện BMPT.[9]

BMPT-72 Terminator 2

BMPT-72 "Terminator 2" là một phiên bản cải tiến so với thế hệ tiền nhiệm của nó. Xe được chế tạo từ phần thân của xe tăng T-72 với phần tháp pháo được hoán đổi sang mô-đun và cấu hình vũ khí "Terminator".[17][18] Terminator 2 có thể được sử dụng một cách hiệu quả để tiêu diệt xe tăng, xe bọc thép chở quân và các khí tài thiết giáp khác của đối phương, đồng thời chế áp các điểm hỏa lực và lực lượng bộ binh địch nhờ vào các súng phóng lựu cùng hệ thống vũ khí chống tăng.[19] Tuy nhiên, khác với biến thể Terminator 1, Terminator 2 là một gói thầu chuyên dùng để hoán cải nâng cấp, trong đó các xe tăng T-72B hoặc T-72M cũ sẽ được nâng cấp lên tiêu chuẩn BMPT-72. Dòng xe Terminator 2 hướng tới thị trường xuất khẩu (đặc biệt là một phần trong các thỏa thuận bù trừ).

Quá trình hoán cải các phương tiện lỗi thời này có thể được thực hiện ngay tại các cơ sở hạ tầng của chính khách hàng.[20]

Vũ khí trang bị và hệ thống điều khiển hỏa lực

Hai súng phóng lựu tự động bị loại bỏ cùng với các xạ thủ vận hành, giúp giảm kíp lái xuống còn ba người;[20][19] cơ số đạn dược dành cho tên lửa Ataka, pháo tự động 2A42 và súng máy PKTM vẫn được giữ nguyên không đổi. Một hệ thống điều khiển hỏa lực (FCS) mới và cải tiến đã được lắp đặt trên mẫu BMPT-72.[21] Máy tính đạn đạo là loại điện tử kỹ thuật số hoàn toàn, tích hợp một loạt các cảm biến khí tượng và dữ liệu địa hình phục vụ truyền phát.[19]

Các dòng đạn kích nổ trên không (air burst) hiện đang được phát triển dành cho dòng BMPT cùng các phương tiện quân sự khác của Nga.[22][23]

Khả năng bảo vệ

Mặc dù trọng lượng của mẫu BMPT mới giảm đi bốn tấn, mức độ bảo vệ của nó không hề thấp hơn so với thế hệ tiền nhiệm.[19] Chiều dài và chiều rộng của Terminator 2 cũng được thu gọn đáng kể so với phiên bản Terminator nguyên bản. BMPT-72 sở hữu chiều cao 3,33 m và chiều rộng 3,6 m, trong khi mẫu Object 199 Ramka có chiều cao 3,44 m và chiều rộng 3,8 m. Hệ thống giáp lồng (giáp thanh nan) bổ sung được lắp đặt ở phía sau và hai bên hông khung gầm nhằm tăng cường khả năng bảo vệ trước các loại súng phóng lựu chống tăng. Các bệ phóng tên lửa Ataka cũng được trang bị thêm lớp giáp phụ giúp bảo vệ chúng trước các mảnh văng và hỏa lực vũ khí bộ binh cỡ nhỏ.[21] Hệ thống bảo vệ phòng chống vũ khí CBRN được trang bị đồng bộ cho tất cả các thành viên kíp lái.[19] Một bộ đài vô tuyến loại R-168-25UE-2 cũng được lắp đặt trực tiếp trên xe Terminator 2.[19]

Khả năng cơ động

Khả năng cơ động của mẫu BMPT-72 không có sự khác biệt đáng kể so với phiên bản BMPT nguyên bản.[19]

Xe cũng được lắp đặt một khối động cơ diesel phụ trợ APU, cho phép duy trì hoạt động của hầu hết các tính năng trên xe khi động cơ chính đã tắt. Gói trang bị cung cấp hai tùy chọn cấu hình gồm loại công suất nhỏ 5 kW mang mã định danh DGU-5-P27 5-VM1 và loại công suất 8 kW mang mã định danh DGU-8-P27 5-VM1.

"Terminator 3"

BMPT ("Terminator 3") – là một mẫu thiết kế xe chiến đấu hỗ trợ tăng thế hệ mới phát triển trên nền tảng Nền tảng chiến đấu đa năng thống nhất Armata với kíp lái gồm 3 hoặc 4 người. Cấu hình vũ khí dự kiến có thể bao gồm một hoặc hai khẩu pháo tự động 57 mm (vấn đề nan giải về không gian chứa đạn), 4 bệ phóng tên lửa ATGM Sprinter, 2 súng phóng lựu tự động AGS-40 Balkan, cùng một hoặc hai khẩu súng máy PKTM 7,62 mm. Xe sẽ trang bị một tháp pháo tự động điều khiển từ xa (RCWS), và trong tương lai có thể tích hợp thêm các hệ thống phòng không cũng như vận hành hoàn toàn không người lái.[24]

Khung gầm Armata được truyền động bởi khối động cơ diesel đa nhiên liệu thế hệ mới công suất 1.500 mã lực, kết hợp với hộp số tự động thủy cơ học (khác biệt so với hai thế hệ tiền nhiệm), giúp xe đạt tốc độ tối đa trên đường bộ khoảng 65–70 km/h (40–43 mph), tầm hành trình tác chiến đạt 550 km (340 mi), và tỷ số công suất trên trọng lượng vượt mốc 30 mã lực/tấn.[cần dẫn nguồn]

Lịch sử hoạt động

Cuộc xâm lược Ukraine của Nga

Theo hãng thông tấn RIA Novosti, dòng xe BMPT lần đầu tiên được Nga triển khai trên thực địa tại Ukraine vào ngày 18 tháng 5 năm 2022.[25] Những chiếc BMPT điều động tới Ukraine dường như đã được lắp đặt các tổ hợp súng phóng lựu AGS-17.[26] Với số lượng biên chế vỏn vẹn chỉ khoảng 10 chiếc BMPT hoạt động, chúng có tác động tương đối hạn chế đối với cục diện cuộc chiến.[27] Chúng được phát hiện lần đầu tiên trong trận Sievierodonetsk tại Ukraine.[5][27] Vào cuối tháng 5 năm 2022, các đoạn video xuất hiện cho thấy hai chiếc BMPT đang tác chiến cùng các xe tăng Nga trong một đợt tiến công vào Lysychansk; nhóm thiết giáp này đã chiếm lĩnh các vị trí trên một ngọn đồi và bắt đầu pháo kích xuống tuyến đường cao tốc phía dưới, nhưng sau đó buộc phải rút lui do vấp phải hỏa lực pháo binh của Ukraine.[28]

Trong số khoảng 10 chiếc BMPT được triển khai, các tư liệu hình ảnh đã ghi nhận 1 chiếc bị tiêu diệt và 2 chiếc bị hư hại tại Ukraine. Vào ngày 9 tháng 2 năm 2023, một chiếc BMPT đã bị pháo binh Ukraine phá hủy gần Kreminna, Luhansk.[29] Vào tháng 7 năm 2023, Quân đoàn 3 của Nga đã công bố đoạn phim quay cảnh một chiếc Terminator sử dụng pháo tự động 30mm và tên lửa chống tăng Ataka để tác chiến vào ban đêm.[30] Sau đó, vào tháng 8 năm 2023, một chiếc BMPT thứ hai đã bị hư hại hoặc tiêu diệt bởi các drone tự sát của Ukraine gần Spartak, tỉnh Donetsk; một chiếc xe tăng T-80 cũng bị drone tự sát đánh trúng khi đang cố gắng kéo chiếc BMPT này rời khỏi hiện trường.[31] Chiếc thứ ba đã bị đánh trúng bởi một drone tự sát từ nguồn quỹ quyên góp cộng đồng vào tháng 9 năm 2023; một xe cứu hộ bọc thép BREM-1 trong lúc nỗ lực thu hồi chiếc BMPT này được báo cáo là cũng bị phá hủy.[32][33][34]

Theo nhà báo kiêm chuyên gia quân sự Oleksandr Kovalenko, một chiếc BMPT Terminator được báo cáo là đã bị tiêu diệt hoặc hư hại ở hướng Kurakhove vào cuối tháng 10 năm 2024. Nếu thông tin này là chính xác, đây sẽ là tổn thất đầu tiên của dòng xe này sau một năm yên ắng.[35]

Các quốc gia vận hành

Tập tin:BMPT Terminator Operator Map 24.10.2023.png
Bản đồ các quốc gia vận hành BMPT Terminator (màu xanh lam)

Các quốc gia vận hành hiện tại

 Algérie
  • Quân đội Nhân dân Quốc gia – Vào tháng 4 năm 2016, Nga và Algeria đã ký kết một thỏa thuận bàn giao 300 chiếc "Terminator" của Nga. Quá trình giao hàng bắt đầu từ năm 2018.[36][37] Tính đến năm 2023, mới chỉ có 13 chiếc được bàn giao.[38]
 Kazakhstan
  • Lực lượng Vũ trang Cộng hòa Kazakhstan – 10 chiếc BMPT đã được đặt hàng vào năm 2010 và được Nga bàn giao trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2013.[39] Vào năm 2012, thêm 30 chiếc BMPT khác đã được lựa chọn nhưng tính đến cuối năm 2013 có thể vẫn chưa chính thức lên đơn đặt hàng.[39] Tính đến đầu năm 2014, bên cạnh việc mua sắm phương tiện trực tiếp, hoạt động lắp ráp theo giấy phép chuyển giao công nghệ cũng sẽ được triển khai với một số kỹ thuật từ các bộ linh kiện do Nga cung cấp. Kế hoạch hợp tác sản xuất song phương này giữa Uralvagonzavod và Kazakhstan được dự kiến bắt đầu vào năm 2015.[40][41]
 Nga
  • Lục quân Nga – Hợp đồng đầu tiên được ký kết vào năm 2017.[42] Hoạt động bàn giao bắt đầu từ tháng 3 năm 2018[43] và tiếp tục kéo dài cho đến cuối năm 2025 với cấu hình bảo vệ tăng cường theo ghi nhận từ trang Militarnyi.[44]

Thầu không thành công

 Azerbaijan
  • Lục quân Azerbaijan – Tại triển lãm quốc phòng ADEX 2014 tổ chức ở Baku, tập đoàn Rosoboronexport đã đề xuất một phương án hiện đại hóa chuyên sâu các dòng xe tăng T-72 hiện có sang cấu hình Xe chiến đấu hỗ trợ tăng. Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev đã bày tỏ sự quan tâm đến biến thể "Terminator-2" cùng với dòng trực thăng tấn công Ka-52 "Alligator".[45]
 Perú
  • Lục quân Peru – Tập đoàn Uralvagonzavod đã đề xuất giải pháp hiện đại hóa các dòng xe tăng T-55 cũ do Nga sản xuất bằng cách lắp đặt tháp pháo của dòng xe BMPT. Lực lượng lục quân của Quân đội Peru có nhu cầu mua sắm một mẫu xe tăng chủ lực mới vào cuối năm 2013. Theo Uralvagonzavod, hệ thống động cơ, truyền động và hệ thống treo của xe tăng T-55 sẽ không cần phải thay đổi nếu quá trình nâng cấp này diễn ra. Ngoài ra, họ cũng cung cấp tùy chọn nâng cấp khối động cơ lực lượng và hệ thống treo để gia tăng mức độ cơ động việt dã.[46]

Ghi chú

  1. ^ Chiều rộng tính qua xích
  2. ^ Chiều rộng tính qua lớp màn chắn bảo vệ diện rộng
  3. ^ Chiều cao thân xe không tính tháp pháo
  4. ^ Theo thông tin từ Nhà máy Degtyarev, tầm tác chiến trên thực tế đạt mức tối đa 5.800 m đối với các biến thể 9M120 và 9M120F[13]

Tham khảo

  1. ^ a b "Ukraine war: Russia moving the 'Terminator' around city ahead of expected assault, says military expert". Sky News. ngày 18 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2022.
  2. ^ "BMPT Tank Support Combat Vehicle – Army Technology". Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 9 năm 2018.
  3. ^ "The first full-time company BMPT Terminator was formed in the tank division of the Central Military District". Mil.ru (in Russian). ngày 1 tháng 12 năm 2021. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 2 tháng 12 năm 2021.
  4. ^ "First BMPT tank support vehicle delivered in 2018 to Russian army". Army Recognition (bằng tiếng Anh). ngày 17 tháng 1 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 1 năm 2018. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2026.
  5. ^ a b "Putin unleashes Terminator tanks". The Independent. ngày 19 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2022.
  6. ^ a b c d e f g h i j "BMPT "Ramka-99"". btvtnarod.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  7. ^ Grau, Lester W. (tháng 1 năm 1997). "Russian-Manufactured Armored Vehicle Vulnerability in Urban Combat: The Chechnya Experience". Red Thrust Star. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2014.
  8. ^ "Rossiyskaya armiya vooruzhitsya tyazhelym "Terminatorom"". LƐNTA·RU (bằng tiếng Nga). ngày 15 tháng 3 năm 2005. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  9. ^ a b c d e "BMP-T Russian Military Analysis". warfare.be. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 9 năm 2013. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  10. ^ "BMPT-72 Terminator 2 tank support armoured fighting vehicle". Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 12 năm 2018.
  11. ^ a b c d "UralVagonZavod – Boyevaya mashina ognevoy podderzhki Terminator". UralVagonZavod (bằng tiếng Nga). Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  12. ^ a b "9M120 ATAKA-B". airwar.ru (bằng tiếng Nga). Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  13. ^ a b "V.A. Degtyarev Plant: 9M120 (9M120F) Ataka Missile". Open Joint Stock Company V.A. Degtyarev Plant. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  14. ^ "KBP Instrument Design Bureau – 2A42". KBP Instrument Design Bureau. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  15. ^ "BMPT - Tank support combat vehicle". Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 10 năm 2018.
  16. ^ "AG-17 30mm Automatic Genade Launcher – Minotor-Service, Minsk, Belarus". Minotor Service. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  17. ^ "The Russian BMPT-72 Terminator 2". TankNutDave.com. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2018.
  18. ^ "Terminator 2 version of Russian BMPT infantry support vehicle unveiled at REA 2013". Army Recognition. ngày 16 tháng 9 năm 2013. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 9 năm 2013. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  19. ^ a b c d e f g "TERMINATOR 2 – UralVagonZavod". UralVagonZavod. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  20. ^ a b Foss, Christopher; Williams, Huw (ngày 26 tháng 9 năm 2013). "RAE 2013: Terminator 2 makes its debut". Jane's. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  21. ^ a b "BMPT-72 Terminator 2 Tank support armoured fighting vehicle". Army Recognition. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  22. ^ "Russia's Military Built a 'Terminator' And Now It's Getting Smart Weapons". Newsweek. ngày 21 tháng 6 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 10 năm 2018.
  23. ^ "UVZ to unveil modernized BMP-1 with 2A72 cannon at Army 2018". Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 8 năm 2018.
  24. ^ "Will Russia's 'Terminator' battle machines become fully robotic? – Russia Beyond". rbth.com. ngày 18 tháng 6 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2018.
  25. ^ Miko Vranic (ngày 18 tháng 5 năm 2022). "BMPT Terminator makes combat debut in Ukraine". Janes. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2023.
  26. ^ "What Is The Russian 'Terminator' Spotted In Ukraine?". rferl. ngày 20 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2023.
  27. ^ a b "The Russian Army's Terminator Vehicles Are Heavily Armed, Highly Protected ... And Far Too Few To Matter". Forbes. ngày 10 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2023.
  28. ^ "Russian BMPT "Terminator" Had to Flee Their First Combat in Ukraine". en.defence-ua.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2023.
  29. ^ Shoaib, Alia (ngày 11 tháng 2 năm 2023). "Ukraine claims its first kill of Russia's 'Terminator' armored vehicle, believed to be one of Putin's most advanced weapon systems". Insider. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2023.
  30. ^ "Russian BMPT "Terminator" Had to Flee Their First Combat in Ukraine". en.defence-ua.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2023.
  31. ^ "A video appears to show Ukraine's drones destroying a Russian 'Terminator' in the second confirmed loss of the prized armored vehicle". Business Insider. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2023.[liên kết hỏng]
  32. ^ Serhiy, Prytula. "FPV-дронами, які були куплені за ваші кошти, бійці групи «MUTANT» ЦСО «А» СБУ нашинкували ворожу піхоту, вразили бойову машину «Тєрмінатор» та спалили БРЕМ". X (formerly Twitter) (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2023.
  33. ^ "Russian over-armored BMP-T Terminator still defeated by Ukraine". www.armyrecognition.com. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 25 tháng 10 năm 2023.
  34. ^ Mitzer, Stijn; Janovsky, Jakub. "Attack On Europe: Documenting Russian Equipment Losses During The 2022 Russian Invasion Of Ukraine". Oryx. Oryxspioenkop. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2023.
  35. ^ "Unique Russian BMPT Terminator-2 reportedly destroyed". Espreso Global. ngày 27 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 8 tháng 11 năm 2024.
  36. ^ Dmitry Sudakov (ngày 8 tháng 9 năm 2017). "Israel and Syria fight for Russian meat-grinding 'Terminator'". pravdareport.com. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2018.
  37. ^ "Algeria acquiring BMPT armoured vehicles from Russia". Defence Web. ngày 11 tháng 9 năm 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2017.
  38. ^ The Military Balance, 2023, p.315
  39. ^ a b "SIPRI Arms Transfers Database". Stockholm International Peace Research Institute. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 4 năm 2010. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  40. ^ "BMPT razrabotki Uralvagonzavoda mogut sobirat'sya v Kazakhstane". VPK News (bằng tiếng Nga). ngày 10 tháng 4 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  41. ^ "Vypusk BMPT "Terminator" startuyet v Kazakhstane v 2015 godu". Novosti Kazakhstana (bằng tiếng Nga). ngày 10 tháng 4 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 5 năm 2014. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.
  42. ^ "Russian Army Ordered Latest TSCVs Terminator and T-90M Tanks". mil.today. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2018.
  43. ^ "Партию бронемашин "Терминатор-2" передали Минобороны для участия в параде – РИА Новости, 27.03.2018". ria.ru. ngày 27 tháng 3 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2018.
  44. ^ Kozatskyi, Sania (ngày 1 tháng 10 năm 2025). "Russian Army Receives New BMPT Terminator Vehicles". Militarnyi (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2025.
  45. ^ Novichkov, Nikolai (ngày 18 tháng 9 năm 2014). "Baku expresses interest in Ka-52 and BMPT-72 'Terminator 2'". Jane's. Baku. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 9 năm 2014. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2014.
  46. ^ "Russian Company Uralvagonzavod offers to upgrade Peruvian T-55 tank with BMPT Terminator turret". Army Recognition. ngày 5 tháng 7 năm 2013. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2014.

Xem thêm

Liên kết ngoài