Bước tới nội dung

Kh-22

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Kh-22
(Ký hiệu NATO: AS-4 'Kitchen')
Kh-22 với máy bay ở phía sau
LoạiTên lửa hành trình diệt hạm
Nơi chế tạoLiên Xô
Lược sử hoạt động
Phục vụ1968–nay
Sử dụng bởiNga
TrậnTrang Bản mẫu:Tree list/styles.css không có nội dung.
Lược sử chế tạo
Người thiết kếMKB Raduga
Giá thành1 triệu USD[1]
Giai đoạn sản xuất1962
Thông số
Khối lượng5.820 kg (12.800 lb)
Chiều dài11,65 m (38,2 ft)
Đường kính92 cm (36 in)
Đầu nổ1.000 kg (2.205 lb) RDX
hoặc vũ khí nhiệt hạch 350–1.000 kt (1,5–4,2 PJ)
Động cơTên lửa nhiên liệu lỏng R-201
Sải cánh300 cm (120 in)
Chất nổ đẩy đạnTonka-250 và IRFNA
Tầm hoạt động600 km (320 nmi) (Kh-22M/MA)[2]
Trần bay10–14 km (33.000–46.000 ft) hoặc 27 km (89.000 ft)
Tốc độMach 4,6 (3.500 mph; 5.600 km/h)[3]
Hệ thống chỉ đạoDẫn đường quán tính kết hợp với đầu dò radar chủ động giai đoạn cuối
Độ chính xác>300 ft (91 m) (CEP)[4]
Nền phóngTu-22M, Тu-22К, Тu-95К22

Kh-22 "Burya" (Cơn lốc) (tiếng Nga: Х-22 "Буря", Ký hiệu NATO: AS-4 'Kitchen') là một loại tên lửa diệt hạm hành trình tầm xa hạng nặng được phát triển bởi MKB Raduga tại Liên Xô. Nó được thiết kế để sử dụng chống lại các tàu sân bay và nhóm tác chiến tàu sân bay, trang bị đầu đạn thông thường hoặc đầu đạn hạt nhân. Kh-32 là một biến thể nâng cấp sử dụng đầu đạn thông thường của Kh-22 và đã được đưa vào biên chế từ năm 2016; phiên bản này sở hữu động cơ tên lửa cải tiến và đầu dò mới.

Phát triển

Sau khi phân tích các trận hải chiến trong Thế chiến II và các cuộc đụng độ vào cuối thập niên 1940, đầu thập niên 1950, các nhà tư tưởng quân sự Liên Xô đã kết luận rằng kỷ nguyên của các trận đại hải chiến trên biển đã kết thúc. Thay vào đó, các cuộc tấn công tầm xa sẽ là cách để vô hiệu hóa và làm tê liệt các nhóm tác chiến tàu sân bay khổng lồ mà không cần phải huy động một lực lượng tương đương để đối đầu trực diện. Thay thế các đợt không kích thông thường bằng tên lửa hành trình, các chỉ huy Không quân Liên Xô và Hàng không Hải quân Liên Xô đã bắt đầu chuyển đổi các máy bay ném bom hạng nặng thành các raketonosets (máy bay mang tên lửa), có thể cất cánh từ các sân bay ven biển hoặc trên đảo để tấn công hạm đội đối phương đang tiến vào. Vũ khí Kh-22 được phát triển bởi phòng thiết kế Raduga và được dùng để trang bị cho máy bay Tupolev Tu-22.

Thiết kế

Kh-22 sử dụng một động cơ tên lửa nhiên liệu lỏng của Tumansky, nạp nhiên liệu TG-02 (Tonka-250) và chất oxy hóa IRFNA (axit nitric bốc khói đỏ đã kìm hãm), giúp tên lửa đạt vận tốc tối đa Mach 4.6 và tầm bắn lên tới 600 km (320 nmi). Nó có thể được phóng ở chế độ độ cao lớn hoặc độ cao thấp. Ở chế độ độ cao lớn, tên lửa leo lên độ cao 27.000 m (89.000 ft) rồi thực hiện cú bổ nhào tốc độ cực cao vào mục tiêu, với vận tốc giai đoạn cuối khoảng Mach 4.6. Ở chế độ độ cao thấp, nó leo lên đến 12.000 m (39.000 ft) và thực hiện cú bổ nhào nông với vận tốc khoảng Mach 3.5. Tên lửa được dẫn đường bởi hệ thống lái tự động ổn định bằng con quay hồi chuyển kết hợp với một máy đo độ cao vô tuyến.

Các cuộc thử nghiệm của Liên Xô cho thấy khi sử dụng đầu đạn liều nổ lõm nặng 1.000 kg (2.200 lb), lỗ thủng tạo ra trên mục tiêu có đường kính 5 m (16 ft), diện tích 19,6 m2 (210 foot vuông) và sâu 12 m (40 ft).[5][6][7][8][9][10][cần số trang]

Đến tháng 8 năm 2016, Nga đang hoàn tất các cuộc thử nghiệm đối với tên lửa hành trình Kh-32, một bản dẫn xuất của Kh-22. Được thiết kế để sử dụng cho máy bay ném bom Tu-22M3, loại tên lửa này có khả năng leo lên độ cao 40 km (130.000 ft) tới tầng bình lưu sau khi phóng, chuyển sang bay bằng, sau đó thực hiện cú bổ nhào dốc xuống mục tiêu. Phiên bản tên lửa hành trình này cũng được thiết kế để tấn công tàu địch, cũng như các đài radar và các "mục tiêu tương phản vô tuyến" như cầu cống, căn cứ quân sự, nhà máy điện và các công trình khác. Kh-32 sở hữu Hệ thống dẫn đường quán tính và đầu dò radar, giúp nó hoạt động độc lập với các vệ tinh định vị GPS/GLONASS. Tên lửa được cho là có tầm bắn 1.000 km (620 mi; 540 nmi) và vận tốc ít nhất là 5.000 km/h (3.100 mph; Mach 4,1).[11] Tên lửa này dường như đã đi vào hoạt động trong cùng năm đó.[cần dẫn nguồn] Có 32 tên lửa Kh-22 sẽ được hiện đại hóa lên chuẩn Kh-32 trong giai đoạn 2018–2020Bản mẫu:Update inline.[12]

Lịch sử hoạt động

Kh-22 được treo dưới bụng một chiếc Tu-22M3

Quả tên lửa Kh-22PG đầu tiên được phóng vào năm 1963. Kh-22 chính thức đi vào phục vụ từ năm 1968, cùng với máy bay mang tên lửa của nó là Tu-22K.

Thời kỳ Liên Xô

Các tên lửa này đã được Không quân Liên Xô và sau đó là Không quân Nga sử dụng trên các máy bay ném bom chiến lược Тu-22K ('Blinder-B') và Tu-95K22 ('Bear-G') trong các nhiệm vụ tuần tra. Nền tảng phóng chính hiện nay là máy bay ném bom chiến lược tầm xa Tupolev Tu-22M3 ('Backfire').[13][14]

Cuộc xâm lược Ukraine của Nga năm 2022

Lần đầu tiên tên lửa này được sử dụng trong chiến đấu là trong cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 của Nga. Vào ngày 11 tháng 5 năm 2022, một đoạn video xuất hiện trên internet cho thấy một máy bay ném bom chiến lược Tu-22M3 của Không quân Nga đang phóng một cặp tên lửa Kh-22 hoặc Kh-32 vào các mục tiêu ở đâu đó tại Ukraine.[15]

Bộ Quốc phòng Vương quốc Anh tuyên bố rằng Nga có thể đang sử dụng các tên lửa diệt hạm như Kh-22 để tấn công các mục tiêu trên mặt đất và khẳng định rằng những tên lửa này "rất không chính xác và do đó có thể gây ra thiệt hại ngoài dự kiến cũng như thương vong nghiêm trọng cho dân thường".[16]

Vào ngày 9 tháng 5 năm 2022, có báo cáo cho rằng 13 tên lửa Kh-22 đã được Không quân Nga phóng đi: bảy quả nhắm vào Fontanka, một ngôi làng ven biển cách Odesa khoảng 15 km (9,3 mi) về phía bắc, nơi ít nhất một quả đã đâm sầm vào trung tâm mua sắm Riviera vào khoảng 10:35 tối (sau giờ giới nghiêm), làm một người thiệt mạng; và sáu quả nhắm vào các mục tiêu ở Donetsk Oblast.[17]

Trong khoảng thời gian từ ngày 12 tháng 5 đến ngày 25 tháng 6 năm 2022, ít nhất 10 vụ tấn công khác bằng tên lửa Kh-22 của Nga tại Ukraine, liên quan đến tổng cộng ít nhất 44 quả tên lửa, đã được báo chí đưa tin.[17]

Vào ngày 27 tháng 6 năm 2022, hai tên lửa Kh-22 hoặc Kh-32 được phóng từ các máy bay ném bom Tupolev Tu-22M3 của Nga được báo cáo đã được sử dụng trong Vụ tấn công trung tâm thương mại Kremenchuk, làm ít nhất 21 người chết và ít nhất 59 người bị thương.[5][17][18] Một quả tên lửa đã đâm trực diện vào trung tâm mua sắm trong khi quả còn lại rơi cách đó khoảng 450 mét, trúng vào rìa Nhà máy Máy móc Đường bộ Kredmash, nơi chủ yếu sản xuất máy trộn bê tông và nhựa đường, làm bị thương hai trong số 100 nhân viên có mặt tại đó.[17] Cả hai tên lửa có thể đã cùng nhắm vào một mục tiêu vì khoảng cách sai lệch này nằm trong giới hạn sai số về độ chính xác của tên lửa Kh-22.[17]

Đêm ngày 30 tháng 6 rạng sáng ngày 1 tháng 7 năm 2022, ba quả tên lửa Kh-22 đã được phóng từ máy bay Tu-22M3 vào một tòa chung cư 9 tầng và một trung tâm giải trí ở Serhiivka, Ukraine, làm ít nhất 21 người chết và ít nhất 39 người bị thương.[19][20][21]

Vào ngày 14 tháng 9 năm 2022, có báo cáo cho rằng ít nhất bảy tên lửa Kh-22 đã được Nga phóng vào các công trình thủy lợi khác nhau ở Kryvyi Rih, bao gồm cả một con đập gần đó. Điều này khiến mực nước sông Inhulets dâng cao từ 2–3 mét (6 ft 7 in–9 ft 10 in), thậm chí có nơi lên tới 5–6 mét (16–20 ft). Trước đó, sông Inhulets quá nông, cho phép quân đội Ukraine xây dựng các cầu phao trong cuộc phản công miền Nam năm 2022.[22] Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Ukraine khẳng định rằng tên lửa Kh-101 mới là loại vũ khí được sử dụng trong cuộc tấn công này.[23]

Vào ngày 14 tháng 1 năm 2023, một vụ tấn công tên lửa của Nga, khả năng cao sử dụng tên lửa Kh-22, đã phá hủy một tòa chung cư 9 tầng ở Dnipro và gây ra một đám cháy lớn. Ít nhất 44 thường dân đã thiệt mạng và 73 người bị thương trong vụ tấn công này.[24][25]

Vào ngày 8 tháng 5 năm 2023, người phát ngôn Không quân Ukraine, Đại tá Yurii Ihnat cho biết "bảy máy bay và tới tám lần phóng tên lửa hành trình Kh-22" vào Odesa Oblast. Nhiều tên lửa được cho là đã tự hủy do tuổi thọ đã quá cao. Chỉ có một quả được tin là đã trúng vào một kho chứa lương thực ở Odesa. Các tên lửa này được phóng từ máy bay ném bom Tu-22.[26]

Ba đêm tấn công vào Odesa, từ ngày 17–20 tháng 7, đã thành công do các hệ thống bảo vệ thành phố lúc đó kém tiên tiến hơn so với ở Kyiv. Trong số 19 tên lửa hành trình được phóng đi, Ukraine chỉ đánh chặn được 5 quả vào ngày 20 tháng 7. Các tên lửa Kh-22 không thể bị bắn hạ do tốc độ của chúng. Yurii Ihnat, người phát ngôn của Không quân Ukraine, cho biết: "Những gì có thể bắn hạ thì đang được bắn hạ". Họ cần đến tên lửa Patriot hoặc SAMP-T để bảo vệ khu vực khỏi các loại tên lửa như Kh-22.[27]

Trong cuộc không kích của Nga vào Ukraine ngày 29 tháng 12 năm 2023 và các cuộc tấn công khác, tám quả X-22/Kh-22 đã được lực lượng Nga phóng vào Ukraine. Không có quả nào bị lực lượng Ukraine bắn hạ. Mặc dù có ý kiến cho rằng Nga đã nhắm mục tiêu vào các khu vực không có các khẩu đội tên lửa PAC-3 Patriot, vốn Ukraine chỉ có ba hệ thống, hoặc một hệ thống SAMP/T.[28][29]

Vào ngày 19 tháng 4 năm 2024, Ukraine tuyên bố lần đầu tiên bắn hạ được hai quả Kh-22/32 trong cuộc chiến. Những hình ảnh được công bố sau đó cho thấy quả tên lửa Kh-32 này được sản xuất vào năm 2023.[30][31]

Vào ngày 20 tháng 8 năm 2024, tại Đại hội Chính quyền Địa phương và Khu vực, Tổng tư lệnh Quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi lần đầu tiên công bố dữ liệu về số lượng vũ khí mà Nga đã sử dụng kể từ năm 2022, cũng như số lượng bị đánh chặn. Báo cáo cho biết chỉ có 2/362 (0.55%) số tên lửa Kh-22/32 bị phòng không Ukraine đánh chặn.[32]

Biến thể

2 phiên bản ban đầu được chế tạo là Kh-22A với đầu đạn thường và Kh-22N, với đầu đạn hạt nhân 350-1000 kiloton.[33] Vào giữa thập niên 1960, phiên bản Kh-22P đã được chế tạo, đây là một loại tên lửa chống bức xạ. Vào thập niên 1970, Kh-22 được nâng cấp thành Kh-22M và Kh-22MA, với nhiều cải tiến quan trọng, trong đó có kết nối dữ liệu cho phép cập nhật dữ liệu khi đang bay.

  • Kh-22E - phiên bản trang bị đầu đạn thường dành cho xuất khẩu. Vận tốc và tầm bắn đều bị cắt giảm
  • Kh-22M/MA - phiên bản cải tiến, tầm bắn 600 km. Vận tốc Mach 4,6 với đầu đạn nặng 1.000 kg[34]
  • Kh-32 - Phiên bản hiện đại hóa, trang bị năm 2016, tầm bắn đạt 1.000 km.[35], vận tốc tăng lên Mach 5. Nó cũng được trang bị đầu dò mới và được trang bị cho máy bay Tu-22M3[36]

Quốc gia sử dụng

Trước đây

  • Iraq- đã ngừng hoạt động sau Cuộc xâm lược của Mỹ.
  •  Nga- ngừng sử dụng phiên bản cũ vào năm 2007 để chuyển sang dùng phiên bản nâng cấp Kh-22M/MA và Kh-32.
  •  Liên Xô- chia cho các quốc gia thành viên

Tham khảo

  1. ^ Landa, Volodymyr; Gnenny, Konstantin. "Over the weekend, Russia launched missiles worth about $200 million over Ukraine., Росія за вихідні випустиla по Україні ракет вартістю близько $200 млн" (bằng tiếng Ukraina). Forbes. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2022.
  2. ^ ausairpower (ngày 6 tháng 8 năm 2009), Anti Shipping Missile Survey, ausairpower, tr. 1
  3. ^ Scribd, Anti Shipping Missile Survey, Scribd, tr. 37
  4. ^ "Russia is using its newest and oldest missiles indiscriminately against Ukraine". Business Insider. ngày 1 tháng 8 năm 2022. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2025.
  5. ^ a ă Kopp, Carlo. "Precision Guided Munitions in the Region, Technical Report APA-TR-2007-0109". ausairpower.net.
  6. ^ "КРЫЛАТАЯ РАКЕТА Х-22Н "Буря"". vs.milrf.ru. Образцы вооружений Военно - морского флота. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 6 năm 2019.
  7. ^ "Вооружения ВМФ Крылатая ракета Х-22Н". Vs.milrf.ru. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 6 năm 2019. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2018.
  8. ^ "Крылатая ракета Х-22 (комплекс К-22) | Ракетная техника". Rbase.new-factoria.ru. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2018.
  9. ^ "Противокорабельная крылатая ракета воздушного базирования Х-22 "Буря"" (bằng tiếng Nga). Defendingrussia.ru. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2018.
  10. ^ "Tupolev Tu-22 'Blinder', Tu-22M 'Backfire': Russia's long range supersonic bombers" (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 4 tháng 12 năm 2017.
  11. ^ "Next Gen Kh-32 ant-ship cruise missile tests drawing to a close in Russia". Navyrecognition.com. ngày 24 tháng 8 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 9 năm 2016.
  12. ^ "Russian MoD to upgrade 32 Kh-22 long-range anti-ship missiles". Navyrecognition.com. ngày 16 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2018.
  13. ^ Rosoboronexport Air Force Department and Media & PR Service, AEROSPACE SYSTEMS export catalogue (PDF), Rosoboronexport State Corporation, tr. 122, Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 30 tháng 10 năm 2007
  14. ^ Lilley, James R.; Shambaugh, David L. (1999). China's Military Faces the Future . M.E. Sharpe. ISBN 978-0-7656-0506-1.
  15. ^ "We May Have Our First Sight Of A Russian Bomber Launching Missiles At Ukraine". thedrive.com. ngày 11 tháng 5 năm 2022.
  16. ^ KEYTON, David; LEICESTER, John. "Ukraine: Russia said to be using more deadly weapons in war". www. abcnews.go.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2022.
  17. ^ a ă â b c Sebastien Roblin (ngày 29 tháng 6 năm 2022). "Why Russia Is Using Old Kh-22 Aircraft Carrier-Killer Missiles to Hit Ukraine". 19FortyFive (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2022.
  18. ^ "Российская ракета попала в торговый центр в Кременчуге. Погибли 20 человек, десятки раненых" [A Russian rocket hit a shopping mall in Kremenchug. 20 people died, dozens injured]. www.bbc.com (bằng tiếng Nga).
  19. ^ "В Одесской области из-за ракетного удара погибли 18 человек" [18 people have died in Odesa Oblast after missile strike] (bằng tiếng Nga). Meduza. ngày 1 tháng 7 năm 2022.
  20. ^ Medina, Eduardo; Kim, Victoria (ngày 1 tháng 7 năm 2022). "Missile Strikes on Ukraine Kill at Least 21 Near Odesa". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2022.
  21. ^ Williams, Sophie; Lukov, Yaroslav (ngày 1 tháng 7 năm 2022). "Ukraine war: Russian missile strikes kill 21 in Odesa region - emergency service". BBC (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2022.
  22. ^ "Water level of Ukraine's river Inhulets rises after Russia strikes hydraulic structures of Kryvyi Rih". Novaya Gazeta. ngày 14 tháng 9 năm 2022.
  23. ^ "Russian missile strike damaged hydraulic structures in Kryvyi Rih". mil.in.ua. ngày 14 tháng 9 năm 2022.
  24. ^ "Ракетний удар по багатоповерхівці у Дніпрі: кількість загиблих знову зросла". tsn.ua. ngày 15 tháng 1 năm 2023. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2023.
  25. ^ "As Dnipro deaths mount, survivors plead for anti-missile defense". www.washingtonpost.com. ngày 15 tháng 1 năm 2023. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2023.
  26. ^ "Russian invaders fire 8 Kh-22 missiles at Odesa Oblast". news.yahoo.com. ngày 8 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2023.
  27. ^ Kottasová, Ivana; Voitovich, Olga; Krever, Mick; Marquardt, Alex; McWhinnie, Scott; Shukla, Sebastian (ngày 20 tháng 7 năm 2023). "Ukrainian air defenses in Odesa outgunned as Russia targets global grain supply". CNN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2023.
  28. ^ Danylo Kramarenko; Daria Shekina (ngày 20 tháng 7 năm 2023). "Nuclear warfighter: Key characteristics of Russian Tu-22M3 bomber and Kh-22 'blind' missiles". MSN (bằng tiếng Anh). MSN. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2023.
  29. ^ "Nuclear warfighter: Key characteristics of Russian Tu-22M3 bomber and Kh-22 'blind' missiles". MSN (bằng tiếng Anh). The Kyiv Post. ngày 30 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2023.
  30. ^ Kateryna Denisova (ngày 20 tháng 4 năm 2024). "Ukraine's obsolete S-200 missile systems reportedly back on track to hit Russian targets" (bằng tiếng Anh). The Kyiv Independent. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2024.
  31. ^ ALYA SHANDRA (ngày 20 tháng 4 năm 2024). "Ukraine air defense intercept state-of-the-art Russian Kh-32 missile produced in 2023" (bằng tiếng Anh). Euromaidanpress. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2024.
  32. ^ "Missile terror of Ukraine turns against Russia. Analysis of strikes".
  33. ^ "Bản sao đã lưu trữ". Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 14 tháng 2 năm 2009.
  34. ^ "Soviet/Russian Cruise Missiles".
  35. ^ "Cruise missiles: a unique instrument for Russia's long-range aviation". Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2017.
  36. ^ "АО «Корпорация Тактическое Ракетное Вооружение»". Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2017.

Liên kết ngoài

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Kh-22.
Lấy từ “https://wikibeta.org/index.php?title=Kh-22&oldid=264768”