Cao Phong (xã)

Cao Phong
Xã
Trụ sở Ủy ban nhân dân xã Cao Phong
Hành chính
Quốc gia	Việt Nam
Vùng	Đông Bắc Bộ
Tỉnh	Phú Thọ
Trụ sở UBND	Thôn 2
Lịch sử hình thành
Thành lập	16 tháng 6 năm 2025
Địa lý
Tọa độ: 20°43′05″B 105°19′31″Đ
Cao Phong Vị trí xã Cao Phong trên bản đồ Việt Nam
Diện tích	77,76 km²
Dân số (2025)
Tổng cộng	20.372 người
Mật độ	261 người/km²
Khác
Mã hành chính	05089
Mã bưu chính	36506
Website	caophong.phutho.gov.vn

Đối với các định nghĩa khác, xem Cao Phong (định hướng).

Cao Phong là một xã thuộc tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.

Địa lý

Xã Cao Phong nằm ở phía nam tỉnh Phú Thọ, có vị trí địa lý:

• Phía đông giáp xã Mường Động.
• Phía tây giáp xã Thung Nai.
• Phía nam giáp xã Mường Thàng.
• Phía bắc giáp phường Thống Nhất.

Xã có diện tích 77,76 km², dân số năm 2025 là 20.372 người, mật độ dân số đạt 262 người/km².

Hành chính

Xã Cao Phong được chia thành 20 thôn: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, Bưng, Cạn Hạ, Cạn Thượng, Chằng, Hợp Tiến, Mừng, Nhõi, Quáng, Rú, Thu Phong, Trang Trên, Trang Trong, Vỏ.

Lịch sử

Trước kia, địa bàn xã Cao Phong ngày nay là địa bàn của thị trấn Cao Phong, xã Hợp Phong và xã Thu Phong thuộc huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình cũ.

Trước năm 1945, địa bàn xã Cao Phong thuộc tổng Cao Phong, châu Kỳ Sơn. Sau Cách mạng Tháng Tám, xã Cao Phong thuộc huyện Kỳ Sơn.

Tháng 8 năm 1954, Ủy ban kháng chiến hành chính Liên khu III quyết định chia xã Cao Phong thành 8 xã: Dũng Phong, Nam Phong, Tân Phong, Tây Phong, Thu Phong, Xuân Phong, Đông Phong và Bắc Phong.

Năm 1994, thị trấn Cao Phong được thành lập trên cơ sở giải thể thị trấn Nông trường Cao Phong cũ, ban đầu thuộc huyện Kỳ Sơn.

Năm 2001, huyện Cao Phong được thành lập trên cơ sở một phần diện tích và dân số của huyện Kỳ Sơn. Thị trấn Cao Phong trở thành thị trấn huyện lỵ của huyện Cao Phong.

Ngày 17 tháng 12 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 830/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Hòa Bình (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó, sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của ba xã Đông Phong, Tân Phong và Xuân Phong thành xã Hợp Phong.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Vĩnh Phúc, tỉnh Hòa Bình và tỉnh Phú Thọ thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Phú Thọ.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:

• Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
• Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1676/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Phú Thọ năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Cao Phong, xã Hợp Phong và xã Thu Phong thành xã mới có tên gọi là xã Cao Phong.

Sau khi thực hiện sắp xếp, xã Cao Phong được chia thành 31 khu - xóm, 7 khu: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 và 24 xóm: Bưng 1, Bưng 2, Cạn Hạ, Cạn Thượng, Chằng Ngoài, Chằng Trong, Đỉnh Cun, Đúng Thá, Mới, Mừng, Nam Sơn 2, Nhõi 3, Nhõi Trong, Quáng Giữa, Quáng Ngoài, Quáng Trong, Quyền, Rú Giữa, Rú Mới, Thiều Nau, Trang Giữa, Trang Trên, Trang Trong, Vỏ.

Ngày 24 tháng 12 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 về phân loại đô thị (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026). Theo đó, đô thị loại IV, loại V, thị xã và thị trấn trước khi sắp xếp chưa được công nhận loại đô thị được xác định là đô thị loại III. Một phần xã Cao Phong được xác định là đô thị loại III (từ đô thị loại V của thị trấn Cao Phong cũ).

Ngày 25 tháng 6 năm 2026, Hội đồng nhân dân xã Cao Phong ban hành Nghị quyết số 24/NQ-HĐND về việc sắp xếp, tổ chức lại, đặt tên xóm, khu dân cư trên địa bàn xã Cao Phong. Theo đó:

• Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, số hộ dân của hai xóm Đỉnh Cun và Nam Sơn 2 thành thôn mới có tên gọi là thôn Thu Phong.
• Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, số hộ dân của hai xóm Vỏ và Mới thành thôn mới có tên gọi là thôn Vỏ.
• Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, số hộ dân của hai xóm Thiều Nau và Đúng Thá thành thôn mới có tên gọi là thôn Hợp Tiến.
• Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, số hộ dân của hai xóm Rú Giũa và Rú Mới thành thôn mới có tên gọi là thôn Rú.
• Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, số hộ dân của hai xóm Nhõi 3 và Nhõi Trong thành thôn mới có tên gọi là thôn Nhõi.
• Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, số hộ dân của hai xóm Chằng Trong và Chằng Ngoài thành thôn mới có tên gọi là thôn Chằng.
• Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, số hộ dân của ba xóm Quáng Ngoài, Quáng Giữa và Quáng Trong thành thôn mới có tên gọi là thôn Quáng.
• Sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, số hộ dân của hai xóm Quyền và Cạn Hạ thành thôn mới có tên gọi là thôn Cạn Hạ.
• Sắp xếp 124 hộ của xóm Bưng 1 và toàn bộ diện tích tự nhiên, số hộ dân của xóm Bưng 2 thành thôn mới có tên gọi là thôn Bưng.
• Sắp xếp 87 hộ của xóm Trang Giữa với toàn bộ diện tích tự nhiên, số hộ dân của xóm Trang Trong thành thôn mới có tên gọi là thôn Trang Trong.
• Sắp xếp 70 hộ còn lại của xóm Trang Giữa và toàn bộ diện tích tự nhiên, số hộ dân của xóm Trang Trên thành thôn mới có tên gọi là thôn Trang Trên.
• Sắp xếp 9 hộ còn lại của xóm Bưng 1 và toàn bộ diện tích tự nhiên, số hộ dân của khu 2 thành thôn mới có tên gọi là thôn 2.
• Chuyển hai xóm Mừng, Cạn Thượng và các khu 1, 3, 4, 5, 6, 7 thành các thôn tương ứng.

Sau khi sắp xếp, tổ chức lại các xóm, khu dân cư, xã Cao Phong được chia thành 20 thôn: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, Bưng, Cạn Hạ, Cạn Thượng, Chằng, Hợp Tiến, Mừng, Nhõi, Quáng, Rú, Thu Phong, Trang Trên, Trang Trong, Vỏ.

Văn hóa

Xã Cao Phong là vùng đất gắn với sự nghiệp giáng thế và cứu dân của Cô Đôi Thượng Ngàn - là một vị tiên nữ nổi tiếng xinh đẹp trong truyền thuyết tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam. Cô Đôi Thượng Ngàn được thờ ở nhiều di tích đền và phủ ở phía Bắc Việt Nam và được ca ngợi trong những ca khúc hát văn nổi tiếng mang tên "Cô Đôi Thượng Ngàn". Những dấu tích hiện nay còn ở đền Thượng Bồng Lai.

Đền Bồng Lai

Đền Bồng Lai ở trong động Thiên Thai, khu vực núi Đầu Rồng, xã Cao Phong, tỉnh Phú Thọ. Tương truyền, nơi đây là vùng đất mà vị quan họ Hà, cha của Cô Đôi Thượng Ngàn đã đưa gia đình di chuyển từ Nho Quan - Ninh Bình đến để lập nghiệp.

Đền Bồng Lai Cao Phong cổ đã có từ lâu đời, trải qua thăng trầm của thời gian chỉ còn phế tích tại khu đất nơi xưa. Đây là ngôi đền mới được xây dựng lại năm 2013 - 2014. Tương truyền đây cũng chính là nơi hóa của Cô Đôi Thượng Ngàn. Đền còn giữ được hai đạo sắc phong của các đời vua. Đây là ngôi đền được tỉnh Hòa Bình (nay là Phú Thọ) quan tâm đặc biệt.